bron: http://www.wdm.be/mailing_list/nieuwsbrief/Golfstroom.html
Vergeet de Golfstroom, het zijn de Rockies
Bron : De Morgen 11 februari 2003
Het is niet de Golfstroom die West-Europa bevoorraadt met koele zomers en milde winters, maar de Rocky Mountains. Dat sensationele meteorologische nieuws staat in het jongste nummer van de Quaterly Journal of the Meteorological Society. ‘Atmosferische circulatie lijkt meer invloed te hebben op ons klimaat dan circulatie in de oceaan', aldus de Amerikaanse wetenschapper Richard Seager.
Groot-Brittannië en Newfoundland liggen op dezelfde afstand van de evenaar en toch komen de Britten relatief ongeschonden de winter door terwijl het snot van de Newfoundlanders in hun neus bevriest. Het verschil kan oplopen tot wel 20 graden Celsius. Om de eenvoudige reden dat dat stukje Canada niet kan genieten van de warme Golfstroom, stelde een theorie die in 1856 voor het eerst werd vermeld in een boek van de Amerikaanse luitenant-ter-zee Maurice Fontaine Maury. Sindsdien werd het geslikt als zoete koek.
De Golfstroom is 'n enorme watermassa die naar het noordoosten reist met een snelheid van 5 kilometer per uur. Ze heeft een temperatuur van ongeveer 25 graden Celsius en vertrekt vanuit het Caribische gebied in de Golf van Mexico tot de Noordelijke Oceaan tussen Noorwegen en IJsland. Schoolkinderen (en trouwe kijkers van Armand Pien) kregen totnogtoe steeds de volgende mantra ingelepeld: dankzij de Golfstroom kennen we geen broeierige zomers zoals onze vrienden in Moskou en geen ijswinters als onze vriendinnen in Newfoundland. Met westelijke winden komt immers de luchtaanvoer in Europa vanaf de zee, met de Golfstroom, en in Noord-Amerika vanaf (kouder) land. De zee slaat de hitte van de zomer op en laat die geleidelijk los in de winter. Vergeet dat, zo stelt Richard Seager, wetenschapper aan het Lamont Doherty Earth Observatory of Columbia University in New York. De man leidde het onderzoek naar het waarom van de leefbare zomers en winters in West-Europa. "De Golfstroom is slechts verantwoordelijk voor 10 procent van het verschil tussen het continentale klimaat in Noord-Amerika en het maritieme klimaat in West-Europa. Het zijn de Rocky Mountains, 6 000 kilometer ten westen van West-Europa, die het hem doen. Het geloof in het effect van de Golfstroom is eigenlijk nooit bewezen met moderne onderzoeksmethoden."
Seager en zijn team verzamelden weerinformatie van de afgelopen vijftig jaar en krachtige computerprogramma's om te beschrijven hoe de hitte over onze planeet wordt afgeleid. Ze ontdekten dat de invloed van de Golfstroom op het klimaat in ons werelddeel miniem is in vergelijking met de zuidelijke wind die ontstaat in de Rocky Mountains. Zoals een eiland in de stroom zorgen de Rockies voor een permanente golf in de winden benedenstrooms die koude winden van het noorden naar het oosten van Noord-Amerika brengt en warme winden van het zuiden naar West-Europa. Het bewegingspatroon van de hitte veroorzaakt door die winden, verklaart de helft van het totale verschil tussen de wintertemperaturen tussen de twee regio's. Zonder de Rockies zou het in West-Europa kouder en Noord-Amerika veel warmer zijn. Een andere belangrijke oorzaak is het relatief warme water aan en rond de kusten van West-Europa. Ook daarin speelt de Golfstroom dus geen enkele rol. Zelfs zonder Golfstroom zou West-Europa behaaglijk rusten onder de warme wind uit het westen. Water houdt de zomerhitte immers langer vast dan lucht. Vandaar dat het verschil tussen winter- en zomer-temperatuur maar 5 graden Celsius bedraagt boven het noorden van de Atlantische Oceaan, en bijna 50 graden Celsius op dezelfde breedtegraad in Siberië. "Een en ander betekent niet dat de Golfstroom geen invloed uitoefent. Een positieve invloed is het verspreiden van de overtollige warmte uit de Golf van Mexico", zegt Seager. Volgens Seager is er in het verleden te veel onderzoek gevoerd naar de impact van een veranderde circulatie in de Noord-Atlantische Oceaan. "Mensen die ongerust zijn over de nefaste gevolgen van het broeikaseffect zouden beter de impact op de atmosferische circulatiepatronen onderzoeken."
Persoonlijke bewerking van het artikel in The Independent.
De wetenschappers van de Columbia universiteit in New York onder leiding van Richard Seager hebben aangetoond dat het milde weer in West-Europa in werkelijkheid toe te schrijven is aan 2 factoren:
1. Ongeveer de helft van het verschil in wintertemperatuur tussen West-Europa en Newfoundland is toe te schrijven aan het maritiem effect van de nabijheid van een relatief warme watermassa. Water houdt de zomerwarmte immers veel langer vast dan land en geeft deze warmte geleidelijk vrij in de winter, waardoor het verschil in winter- en zomertemperatuur slechts 5°C bedraagt boven de Atlantische Oceaan en oploopt tot 50°C op dezelfde breedteligging in Siberië. Deze warmte wordt door de westelijke winden aangevoerd naar West-Europa.
2. De andere helft van het verschil wordt veroorzaakt door het feit dat de overheersende windrichting boven West-Europa niet pal west is maar zuidwest. Deze zuidwestelijke winden voeren extra warmte aan uit het zuiden. Hun oorsprong kon terug gespoord worden tot bij een indrukwekkende 'meander' in de noord-zuidelijke windpatronen boven Noord-Amerika, die wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van de Rockies. Eén zulke meander doet zich voor ten oosten van de Rocky Mountains en brengt koude lucht naar het oosten van Noord-Amerika en warme lucht naar Europa. Wanneer de wetenschappers de Rockies verwijderden uit hun computermodellen (dus Noord-Amerika plat maakten) werd het temperatuurverschil tussen Newfoundland en West-Europa gereduceerd tot ongeveer 9°C. Als de Rockies niet zouden bestaan dan zouden de winden over West-Europa voornamelijk van west naar oost waaien. We zien echter dat het eerder nog warmere zuidwestelijke winden zijn. Dankzij de Rockies komen ze niet enkel uit het westen maar hebben ze ook een N-Z component en wanneer winden van over het zuiden komen, brengen ze warmere lucht mee.
Quote selectie