Beste weerwoorders,
Ik volg dit forum al voor een tijdje en ik zie op veel weerkaarten de Geopotentiaalwaarden van verschillende luchtsoorten (waarin warme lucht een hoge waarde heeft en koude lucht een lage waarde).
Kan iemand mij in Jip en Janneke taal uitleggen wat Geopotentiaal is? Want de Wiki-paginas over dat begrip vind ik niet te begrijpen voor een leek als mij.
De geopotentiale hoogte is een wiskundige aanpassing ten opzichte van de gewone hoogte (boven zeeniveau). Het verschil zit erin dat de afname van de versnelling van de zwaartekracht met de hoogte in rekening wordt gebracht. Hierdoor is de uitkomst ietsje kleiner dan de werkelijke hoogte. Men heeft dit zo ingevoerd in de meteorologie om op een iets eenvoudiger manier om te kunnen gaan met de wiskundige formuleringen, die de toestand van de atmosfeer beschrijven.
Op de weerkaarten is er meestal sprake van de geopotentiele hoogte van het 500 hPa-vlak. Die hoogte neemt toe als de luchtlaag warmer wordt. Maar de waarde ervan hangt ook af van de luchtdruk aan de grond. Daarom wordt ook wel gebruik gemaakt van zogenaamde 'diktekaarten', die bijvoorbeeld de dikte geven (in geopotentiele meters) van de luchtlaag tussen 1000 en 500 hPa.
Omdat het verschil maar klein is, kun je het begrip 'geopotentiele hoogte' redelijk benaderen met de gewone hoogte. Want de zwaartekracht is op een paar kilometer hoogte maar een klein beetje minder dan aan de grond. Waar het in feite om gaat is dat je weet dat de gemiddelde temperatuur van de luchtlaag die je bekijkt een grote invloed heeft op de hoogte van een bepaald drukvlak. Je moet dus altijd spreken van de (geopotentiele) hoogte van een bepaald drukvlak. Dat wordt des te duidelijker als je het woord geopotentiele weglaat, omdat dit toch niet veel uitmaakt.