Berg je maar in de loop van deze week, waarschijnlijk voor de grootste hitte die Nederland ooit heeft meegemaakt. Als het hitterecord van Warnsveld komende woensdag en donderdag overleeft, dan is er waarschijnlijk een zeewind ingevallen. Of plotseling bewolking ontstaan. Want de kans dat het hitterecord aan het einde van deze week nog van Warnsveld is, lijkt maar klein. Het zou dan net zijn 75-jarig jubileum (op 23 augustus) niet halen.
Extreme hitte nadert ons land. Tussen een hogedrukgebied, dat via Nederland naar Centraal-Europa opschuift, en lagedrukgebieden op de Oceaan komt geleidelijk een zuidelijke wind te staan die hete woestijnlucht vanuit de Sahara via Spanje, Frankrijk en België onze kant op blaast. Ook in die landen lijken de temperaturen de komende dagen hun boekje volledig te buiten te gaan.
Valt ‘Warnsveld’?
Al enkele dagen lag wordt het hoogtepunt van de hitte aanstaande donderdag berekend. Onze MOS schudt er in het zuiden en zuidoosten die dag maximumtemperaturen van 40 of 41 graden uit. De enige reden waarom de meteoroloog die temperaturen op dit moment handmatig nog verlaagt, is een simpele. Het is in Nederland eenvoudigweg nog nooit eerder zo warm geweest. Ook op andere momenten dat extreme temperaturen werden verwacht, overleefde ‘Warnsveld’. Meestal omdat een invallende zeewind zo sterk was dat het huzarenstukje net niet volbracht kon worden.
Vandaag nog aangenaam
De grote vraag is nu of dat deze keer ook gebeurt? Vandaag, maandag kan het in het zuiden van het land heel lokaal al 30 graden worden. In de rest van Nederland lukt dit nog niet. Er is veel zon, vooral in het noorden drijft eerst ook nog bewolking over en er staat een duidelijk voelbare zuidwestelijke wind die aan zee af en toe een windkracht 5 kan halen. Gewoon een warme dag dus.
Morgen tropisch
Vanavond, vannacht en morgen ligt het eerdergenoemde hogedrukgebied boven het land. Omdat de luchtdrukverschillen klein zijn, koelt het behoorlijk af. De temperaturen dalen in de nacht naar dinsdag toch nog tot een aangename 14 graden. Daarbij kan lokaal een mistbank ontstaan. Dinsdag overdag schijnt de zon volop en tekenen we op de meeste plaatsen de eerste tropische dag aan. In het noorden en op de Wadden lukt dat nog net niet, in het zuiden van Limburg kan het kwik al tot 34 graden oplopen. Dan begint het in Nederland al serieus warm te worden.
Extreem warme lucht
In de nacht naar woensdag komen de minimumtemperaturen op de meeste plaatsen nog net iets beneden 20 graden uit. Overdag steekt een zuidoostelijke wind op, omdat het hogedrukgebied wat verder van Nederland vandaan boven Centraal-Europa ligt. Dan stroomt vanuit het zuiden extreem warme lucht het land binnen. Overal wordt het tropisch die dag, ook op de Wadden. De maximumtemperaturen liggen tussen 34 graden in het noorden en 38 graden op diverse plaatsen in het zuiden van het land. Het record van Warnsveld gaat dan al nadrukkelijk wankelen.
Gekkigheid ten top
Donderdag is het gekkigheid ten top. Op een hoogte van 1500 meter stijgt het kwik dan tot ongeveer 23 graden, op een hoogte van 400 meter lijkt het in het zuiden in de loop van de dag ruim 34 graden te worden. Om de maximumtemperatuur te berekenen, mag je in deze tijd van het jaar bij zonnig weer 17 of 18 graden bij de 1500 meter temperatuur en 6 a 7 graden bij de 400 meter temperatuur optellen. In beide gevallen zou je in het zuiden en zuidoosten op 40 tot 41 graden uitkomen. Als gezegd: de reden dat die verwachte maximumtemperatuur nu nog wordt verlaagd, is dat het bij ons domweg nog nooit eerder is gebeurd. Er was altijd een reden voor dat het niet uitkwam.
Wat kan er nog tussen komen?
Wat moet er gebeuren om de temperaturen toch nog lager uit te laten komen? Bewolking? Die kans lijkt klein. De aanvoer van lucht die toch wat minder warm is dan nu gedacht? Dat is een mogelijkheid, want in het verleden al eerder gebeurd. Zeewind? Lijkt aanstaande donderdag lastig. Omdat er een vrij groot drukverschil wordt verwacht, lijkt de achtergrondwind vanuit het zuidoosten te sterk te zijn om een grootschalige zeewind mogelijk te maken. Iets anders dan?
Waar wordt het het heetst?
Het zit er dik in dat de hoogste temperaturen in de loop van deze week ergens op de droge zandgronden worden gehaald. Daar is het minste vocht voorhanden en wordt dus weinig warmte aan verdamping verloren. In die zin is de Achterhoek een gebied om in de gaten te houden, al lijkt de warmste lucht zich daar net niet te bevinden op woensdag en donderdag. Arcen in Limburg is natuurlijk een goed optie, maar ook de zandgronden in het westen van Brabant of het station Westdorpe in Zeeuws-Vlaanderen zijn goede kandidaten. Als laatste station kunnen we Hoek van Holland noemen, in de huurt van de Tweede Maasvlakte. Bij een zuidoostelijke wind, zoals aanstaande donderdag, is ook dit een station waar het bijzonder warm kan worden.
Als het hitterecord van weleer deze week sneuvelt, bevindt de opvolger zich waarschijnlijk in één van deze gebieden. De kans dat een eventueel nieuw record lang overleeft, zoals zijn voorganger, lijkt overigens niet heel groot. We hebben in Nederland een klimaat dat snel verandert en het verleggen van grenzen als deze past perfect in het beeld dat deskundigen van deze verandering hebben. Het is iets dat de komende jaren waarschijnlijk dus vaker gaat gebeuren.
Bron: MeteoGroup.
