Bespreking onweerssituatie zondag 1 mei 2005
Aanstaande zondag bestaat er een kans dat we de eerste grootschalige onweerssituatie gaan meemaken van dit jaar. Dan komt er een tong van warme en vochtige lucht over ons land te liggen die over een vrije diepe, verticale laag (sterk) onstabiel van opbouw is. Deze onstabiele tong bevindt zich zondagochtend in een brede warme sector tussen een warmtefront boven het zuiden van Schotland en Denemarken en een koufront ten westen van de ingang van het Kanaal en net ten westen van Portugal.
Voor dit koufront uit bevindt zich precies op de as van de tong met warme en vochtige lucht een langgerekte convergentielijn die zich met de hoogtestroming mee naar het noordoosten verplaatst, op enige honderden kilometer gevolgd door het koufront. Beide systemen bewegen zich zondag met circa 50-60 km/u naar onze regio. In de loop van de middag bereikt de convergentielijn ons land.
In de ochtend beginnen we met lokaal een enkele mistbank maar al snel breekt de zon door en stijgt de temperatuur rap naar de 20 graden. Ook neemt de vochtigheidsgraad toe waardoor het tegen het begin van de middag broeierig begint aan te voelen. Halverwege de middag is de temperatuur dan nog wat verder gestegen naar circa 24 graden in het westen van het land, met direct aan de kust een graad of 21, tot lokaal 28 graden in Noord-Brabant en Limburg. De dauwpunten liggen rond de 15 à 16 graden waardoor het uitgesproken klam en broeierig aanvoelt.
Tegen die tijd kunnen dan al wel de eerste visuele tekenen van de onstabiliteit boven ons land zichtbaar worden in de vorm van wat Altocumulus Castellanus wolken en enkele hoge cirrus flarden. De matige hoeveelheid vocht onderin de atmosfeer, in het bijzonder in de grenslaag onder een redelijk sterke inversie, doet voorkomen dat er op uitgebreide schaal bewolking ontstaat. Dat is aan de ene kant gunstig, daardoor blijft de potentiële energie boven de inversie bewaart voor de echte buien, aan de andere kant betekent weinig vocht onderin ook weinig menging en dus een lagere buienkans. Voorlopig lijkt het, op basis van UKMO en ECMWF, nog wel te doen zijn met dauwpunten rond een graad of 15.
Wat betreft de weermodellen, die hebben het nogal moeilijk met deze situatie. Dit soort tongen van warme, vochtige lucht in een brede warme sector blijken keer op keer een probleem te zijn. GFS heeft het modelspecifieke probleem van het overschatten van de vochtigheidsgraad aan de grond, terwijl er tussen de modellen onderling onenigheid bestaat over de exacte positie van de as van deze onstabiele tong en de hoeveelheid vocht in de grenslaag. Ook bestaat er onduidelijkheid over de exacte positie van het koufront, de eventuele vorming van een prefrontale convergentielijn (iets wat door UKMO en GFS wordt ondersteund maar door ECMWF en GME niet).
Als we kijken naar de convectieve neerslagprognoses door de diverse modellen dan loopt het allemaal niet al te hard van stapel, ECMWF is zelfs volledig droog voor de zondag. GME en GFS geven wel wat convectieve neerslag, met name in het oosten van het land nabij de grootste onstabiliteit, HIRLAM geeft een uiterst zwak maar wel convectief signaal. De maximumtemperatuur is bij alle modellen wel ongeveer hetzelfde: circa 25 graden in het midden van Nederland.
