'De Oekraïne' verloor zijn lidwoord, maar blijft een grensgeval
Oekraïne heette tot 1991, toen het een autonoom land werd, 'de Oekraïne'. Wie vóór 1990 op school topografie heeft gehad, zal het dezer dagen echter vast nog weleens over 'de Oekraïne' hebben. De krant doet dat ook. Zo was er vorige week in Trouw sprake van een mogelijke bankrun 'in de Oekraïne'.
Soms is het terecht dat 'de Oekraïne' wordt geschreven in plaats van 'Oekraïne'. Toen Trouw onlangs de olympische prestaties van de Russische bobsleeërs (gouden plak) besprak, waren deze volgens de krant 'niet helemaal zuiver op de graat': een van de bobsleeërs, Alexey Voevoda, was namelijk 'in de Oekraïne geboren'. Inderdaad, Voevoda is vóór 1991 geboren, dus niet in het land Oekraïne, maar in de 'Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek', die vóór 1991 bij ons bekendstond als 'de Oekraïne'. Destijds werd die naam steevast met een lidwoord gecombineerd, alsof een streek bedoeld werd, vergelijkbaar met de Ardennen, de Krim of de Veluwe, die ook allemaal een lidwoord bij zich hebben. Nog iets langer geleden, tot 1939, hadden we het trouwens over 'de Russische Oekraïne' en 'de Poolse Oekraïne'. Toen vormde (de) Oekraïne namelijk nog helemaal geen (staatkundige) eenheid.
Hoe hard Oekraïne zich nu ook afkeert van Rusland, dat verandert niets aan de herkomst van de naam van het land. Oekraïne gaat terug op het Russische woord Ukrajna, dat letterlijk 'grensland' betekent. Vanuit Moskou gezien lag de Oekraïne namelijk aan de westgrens van de Russische invloedssfeer. Dat laatste verandert in elk geval als Oekraïne zich aansluit bij de EU.