Jan Versteegt en KNMI over onweer zaterdagavond/zondagnacht
Bericht van: RemcoF (Amstelveen) , 19-04-2005 23:31
Het hevige wolkbreukachtige onweer zaterdagavond en zondagnacht verraste mij zo dat ik Jan Versteegt en het KNMI daar zondagochtend om 4u15 over heb gemaild omdat ik wilde weten wat de oorzaak vam de plotselinge hevigheid was.
De uitleg wil ik jullie natuurlijk ook niet onthouden.
Allereerst de mail die ik stuurde, en vervolgens
de antwoorden die ik kreeg:
Mijn mail:
Als weerliefhebber volg ik het weer al jaren op de voet en heb zeker de laatste paar
jaar via internet veel over het weer geleerd. Meestal weet ik ook wel onder wat voor
omstandigheden buien ontstaan, maar deze nacht (zaterdag op zondag) zit ik toch
met een paar vraagtekens in mijn hoofd.
Ik vraag mij namelijk af welke omstandigheden er toe leiden/hebben geleid
dat er gisteravond laat en vannacht op diverse plaatsen plotseling flinke
buien ontstonden. Tevens heeft het onweer in die buien dat er ook deze nacht
nog gewoon in ontstaat mij behoorlijk verrast. Niet alleen mij denk ik, want de
meeste weerberichten hadden voor gisteravond en vannacht geen buien voorzien.
Ik hoop dat u mij hier een antwoord op kan geven.
Met vriendelijke groeten,
Remco Fasol
Hieronder de antwoorden:
Antwoord Jan Versteegt:
Beste Remco,
Het was inderdaad verrassend. Een analyse kwam binnen via de waarnemer van Schiphol. Waarschijnlijk is een cyclonale kromming van de wind ontstaan. In het zuiden was de wind west/noordwest en in het noordoosten oost/noordoost. Niet alleen is die kromming aan het aardoppervlak ontstaan, maar ook in de bovenlucht. Zijn er ook daar twee verschillende luchtsoorten met elkaar in aanraking gekomen. Dat leidde tot een verhoging van de onstabiliteit met als gevolg onweer en zelfs hagel.
Met vriendelijke groet,
Jan Versteegt
En het antwoord en uitleg van het KNMI:
Beste Remco Fasol,
Ik kan me heel goed voorstellen dat het voor u niet zo eenvoudig was om een inschatting te maken van de kans op buien (met onweer) in de nacht- en vroege ochtenduren van zondag 17 april 2005. De buienactiviteit is bovendien in een beperkt deel van het land opgetreden en daarmee nog een extra lastig verwachtingsprobleem.
In het algemeen geldt dat het mechanisme bij het ontstaan van buien terug te voeren is op 2 hoofdoorzaken: een thermische forcering danwel een dynamische forcering. Het eerste heeft te maken met een (te) warme ondergrond meestal in combinatie met een koude bovenlucht. Het tweede houdt verband met verstoringen in het algemene stromingspatroon en typische vormen die dan kunnen voorkomen. Denk daarbij aan bijvoorbeeld fronten, troggen en convergentielijnen.
Het thermische aspect speelt in de nacht geen rol als het gaat om aanwarming van het aardoppervlak. Toch kan er op basis van de thermische opbouw in de atmosfeer ook 's nachts wel buiigheid optreden, die dan terug te voeren is op afkoeling van bovenlucht. Dat was echter niet de reden van de buien in de genoemde nacht. Belangrijk daarvoor was de passage van een convergentielijn. Dat is een gebied waar op lage hoogte lucht samenstroomt die vervolgens gedwongen wordt om op te stijgen. In sommige gevallen is het luchtdrukpatroon dat daarmee samenhangt markant en scherp, maar dat is lang niet altijd het geval. De situatie van afgelopen weekend werd gemarkeerd door een redelijk zwakke convergentie (samenstroming) en ondersteund door atmosfeermodelberekeningen is in de loop van zaterdag door de meteoroloog een inschatting van de activiteiten gemaakt dat de buienkans voor de nacht verwaarloosbaar was. In de praktijk pakte dat anders uit. Laat op de avond van zaterdag is daarop in de KNMI berichtgeving wel op gereageerd met een verwachtingstekst die ook melding maakte van de kans op buien met onweer. Voor veel gebruikers van het weerbericht zal dat bericht te laat zijn gekomen.
