Wat een bioloog in Finse doet

Bericht van: Ruben (Ås, nabij Oslo, Noorwegen) , 16-05-2020 10:15 

Met plezier zie ik hier nu regelmatig berichten verschijnen over Finse, een plek waar ik de afgelopen jaren vele weken heb doorgebracht voor mijn promotieonderzoek. Omdat Finse vrij vlak is (al is Hallingskarvet best hoog), is het naar mijn mening niet het meest spectaculaire berglandschap in Noorwegen, maar het weer kan werkelijk woest zijn (en is in de regel kwalitatief uitermate teleurstellend). En de gletsjer is imponerend.

4-6 mei was onze eerste veldwerktrip van dit seizoen, uiteraard vooraf gegaan door een hoop Corona-papierwerk. Het doel was het opzetten van nieuwe experimenten, die ik de komende twee jaar voor onderzoek zal gebruiken. We zijn speciaal geïnteresseerd naar de effecten van sneeuw, specifiek de timing van sneeuwsmelt, op interacties tussen planten en insecten van de toendra (denk: bestuiving, herbivorie, etc). Dit is relevant omdat winters zoals die van dit jaar welliswaar zacht zijn, maar ook veel neerslag brengen. Het is niet onwaarschijnlijk dat zachte en natte winters regelmatiger voor gaan komen in klimaat 2.0.

Bij aankomst op 4 mei was het zeldzaam rustig, kalm weer. We zijn dus gelijk het veld ingegaan (per randonee-ski). In de avond was het zaak om een doos met materiaal die ik buiten het station had laten staan (ja, dom, ik weet het, maar ook wetenschappers maken dat soort fouten 😀) uit te graven onder 4(!) meter sneeuw. 

 

De zuiveringsinstallatie van het onderzoekstation, de hut en hotel lozen voor zo ver ik weet nog gewoon in het meer. 

 

De winteringang van het station ligt gunstig op de wind, aan de oostzijde. Toch is het ook hier graven als de wind aantrekt. PS ik sta niet zelf op de foto. 

 

Op weg naar veldlocatie (Sanddalsnuten). Hier Finsenuten (1599m) op de achtergrond. 

 

Op het dak van het station, met zicht op Hardangerjøkulen. Op het dak staat o.a. een UV-stralingsmeter. 

 

Onze masterstudent helpt graag mee met graven 🙂

 

Het kwik daalde 's nachts tot -17.4 ºC, het laagste minimum in het land die dag. Zoals eerder terecht opgemerkt is die meting niet geheel accuraat aangezien er 160cm sneeuw onder de sensor ligt. Voor zover ik weet wordt er niet (automatisch) naar "hoogte-boven-sneeuwdek" gecorrigeerd. Het was koud, laten we het daarop houden.

 

De dag erna begon goed, en ik heb in het zonnetje op de sneeuwscooter zitten wachten. Eenmaal op veldlocatie werd het weer wat minder, maar prima voor Finse-standaard. Het rijden met een sneeuwscooter is trouwens verboden in Finse, tenzij je de nodige vergunningen op voorhand geregeld hebt. We hadden de scooter nodig om zwaar materiaal te transporteren. 

 

Aan deze frames worden later cameras bevestigd waarmee we de vegetatie monitoren. Merk op dat de vegetatie hier al sneeuwvrij is! Dat komt omdat deze richel vol op de wind ligt. De meeste sneeuw accumuleert in een sneeuwveld aan de oostzijde. Bovendien warmt de voorjaarszon de donkere vegetatie en het gesteente al snel op, waardoor de sneeuw smelt. In ons experiment hebben we een natuurlijke gradient in dit soort sneeuwcondities, die we verder experimenteel versterken door extra sneeuw toe te voegen op sommige locaties. 

 

Hier zijn we bezig met het installeren van sensoren die het vochtgehalte en de temperatuur in de grond meten (en net erboven). Het is niet ideaal ze te installeren in bevroren grond natuurlijk, maar nood breekt wet. Dit zijn overigens geniale dingen, ze meten automatisch elke 15 minuten, 14 jaar lang en kosten slechts 90 euro per stuk. 

 

In de nacht op 6 mei was het weer aanzienlijk verslechterd, onder regie van een koufront behorende bij een depressie met kern bij Lofoten. De wind trok aan met windstoten boven 19 m/s bij temperaturen net onder nul. Prima weer om naar het treinstation te skiën, maar iets te slecht om verder in het veld te zijn. Gelukkig was alles wat we wilden doen al gedaan 🙂


 

De volgende trip staat gepland voor het eind van deze maand. Voorlopig houdt de winter nog makkelijk stand, want momenteel staat er een wind van 20 m/s bij een temperatuur van -5.5 ºC. Hoewel er ongeveer een halve meter sneeuw valt tijdens deze storm, zal er aan de sneeuwdikte weinig veranderen - sneeuw verplaatst zich namelijk hoofdzakelijk horizontaal in Finse. Los daarvan zijn de hoeveelheden sneeuw echt indrukwekkend. Op de weg langs het spoor ligt volgens de wachtmeester 10 meter, en lokaal in het landschap liggen sneeuwluifels van ik schat 50 tot 80 meter hoog.  


Bericht laatst bijgewerkt: 16-05-2020 10:46

Wat een bioloog in Finse doet   ( 1469)
Ruben (Ås, nabij Oslo, Noorwegen) ( 53m) -- 16-05-2020 10:15
Een prachtig verslag.. Leuk om te lezen.   ( 323)
Pieter(Hoofddorp) -- 16-05-2020 11:09
dank je wel Ruben voor het delen van jouw ervaringen   ( 303)
Tinus Lichtenvoorde ( 20m) -- 16-05-2020 11:32
Re: dank je wel Ruben voor het delen van jouw ervaringen   ( 179)
Ruben (Ås, nabij Oslo, Noorwegen) ( 53m) -- 16-05-2020 13:56
Ik ben benieuwd naar je bevindingen betreffende   ( 173)
Tinus Lichtenvoorde ( 20m) -- 16-05-2020 19:40
Re: Wat een bioloog in Finse doet   ( 262)
Gerhard (Vaassen) ( 15m) -- 16-05-2020 11:43
Re: Schitterend verslag!   ( 238)
Tom (Bennekom-W) ( 15m) -- 16-05-2020 11:57
  Fijn, bedankt om te delen. Lees zo'n dingen graag. 🙂  
Bart (Hasselt, B) ( 41m) -- 16-05-2020 11:59
Bedankt weer voor het delen, Ruben   ( 221)
Wilfried (Amsterdam-Westerpark) -- 16-05-2020 12:02
Re: Bedankt weer voor het delen, Ruben   ( 180)
Hein (Rhoon/Schiedam) -- 16-05-2020 12:28
Mijn hemel, wat een sneeuw   ( 253)
sebastiaan (bussum) -- 16-05-2020 12:53
Mooi verslag. Weet jij of hier in Nederland die instrumenten ook in   ( 193)
Bart (Stuifzand) -- 16-05-2020 13:29
Re: Mooi verslag. Weet jij of hier in Nederland die instrumenten ook i   ( 203)
Ruben (Ås, nabij Oslo, Noorwegen) ( 53m) -- 16-05-2020 13:44
Bedankt, ik hoopte al op een verslagje.   ( 140)
Mark (Noordwolde, Groningen) -- 16-05-2020 15:28
  Mooi verslag! Erg leuk om te lezen en te zien!  
Martijn (Hoogvliet) -- 17-05-2020 09:33