Goedemorgen mooi forum,
Het is een heuglijke dag vandaag. De reden is simpel; het heeft er álle schijn van dat we aan de vooravond staan van een zeer interessante weersituaties waar je soms 10 jaar of langer op moet wachten eer het optreedt. Ik doel hierbij in de eerste instantie op het weekend van 6 en 7 februari. In de tweede instantie volgt ook nog de toestand voor de dagen na dat weekend, want ook dan zal er sprake zijn van een on-Nederlandse weerssituatie in de regel. Na een lange, voor de meesten onder ons, winterloze winter lijkt het eindeloze geduld van de winterliefhebber eíndelijk beloond te gaan worden. En niet zo’n beetje ook. Ik ga niet mezelf verliezen in sentimenteel gebazel want veel leuker is om gewoon gelijk te kijken naar de actuele toestand boven Europa. De synoptiek is boeiend te noemen. Ik neem jullie mee in een winterverhaal waar velen over hebben gefantaseerd. Nu dan lijkt het eindelijk werkelijkheid te gaan worden…..met wel de kanttekening dat er grote verschillen kunnen gaan optreden tussen noord en zuid als het gaat om sneeuwhoeveelheden en temperatuur. Ook moet van te voren gezegd worden dat het nog drie dagen ver weg is en er nog steeds een kans is dat het op een scenario uitdraait waar niemand happy van wordt. Maar dit is en blijft het risico van het winterliefhebbers-vak.
Op dit moment zien we een hele duidelijke tweedeling boven Europa. Vanuit het Middellands zeegebied wordt al enige tijd warme lucht vanaf Marokko en Algerije noordwaarts gepompt. Zo klokte Alicante vorige week al een 30 graden Celsius als maximum temperatuur. Zelfs voor die regio vrij bijzonder te noemen. De lente is daar vroeg begonnen. Een heel stuk noordelijker zien we juist al weken lang bitterkoud en sneeuwrijk winterweer. De rapportages uit Scandinavië behoeven geen aparte uitleg, ze zijn unaniem; totaalwinter. Enkele gelukkige Nederlanders die daar wonen, werken en/of studeren zitten daar al totaal gebakken en delen zo nu en dan op Weerwoord hun bevindingen, waarbij hun laaglandse forumgenoten likkebaardend toekijken, hun uiterste best doende om afgunstige gevoelens niet toe te laten. Wekenlang zagen wij namelijk in de lage landen met lede ogen aan hoe in het MZ gebied de lente losbarstte en in ‘Scandiland’ koning winter met trots de scepter zwaaide. Zoals zo vaak zaten wij er weer precies tussen, in dat eeuwige grijze niemandsland. Dat vochtige en schimmelige oord waar de zon soms weken schuil gaat achter eindeloos durende stratusvelden. Omdat de winter zo lang zo dichtbij was kregen steeds meer mensen het gevoel dat winter ’21 de zoveelste misser zou worden, ondanks de in de regel goede basisvoorwaarden. Maar toen……in het virtuele kaartenveld waar we ons in bewegen…….gebeurde er toch iets. De signalen werden positiever, hogedruk op de goede plek en lagedruk idem dito. De beruchte ‘Grenzwetterlage’ (GWL) werd uit de hoge hoed getoverd. Een GWL is een zone waarin op korte afstand grote verschillen kunnen afspelen in weerbeeld en temperatuur. Het is deze GWL die het aankomende weekend ons weer gaat bepalen en op bepaalde plekken in de Benelux voor een legendarisch spektakel kan gaan zorgen dat zijn weerga niet of amper kent. Lees hieronder verder hoe en wáár dat kan gaan plaatsvinden.
