Als de grond kurkdroog is en je bewatert je planten met een tuingieter, dan zie je dat het water als het ware op de grond blijft liggen en zelfs wegloopt, terwijl de grond zelf gewoon droog blijft. Dat is het effect wat er gebeurt als er na een tijd droogte een wolkbreuk valt. Het water loopt weg voor het de tijd krijgt de grond in te dringen.
Bij een langdurige periode met lichte regen is de watertoevoer zo gering, dat het water niet wegloopt. Wel wordt de toplaag dan geleidelijk nat, juist omdat dit water niet wegloopt. Is het toplaagje eenmaal vochtig geworden, dan zal het hemelwater dat daarna valt, gemakkelijker door dat toplaagje heen kunnen dringen, om het laagje daaronder te bevochtigen, enzovoorts.
Het beeld dat je beschrijft geeft dit proces dus prima weer en verklaart ook dat een paar mm regen in een paar uur beter is voor de natuur ter plekke dan 18 mm in 20 minuten. Dat water zal voor méér dan 90% weglopen, als de grond, voor aanvang van de wolkbreuk (erg) droog is. Aan de andere kant is die wolkbreuk wel weer veel effectiever om het waterpeil in de sloten weer op te hogen, juist omdat er dan dus sprake is van een hoge 'runoff' (zoals het weglopen van water officieel wordt genoemd).