De gebieden rond de Noordpool veranderen wat hun klimaat betreft zo snel, dat ze bezig zijn helemaal anders te worden dan in de 20ste eeuw. De ontwikkeling gaat richting "een nog ongekende staat", met gevolgen niet alleen binnen, maar ook buiten deze gebieden. Het leidt onder meer tot een netto ijsverlies van meer dan 450 kubieke kilometer per jaar. Dat blijkt uit een overzichtsstudie, die alle veranderingen in dat arctische gebied van de afgelopen vijftig jaar samenvat.
In het onderzoek, dat vandaag is gepubliceerd in het tijdschrift Environmental Research Letters, zijn alle beschikbare gegevens over de periode 1971-2017 op een rij gezet. Het gaat hierbij niet alleen over het klimaat en het smelten van land- en zee-ijs, maar ook over hoe planten en dieren op de veranderingen reageren. De opwarming gaat in het noordelijkste gebied van de aarde bijna drie keer sneller dan wereldwijd.
Vooral hogere temperaturen en andere neerslagpatronen hebben grote veranderingen in gang gezet, zo blijkt. De lucht is gemiddeld vochtiger, er is meer regen- en sneeuwval, rivieren bevatten meer water, de sneeuwlijn in bergen is steeds hoger en het verlies van landijs versnelt. Het leidt er ook toe dat veel gebieden groener worden, door meer plantengroei.
De Nederlandse onderzoeker Bert Wouters, werkzaam aan de universiteiten in Delft en Utrecht, heeft meegeschreven aan het rapport. "Mijn onderzoeksgebied is vooral het landijs, op Groenland en in Alaska en Canada. Maar toen ik al die cijfers bij elkaar zag, was het voor mij toch ook nog een grote schok. Dat de veranderingen zo snel gaan."
"Het is zo'n complex systeem, het is bijna onmogelijk om alle veranderingen te overzien. De meerwaarde van dit onderzoek is dat het allerlei aspecten samenbrengt", vertelt Wouters. Zo laat het rapport bijvoorbeeld zien dat planten steeds vroeger in het jaar in bloei komen, op een moment dat er nog niet altijd insecten leven die de planten kunnen bestuiven.
Op zijn eigen terrein, vertelt Wouters, is duidelijk dat er steeds meer landijs verdwijnt. De hoeveelheid ijs die bij elkaar opgeteld smelt in landen rond de Noordpool, is in de onderzochte periode verdrievoudigd. Ook al fluctueert de hoeveelheid ijs elke zomer en winter, netto verdwijnen op dit moment elk jaar honderden kubieke kilometers aan ijs.
"Tussen 2005 en 2015 was dit 450 kubieke kilometer per jaar. Dat is evenveel als 180 miljoen Olympische zwembaden gevuld met water, dat nu elk jaar definitief verdwijnt", licht Wouters toe. "Dit ijsverlies komt overeen met 14.000 ton water extra in de oceaan, elke seconde. Oftewel meer dan zes keer de hoeveelheid water in de Rijn."
Ook wijst Wouters erop dat het op dit moment op Spitsbergen voor de honderdste maand op rij (veel) warmer is dan normaal. Vorige week was er bovendien een absoluut laagterecord voor wat betreft de hoeveelheid drijvend zee-ijs op de Noordpool. En ook de permafrost warmt steeds verder op. https://nos.nl/artikel/2279511-ongekende-veranderingen-rond-noordpool-met-verstrekkende-gevolgen.html
De studie:
http://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/aafc1b
Samenvatting
Key observational indicators of climate change in the Arctic, most spanning a 47 year period (1971–2017) demonstrate fundamental changes among nine key elements of the Arctic system. We find that, coherent with increasing air temperature, there is an intensification of the hydrological cycle, evident from increases in humidity, precipitation, river discharge, glacier equilibrium line altitude and land ice wastage. Downward trends continue in sea ice thickness (and extent) and spring snow cover extent and duration, while near-surface permafrost continues to warm. Several of the climate indicators exhibit a significant statistical correlation with air temperature or precipitation, reinforcing the notion that increasing air temperatures and precipitation are drivers of major changes in various components of the Arctic system. To progress beyond a presentation of the Arctic physical climate changes, we find a correspondence between air temperature and biophysical indicators such as tundra biomass and identify numerous biophysical disruptions with cascading effects throughout the trophic levels. These include: increased delivery of organic matter and nutrients to Arctic near?coastal zones; condensed flowering and pollination plant species periods; timing mismatch between plant flowering and pollinators; increased plant vulnerability to insect disturbance; increased shrub biomass; increased ignition of wildfires; increased growing season CO2 uptake, with counterbalancing increases in shoulder season and winter CO2 emissions; increased carbon cycling, regulated by local hydrology and permafrost thaw; conversion between terrestrial and aquatic ecosystems; and shifting animal distribution and demographics. The Arctic biophysical system is now clearly trending away from its 20th Century state and into an unprecedented state, with implications not only within but beyond the Arctic.