Momenteel zien we zoals gezegd hogedruk boven het MZ gebied. Op de noordelijke Noordzee zien we een hogedrukgebied met zijn kern ten noordoosten van IJsland. De Benelux zit nu nog in een zadelgebied. Op steenworp afstand boven ons totaalwinter (Oslo: -6 overdag) en steenworp afstand onder ons premature lente (Lyon +17 overdag). Vanaf het weekend doet Koning Winter een poging om voet aan wal te zetten op West Europa. De Koning der Koningen heeft hier wel hulp voor nodig, en die gaat hij hoogstwaarschijnlijk krijgen in de vorm van lagedrukgebieden die onder zijn voeten kruipen. Boven Ierland zien we momenteel een depressie. Deze blijft behoorlijk op zijn plek en dooft langzaam uit. Tegelijkertijd doemt er vanaf het Iberisch schiereiland een breed en omvangrijk laag op dat zich, in de loop van zaterdag, met opmerkelijke snelheid noordwaarts beweegt. Aan de oostzijde van dit laag wordt zachte, subtropische lucht richting Duitsland en de Benelux getransporteerd. In een normale situatie zouden we binnen no-time in de zachte lucht zitten en profiteren van lage stookkosten. Maar zoals jullie al raden, ís dit geen normale situatie. Het hoog dat eerst boven de noordelijke Noordzee lag fuseert namelijk met een rap ontwikkelend Groenlandhoog. Het resultaat is een enorme hogedrukkolos in het ‘verboden gebied’ (WW-jargon voor een gebied waar normaliter zelden hogedruk optreedt). Aan de oostzijde van dit massieve hoog zien we juist een monster van een laag dat boven Siberië voor enorme sneeuwstormen zorgt en bitterkoude lucht via Nova Zembla naar het zuiden op transport zet. Het is de tegengas van deze combinatie die ervoor zorgt dat het Iberische laag precies boven Centraal België tot stilstand wordt gedwongen (volgens de laatste uitdraai van de EC Oper). Het gevolg is een slepend front dat, op de plaatsen waar het aan de grond koud genoeg is en de T850 onder 0 is, voor enorme hoeveelheden sneeuw kan gaan zorgen. Vanwege de combinatie van een hogedrukgebied en een lagedrukgebied dat tegen elkaar aan drukt gaan de isobaren boven de noordelijke helft van het land steeds dichter tegen elkaar aan komen te staan. Dit leidt er toe dat er niet alleen veel sneeuw valt, maar ook sprake zal zijn van een sneeuwjacht in grote delen van het land. Denk hierbij aan windrijke condities bij windkracht 6 Beaufort, in de open gebieden wellicht zelfs een windkracht 7. De wind kan bij tijd en wijle flink uithalen, waarbij duinvorming een zeer denkbaar scenario is. Dit kan leiden tot maatschappij ontwrichtende toestanden en zal ongetwijfeld op een code rood van KNMI komen te staan. Het weer zal in de loop van zaterdag gaan omslaan in het noorden. Daar kan het dan al sneeuwen. In de loop van de avond valt de winter via het noorden in en trekt de wind, zoals gezegd, fors aan aldaar. In de nacht van zaterdag op zondag zal het in een groot deel van het land langdurig gaan sneeuwen. Omdat lagedrukgebieden vaak hun eigen gang gaan, is het voor computers moeilijk te voorspellen wat hun exacte koers zal worden. Daar zit ook de onzekerheid, want afhankelijk van de koers wordt bepaald of de zuidelijke helft van de Benelux ook sneeuw gaat zien, en ook waar het zwaartepunt van de meest intensieve neerslag dan zou komen te liggen. Enkele dagen geleden lag het zwaartepunt vooral over het noorden van Nederland, heden morgen verschuift deze naar het midden. Sommige modellen opteren voor een veel zuidelijkere koers waardoor het noorden van NL vrijwel sneeuwvrij blijft en het zuidoosten de grootste hoeveelheden te verwachten heeft. Ik ben zo vrij geweest om de afbeelding van Jelmer (waarvoor dank!) inzake sneeuwverwachtingen hier ook onder te zetten voor de beeldvorming. Het is dus nog erg spannend welke Nederlanders (of Belgen) de grootste hoeveelheden te zien krijgen. Maar wat onderhand wel zeker is, is dat het een legendarisch weekend gaat worden. De details zullen de komende dagen langzaam zichtbaarder gaan worden. Het zijn de details die gaan bepalen hoe we het ons gaan herinneren en hoe of het ook daadwerkelijk legendarisch wordt. Hoe gaat het daarna?
