Natuurbranden op de Veluwe in april. Is dat abnormaal?
Nee, zegt deskundige Wim Verboom. Hij werkt voor de Veiligheidsregio Gelderland-Midden en is voorzitter van de Commissie Risicobeheersing Natuurbranden Veluwe. Na een ietwat droge winter kan het natuurbrandseizoen volgens hem al midden februari beginnen.
Enkele jaren geleden maakte hij op Park De Hoge Veluwe zelf al eens een flinke natuurbrand mee aan het begin van die maand. ,,Daarbij moesten we echt even vol aan de bak met vier tankautospuiten.’’
Of de vijf recente branden op de Veluwe een opmaat zijn voor een recordjaar, is volgens Verboom onmogelijk te zeggen. De veiligheidsregio’s verwachten dat in ieder geval niet, omdat er vanwege het coronavirus minder mensen in de natuur zijn en zij vaak de oorzaak zijn van een natuurbrand.
-
Boswachter boos op groep jongens met zwaar vuurwerk in het bos: ‘Eén verkeerd vonkje en het hele bos staat in lichterlaaie’
Lees meer
De afgelopen maanden heeft het behoorlijk geregend. Hoe kan het dat nu al sprake is van een verhoogd risico op natuurbranden, oftewel ‘Fase 2’?
Volgens Verboom zijn daar grofweg twee redenen voor. Door het neerslagtekort dat is opgebouwd sinds de droge zomer van 2018, stroomt oppervlaktewater naar zijn zeggen sneller de grond in. Daarnaast kan een combinatie van een droge en schrale oostenwind en zonnig weer al na twee weken voor zorgen voor serieuze droogte in de natuur. ,,Dat gaat heel snel.’’
De Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland telde in 2018 maar liefst 43 bos- en 14 heidebranden door een extreem droge zomer. In hoeverre zijn we daar nu beter op voorbereid?
Ik kan me voorstellen dat dood hout niet helpt als we nog een paar droge zomers krijgen
Beide veiligheidsregio’s op de Veluwe, die samen optrekken bij het bestrijden van natuurbranden, hebben het idee dat mensen zich meer bewust zijn van de risico’s. Onder meer omwonenden en campingeigenaren krijgen tijdens bijeenkomsten te horen hoe zij kunnen helpen bij het voorkomen van een natuurbrand. Zo zijn coniferenhagen erg brandbaar en onverstandig aan een bosrand.
De veiligheidsregio’s zelf gaan niet heel veel anders te werk dan in 2018, stelt Verboom. Een meerjarig plan om de kans op onbeheersbare natuurbranden op de Veluwe te verkleinen, heeft volgens hem al wel het een en ander opgeleverd.
De brandweer wordt tegenwoordig bijvoorbeeld betrokken bij de verbinding van heidevelden en de aanleg van mountainbikeroutes. ,,Door een zandpad naast een fietspad breder te maken, kan de brandweer er bijvoorbeeld een voertuig neerzetten om zo een stoplijn te creëren bij een brand.’’
Hoe zit het met gevaar van dood hout in het bos als gevolg van droogte?
,,Deskundigen veronderstellen inderdaad dat bepaalde vegetatiesoorten het door droogte lastig krijgen en dood gaan’’, reageert Verboom. ,,Daarmee komt er meer dood hout in de natuur en dat is bevorderlijk voor een natuurbrand.’’
In zijn eigen veiligheidsregio, Gelderland-Midden, vonden in 2018 ongeveer tien branden plaats en een jaar later ‘nog minder’. Samen met kennisinstituten wordt nu bekeken wat dood hout precies betekent voor de beheersing van natuurbranden, laat Verboom weten.
,,Ik kan me voorstellen dat dood hout niet helpt als we nog een paar droge zomers krijgen. Maar ik weet dat dit de aandacht heeft van natuurbeheerders.’’