Met vriendelijke groet,
Frank Lantsheer
De uitleg wil ik jullie natuurlijk ook niet onthouden.
Allereerst de mail die ik stuurde, en vervolgens
de antwoorden die ik kreeg:
Mijn mail:
Als weerliefhebber volg ik het weer al jaren op de voet en heb zeker de laatste paar
jaar via internet veel over het weer geleerd. Meestal weet ik ook wel onder wat voor
omstandigheden buien ontstaan, maar deze nacht (zaterdag op zondag) zit ik toch
met een paar vraagtekens in mijn hoofd.
Ik vraag mij namelijk af welke omstandigheden er toe leiden/hebben geleid
dat er gisteravond laat en vannacht op diverse plaatsen plotseling flinke
buien ontstonden. Tevens heeft het onweer in die buien dat er ook deze nacht
nog gewoon in ontstaat mij behoorlijk verrast. Niet alleen mij denk ik, want de
meeste weerberichten hadden voor gisteravond en vannacht geen buien voorzien.
Ik hoop dat u mij hier een antwoord op kan geven.
Met vriendelijke groeten,
Remco Fasol
Hieronder de antwoorden:
Antwoord Jan Versteegt:
Beste Remco,
Het was inderdaad verrassend. Een analyse kwam binnen via de waarnemer van Schiphol. Waarschijnlijk is een cyclonale kromming van de wind ontstaan. In het zuiden was de wind west/noordwest en in het noordoosten oost/noordoost. Niet alleen is die kromming aan het aardoppervlak ontstaan, maar ook in de bovenlucht. Zijn er ook daar twee verschillende luchtsoorten met elkaar in aanraking gekomen. Dat leidde tot een verhoging van de onstabiliteit met als gevolg onweer en zelfs hagel.
Met vriendelijke groet,
Jan Versteegt
En het antwoord en uitleg van het KNMI:
Beste Remco Fasol,
Ik kan me heel goed voorstellen dat het voor u niet zo eenvoudig was om een inschatting te maken van de kans op buien (met onweer) in de nacht- en vroege ochtenduren van zondag 17 april 2005. De buienactiviteit is bovendien in een beperkt deel van het land opgetreden en daarmee nog een extra lastig verwachtingsprobleem.
In het algemeen geldt dat het mechanisme bij het ontstaan van buien terug te voeren is op 2 hoofdoorzaken: een thermische forcering danwel een dynamische forcering. Het eerste heeft te maken met een (te) warme ondergrond meestal in combinatie met een koude bovenlucht. Het tweede houdt verband met verstoringen in het algemene stromingspatroon en typische vormen die dan kunnen voorkomen. Denk daarbij aan bijvoorbeeld fronten, troggen en convergentielijnen.
Het thermische aspect speelt in de nacht geen rol als het gaat om aanwarming van het aardoppervlak. Toch kan er op basis van de thermische opbouw in de atmosfeer ook 's nachts wel buiigheid optreden, die dan terug te voeren is op afkoeling van bovenlucht. Dat was echter niet de reden van de buien in de genoemde nacht. Belangrijk daarvoor was de passage van een convergentielijn. Dat is een gebied waar op lage hoogte lucht samenstroomt die vervolgens gedwongen wordt om op te stijgen. In sommige gevallen is het luchtdrukpatroon dat daarmee samenhangt markant en scherp, maar dat is lang niet altijd het geval. De situatie van afgelopen weekend werd gemarkeerd door een redelijk zwakke convergentie (samenstroming) en ondersteund door atmosfeermodelberekeningen is in de loop van zaterdag door de meteoroloog een inschatting van de activiteiten gemaakt dat de buienkans voor de nacht verwaarloosbaar was. In de praktijk pakte dat anders uit. Laat op de avond van zaterdag is daarop in de KNMI berichtgeving wel op gereageerd met een verwachtingstekst die ook melding maakte van de kans op buien met onweer. Voor veel gebruikers van het weerbericht zal dat bericht te laat zijn gekomen.
Met vriendelijke groet,
Frank Lantsheer
Een geslaagde chase is pas compleet als je hem deelt
