Initieel komt deze lucht uit het Zeegebied ten zuiden van Groenland/IJsland. Dit is nu net een van de weinige stukken oceaan waar de temperatuur de afgelopen jaren relatief normaal gebleven is.
Er zit zoals je al aangaf bij de aanzet te veel westcomponent in de stroming. Ik sluit wel niet uit dat in het oude klimaat de depressie zuidelijker zou zijn afgezakt. De depressie zuigt ook koude lucht uit het noorden van Scandinavië aan. Die lucht was vroeger nog veel kouder. Zie ook volgend punt.
De grootste verandering op klimatologisch vlak vind ik vooral de geringere omvang van het koudeluchtbastion boven de Noordpool. Vroeger zat het noorden van Scandinavië bijna altijd onder de -15 op 850 hpa. Een opstoot van warme lucht uit het zuiden liep dood op die koude muur. Nu komen die zachte luchtmassa's makkelijk tot helemaal in het noorden van Rusland of Finland. Hierdoor duurt het achteraf dan weer langer om de koude weer op te bouwen of tot bij ons te krijgen.
Maart 2013 is een interessant tegenvoorbeeld. Tweede deel winter werd gekenmerkt door een extreem negatieve AO, wat de hoogtekou een stukje verder zuidwaarts duwde. Terwijl het dan bij ons begin maart al recordzacht was, bleef de winter in Rusland en Scandinavië stevig in het zadel. De zachte lucht liep zich vast tegen een koude muur (het dikke sneeuwdek bleef, grote baaien en meren lagen allemaal bevroren). Zodra dan de setting wijzigde, kon transportkou vanuit een besneeuwd Scandinavië ons een historische sneeuwtweedaagse met voor deze opgewarmde tijd ook zeer koude temps bezorgen. Bovenluchtkou die ons bereikte was zelfs niet zo extreem koud toen. Het was de zeer droge ondersnijdende noordooster die het werk deed.
Februari 2018 was dan weer een kleine tegenvaller, omdat er in de laatste paar duizend kilometer van de aanvoerroute geen sneeuwdek lag. Het had mijn inziens 3 tot vier graden kouder gekund. Effect van een sneeuwdek op de dagtemps is in maart veel groter dan in januari.
mvg,
Dieter