De astronomische winter begint in Nederland en België op maandag 21 december. De winter begint op het noordelijk halfrond (meestal) op 21 december en eindigt (meestal) op 21 maart. Het begin van de winter (20, 21 of 22 december) is bepaald op basis van een afspraak.
Astronomisch gezien begint de winter op de kortste dag van het jaar (Midwinter), wanneer de zon het laagst aan de hemel staat. In Midden-Nederland komt de zon dan om ongeveer kwart voor negen op en gaat om half vijf onder. Deze dag is de kortste van het jaar. Hierna worden de dagen langer en de nachten korter.
Meteorologische winter
Om praktische, maar ook klimatologische redenen begint de meteorologische winter op 1 december en duurt tot 1 maart. Voor meteorologen is het op deze manier makkelijker om seizoenen met elkaar te vergelijken. Ook komt het weerpatroon dat typisch is voor een seizoen (bijv. vrieskou in de winter) beter overeen met de meteorologische indeling dan met de astronomische. Dat een nieuw weerkundig seizoen begint op de eerste dag van de maand, werd in 1780 door de Societas Meteorologica Palatina - een van de eerste internationale weerorganisaties - ingesteld.