De EC kaart van 120 uur vooruit is er een uit het boekje. Een langgerekte ooststroming met lage diktewaarden en bovenluchten die onder 0 liggen. Vooral het noorden is heel koud op hoogte met T850’s die richting -10 gaan. Zuiden blijft hangen op -5. Vriezen zal het overal vanaf zondagnacht. Het eerste in de gouden driehoek en het laatste in de heuvels van Zuid Limburg. In de nieuwe werkweek moet je denken aan matige vorst overdag en in de nachten, vooral bij afnemende wind en opklaringen strenge, soms zeer strenge vorst. De grootste kanshebbers op (zeer) strenge vorst zijn de gebieden waar het sneeuwdek het dikst is en waar opklaringen de meeste kans maken. Ik durf op dit moment nu nog niet te zeggen waar in NL het ’t koudst zal gaan worden, want het kan nog alle kanten uit. Maar dát het koud gaat zijn is nu wel zeker. Volgens de laatste pluim lijkt de meeste kou toch weggelegd te zijn voor het midden en (noord)oosten van NL. Het zuidoosten valt de winter maar moeizaam in zo lijkt het. Het is goed mogelijk dat de GWL dagenlang gaat aanhouden en dat de tegenstellingen tussen zeg Overijssel en Zuid Limburg extreem zullen zijn. In de pluim zuidoost zijn namelijk ook leden die de winter helemaal niet in laten vallen en het op dooi houden. De noordelijke helft zit, zoals de kaarten er nu bij staan, gewoon veel beter voor duurkou. Behalve de wind en de sneeuw is er natuurlijk ook ijsvorming. Met de huidige verwachtingen zullen veel Nederlanders vanaf medio volgende week de schaats op kunnen, mits de ijsvloer niet teveel gehavend is door wind en sneeuw. De temperaturen blijven namelijk voortdurend onder 0, met name boven de grote rivieren. En zo staat een aantal forummers dus aan de vooravond van een winterinval van formaat. Voor vele jonge forummers gaat het sowieso een vertoning worden die ze nog nooit hebben gezien in hun levens. Ik wens hen allen sowieso alvast enorm veel plezier toe, want hiervoor doen we het.
Op de lange termijn zien we dat depressies opnieuw gedwongen onder ons langs trekken waardoor het niet ondenkbaar is dat we in de loop van volgende week opnieuw met sneeuwsituaties te maken gaan krijgen. Als de depressies te krachtig worden kan dit een zuidstroming op gang brengen en zal de winter heel snel tanende zijn. Maar als ze dat niet doen, zou het sneeuwdek alleen maar kunnen aangroeien en onder een dergelijk pak sneeuw bij heldere, continentale condities, is het niet ondenkbaar dat verschillende kouderecords eraan gaan. Met name op de plekken waar 20 tot 30 centimeter komt te liggen, en het ook breed zal opklaren bij weinig wind, zou een -20 heel goed tot de mogelijkheden behoren. Totaalwinter in eigen land dus. Het mag wel weer eens, me dunkt.
Wat betreft ondergetekende: de komende etmalen ga ik als de wiedeweerga proberen te redden wat er te redden valt, wat exotische planten betreft. Inpakken van bijzondere planten is een must. Daarna ga ik de kaarten heel goed gadeslaan en dan de knoop doorhakken of ik in Limburg blijf of naar Volendam rijd, om daar met familie de sneeuwjacht te gaan beleven. Zoals de zaken er nu voorliggen, heeft Volendam de voorkeur. Ik wil geen seconde missen van wat te gebeuren staat. Ik zal mijn Saariselkä kledij weer van stal halen om zo opgewassen te zijn tegen de ruige condities die ons te wachten staan. Wat een weelde, wat een weelde. Nu hopen dat die depressie ook echt een koers zal gaan aanhouden die voor de gehele Benelux gunstig is. Natuurlijk kan nooit iedereen tevreden zijn, maar het is toch leuk dat zoveel mogelijk mensen op ons forum kunnen gaan genieten wat moeder natuur gaat voorschotelen. Ik wens eenieder een fantastische winterweek toe, we gaan het samen beleven!!!
