Ook bij opwarming blijft koude winter wellicht 'koud'?

In mijn uitgebreid bekeken en becommentarieerd bericht van gisteren over de winter van 1985, die laat op gang kwam, merkte Jan (Workum) terecht op dat sindsdien de temperaturen gemiddeld met 1,5 C zijn gestegen ten opzichte van 45 jaar geleden, en dat daarom een vergelijkbare winter nu, zachter zal verlopen. 

Maar is een gemiddelde stijging van de temperatuur één op één te vertalen naar een periode in de winter die (erg) koud verloopt? Er zijn een aantal argumenten te geven, maar het blijft toch een schot in het duister. Bijvoorbeeld:

De (koude) brongebieden zijn nog veel sterker opgewarmd. Als die lucht op transport gaat naar ons land, zal deze bij aankomst ook (veel) minder koud zijn in vergelijk met 45 jaar geleden. 

Dat is maar ten dele waar: 850 hPa temperaturen van -15 C of lager zijn sowieso zeldzaam in ons land. Maar zelfs nog maar minder dan 2 jaar geleden zagen we op 28 februari en 1 maart 2018 dat de 850 hPa temperatuur boven ons hoofd, tussen -15 en -20 C lag. Ook in het opgewarmde klimaat kan, als alles goed valt, dus nog steeds extreem koude lucht ons land bereiken. Maar wellicht is de omvang van het 'koude' brongebied gemiddeld kleiner dan 45 jaar geleden, zodat de stroming meer precies 'moet kloppen' om die lucht hier te krijgen. De kans dat dit gebeurt, is daarom dus wellicht nog kleiner dan dit 45 jaar geleden was. 

Maar kou kan ook ter plekke worden gemaakt. Vriest het, ligt er sneeuw en wordt het helder bij weinig wind, dan kan ook tegenwoordig nog, de temperatuur extreem ver wegzakken. Dat hebben we wel in februari 2012 gezien! Extreem koude dagen kunnen ook nog optreden als de bovenlucht alweer aan het opwarmen is. Kortom, of die anderhalve graad opwarming ook geldt tijdens een (zeer) koude periode, is nog maar de vraag.

Enfin, ik heb eens uitgerekend hoeveel Hellmannpunten een '1985' winter zou opleveren, als die nu zou optreden, daarbij uitgaande van een lineaire opwarming van 1,5 C, heel basaal dus. Dat betekent dat alle dagen met een Hellmanngetal van 0,1 tot en met 1,5 nu op 'nul' uitkomen, en alle andere, nog koudere dagen een aftrek van 1,5 punten krijgen, dus een dag die in 1985 -2,0 C gemiddeld was, krijgt 'nu' 0,5 Hellmannpunten, een dag van -8,0 C, 6,5 punten, enzovoorts. 

De uitkomst valt nog heel erg mee! Winter 1985 scoorde in De Bilt 193,6 punten en met 1,5 C opwarming, wordt dat... 145,5 punten! Dat valt dus niet tegen, het is nog 75% van het totaal uit 1985. Er is op wintergebied ook in het moderne klimaat nog heel wat mogelijk, zo lijkt het.

Tot slot hier nog een foto van het Markermeer, zoals dat er uitzag op 1 maart 2018. Helaas weet ik niet meer wie de maker was van deze prachtige plaat.