Al met al ben ik nog één en al twijfels wat betreft de onweerskansen voor zondag. In potentie is het een best leuke situatie met een flinke portie potentiële energie door een diepe laag onstabiliteit, hoewel het aan goede dynamica van verticale windschering ontbreekt, maar er zitten nogal wat mitsen en maren bij. Het zal afhangen van wat de buien gaat triggeren, als er een prefrontale convergentielijn ontstaat dan kan dit ons helpen maar als het puur door warmte moet komen dan zal het bij een zeer lokale bui blijven omdat de convectieve temperatuur op circa 28 graden ligt. Frontale c.q. convergerende optilling is dus eigenlijk wel vereist om op uitgebreidere schaal onweersbuien te doen ontstaan. Indien er buien ontstaan dan hebben ze in principe het domein alleen, tenzij het wat al te hard gaat dan gaat de inversie er ook aan en heb je kans dat er zich tussen de buien op de outflow boundaries ook veel Cumulus en Altocumulus gaat vormen waardoor het zicht op de buien beperkt wordt en mogelijkerwijs ook de voeding wordt geminderd.
De slotsom in korte bewoordingen: zondag begint de dag nog met een enkele mistbank maar al snel neemt de zon het over en de temperatuur stijgt rap naar zo’n 21 à 22 graden aan het begin van de middag. Met het vorderen van de dag neemt ook de vochtigheidsgraad toe en gaat het broeierig aanvoelen. Halverwege de middag kunnen er dan enkele kleine stapelwolken ontstaan die verraden dat het hogerop in de lucht flink onstabiel aan het worden is. In de namiddag volgt dan een convergentielijn met enkele fikse regen- en onweersbuien die dan vrij snel, met circa 50 km/u, van zuidwest naar noordoost over het land trekken. Bij de buien is ook hagel mogelijk. In de avond trekken de buien dan naar Duitsland weg en tegen middernacht is het in het hele land weer droog. Wel volgt dan een klamme nacht met minima rond de 16 graden. Maandag volgt dan nog een warme dag die in eerste instantie begint met zon maar al vrij snel neemt de middelbare en hoge bewolking vanuit het zuidwesten toe op nadering van het koufront. In de middag passeert dan dit, vertragende, koufront wat een mengsel van regen en (onweers)buien zal geven. Het kan op diverse plaatsen vrij langdurig gaan regenen, waardoor er lokaal meer dan 10 millimeter kan gaan vallen.
Ben
zaterdag 30 april, 00u
Gebruikte modelruns:
UKMO, ECMWF, GME: 12Z
GFS: 18Z
Aanstaande zondag bestaat er een kans dat we de eerste grootschalige onweerssituatie gaan meemaken van dit jaar. Dan komt er een tong van warme en vochtige lucht over ons land te liggen die over een vrije diepe, verticale laag (sterk) onstabiel van opbouw is. Deze onstabiele tong bevindt zich zondagochtend in een brede warme sector tussen een warmtefront boven het zuiden van Schotland en Denemarken en een koufront ten westen van de ingang van het Kanaal en net ten westen van Portugal.
Voor dit koufront uit bevindt zich precies op de as van de tong met warme en vochtige lucht een langgerekte convergentielijn die zich met de hoogtestroming mee naar het noordoosten verplaatst, op enige honderden kilometer gevolgd door het koufront. Beide systemen bewegen zich zondag met circa 50-60 km/u naar onze regio. In de loop van de middag bereikt de convergentielijn ons land.
In de ochtend beginnen we met lokaal een enkele mistbank maar al snel breekt de zon door en stijgt de temperatuur rap naar de 20 graden. Ook neemt de vochtigheidsgraad toe waardoor het tegen het begin van de middag broeierig begint aan te voelen. Halverwege de middag is de temperatuur dan nog wat verder gestegen naar circa 24 graden in het westen van het land, met direct aan de kust een graad of 21, tot lokaal 28 graden in Noord-Brabant en Limburg. De dauwpunten liggen rond de 15 à 16 graden waardoor het uitgesproken klam en broeierig aanvoelt.
Tegen die tijd kunnen dan al wel de eerste visuele tekenen van de onstabiliteit boven ons land zichtbaar worden in de vorm van wat Altocumulus Castellanus wolken en enkele hoge cirrus flarden. De matige hoeveelheid vocht onderin de atmosfeer, in het bijzonder in de grenslaag onder een redelijk sterke inversie, doet voorkomen dat er op uitgebreide schaal bewolking ontstaat. Dat is aan de ene kant gunstig, daardoor blijft de potentiële energie boven de inversie bewaart voor de echte buien, aan de andere kant betekent weinig vocht onderin ook weinig menging en dus een lagere buienkans. Voorlopig lijkt het, op basis van UKMO en ECMWF, nog wel te doen zijn met dauwpunten rond een graad of 15.
