Inmiddels heb ik een stuk van deze, zeer uitgebreide studie, gelezen en een uitstapje gemaakt naar één de van vele verwijzingen. Daarbij moet je oppassen dat je niet alleen leest wat je wilt lezen (geldt ook voor mezelf, bepaalde onderdelen passen beter bij mijn eigen perceptie). Hier nog een paar aanvullingen:
Het temperatuurcontrast tussen noordpoolgebied en tropen variëert nogal sterk met de seizoenen, veel meer dan de AA agv opwarming klimaat. Daarmee is ook de kracht van de westelijke stroming zwakker in de zomer als in de winter, maar in beide seizoenen komen blokkades voor. De snelle afname in temperatuurcontrast in het voorjaar geeft wel extra blokkade activiteit. Weerkaartenlezers weten dat WC's zeldzaam zijn in de lente.
AA kan zowel oorzaak als gevolg zijn van blokkadevorming. Bij meridionalisering van de stroming krijg je meer warmte transport naar het noorden en koude transport naar het zuiden, waarmee temperatuurverschillen vereffenen en zodoende meer blokkades en de cirkel is rond.
Hoewel de algehele zonaliteit minder wordt is de stroming gebundeld in een markante, west-oost gerichte, subtropische straalstroom. Deze jet werkt als geleider en versterker van resonerende rossbygolven. De oorsprong van deze golftreinen ligt in een verstoring in de (sub)tropen. De twee hittegolven van deze zomer hingen samen met blokkades in de subtropische jet agv resonantie.
AA zorgt voor een zuidwaartse verplaatsing van de straalstroom. De teneur is echter dat de opwarming van Europa en de verdroging van de zomers, welk in het zuiden van de Benelux markanter is, samenhangt met een noordwaartse verplaatsing van de jet. Het Azorenhoog is steeds opdringender. Klimaatmodellen die met groeiende CO2-concentraties worden gevoed laten dat ook zien. In het artikel wordt gesproken over "The tug of war."
Arctic amplification suggereert een verband met het afsmeltende poolijs maar bij haar rol bij blokkadevorming gaat het vooral om de opwarming van de landgebieden op hoge breedten. Hierbij is de snellere afname van het sneeuwdek in de lente de boosdoener. De blokkadevorming gaat via de dubbele jetstream. Naar mijn mening was dit de doorslag voor de extreme droogte van vorig jaar in Europa. In het najaar zie je van nature vaak al een dubbele straalstroom. Zo kunnen er in de herfst, ondanks een toenemend temperatuurverschil en zonaliteit, toch blokkades ontstaan. Hieronder een stukje uit het artikel hierover...
Basic theory suggests that double-jet flow regimes are to become slightly more common with pronounced AA63. Such flow regimes are characterized by sharper sub-tropical jets (i.e., a strong meridional wind shear) which can act as waveguides68,69. Moreover, in summer, recent AA is characterized by enhanced land warming over the high latitudes (~70° N) and much less warming over the nearby Arctic Ocean, in stark contrast to winter warming patterns. This enhanced high-latitude land warming is likely related to a combination of the smaller heat capacity of land compared to ocean, as well as late-spring to early-summer reduction of snow cover. Thus, while the overall equator-to-pole temperature gradient reduces, the thermal gradient actually increases at the land-ocean boundary around the Arctic circle. This situation favors the formation of the Arctic front jet at ~70° N in addition to the sub-tropical jet which is normally present. Such double-jet regimes have become more frequent in recent years due to high-latitude land warming, something which is partly attributable to anthropogenic greenhouse gas forcing76. Double jets favor waveguide formation and wave-resonance but the evidence for an increase in frequency or persistence of waveguides is limited66,69.
Zo zie je maar, heel wat haken en ogen.