Wat betreft de weermodellen, die hebben het nogal moeilijk met deze situatie. Dit soort tongen van warme, vochtige lucht in een brede warme sector blijken keer op keer een probleem te zijn. GFS heeft het modelspecifieke probleem van het overschatten van de vochtigheidsgraad aan de grond, terwijl er tussen de modellen onderling onenigheid bestaat over de exacte positie van de as van deze onstabiele tong en de hoeveelheid vocht in de grenslaag. Ook bestaat er onduidelijkheid over de exacte positie van het koufront, de eventuele vorming van een prefrontale convergentielijn (iets wat door UKMO en GFS wordt ondersteund maar door ECMWF en GME niet).
Als we kijken naar de convectieve neerslagprognoses door de diverse modellen dan loopt het allemaal niet al te hard van stapel, ECMWF is zelfs volledig droog voor de zondag. GME en GFS geven wel wat convectieve neerslag, met name in het oosten van het land nabij de grootste onstabiliteit, HIRLAM geeft een uiterst zwak maar wel convectief signaal. De maximumtemperatuur is bij alle modellen wel ongeveer hetzelfde: circa 25 graden in het midden van Nederland.
Al met al ben ik nog één en al twijfels wat betreft de onweerskansen voor zondag. In potentie is het een best leuke situatie met een flinke portie potentiële energie door een diepe laag onstabiliteit, hoewel het aan goede dynamica van verticale windschering ontbreekt, maar er zitten nogal wat mitsen en maren bij. Het zal afhangen van wat de buien gaat triggeren, als er een prefrontale convergentielijn ontstaat dan kan dit ons helpen maar als het puur door warmte moet komen dan zal het bij een zeer lokale bui blijven omdat de convectieve temperatuur op circa 28 graden ligt. Frontale c.q. convergerende optilling is dus eigenlijk wel vereist om op uitgebreidere schaal onweersbuien te doen ontstaan. Indien er buien ontstaan dan hebben ze in principe het domein alleen, tenzij het wat al te hard gaat dan gaat de inversie er ook aan en heb je kans dat er zich tussen de buien op de outflow boundaries ook veel Cumulus en Altocumulus gaat vormen waardoor het zicht op de buien beperkt wordt en mogelijkerwijs ook de voeding wordt geminderd.
De slotsom in korte bewoordingen: zondag begint de dag nog met een enkele mistbank maar al snel neemt de zon het over en de temperatuur stijgt rap naar zo’n 21 à 22 graden aan het begin van de middag. Met het vorderen van de dag neemt ook de vochtigheidsgraad toe en gaat het broeierig aanvoelen. Halverwege de middag kunnen er dan enkele kleine stapelwolken ontstaan die verraden dat het hogerop in de lucht flink onstabiel aan het worden is. In de namiddag volgt dan een convergentielijn met enkele fikse regen- en onweersbuien die dan vrij snel, met circa 50 km/u, van zuidwest naar noordoost over het land trekken. Bij de buien is ook hagel mogelijk. In de avond trekken de buien dan naar Duitsland weg en tegen middernacht is het in het hele land weer droog. Wel volgt dan een klamme nacht met minima rond de 16 graden. Maandag volgt dan nog een warme dag die in eerste instantie begint met zon maar al vrij snel neemt de middelbare en hoge bewolking vanuit het zuidwesten toe op nadering van het koufront. In de middag passeert dan dit, vertragende, koufront wat een mengsel van regen en (onweers)buien zal geven. Het kan op diverse plaatsen vrij langdurig gaan regenen, waardoor er lokaal meer dan 10 millimeter kan gaan vallen.
Ben
zaterdag 30 april, 00u
Gebruikte modelruns:
UKMO, ECMWF, GME: 12Z
GFS: 18Z
