,,Er is nog geen sprake van een acuut tekort, wel is dringend vers bloed nodig. We willen inspelen op de vergrijzing en ervoor zorgen dat kennis niet verloren gaat, maar juist bijtijds wordt overgedragen op een nieuwe generatie", stelt een woordvoerder van de schaatsbond. ,,Van de schaarser wordende periodes van aanhoudende vorst willen we optimaal gebruikmaken. Het zou doodzonde zijn als we een natuurijsbaan niet kunnen openen, omdat er geen ijsmeester is.”
Zes ijsdagen per jaar
Afgelopen winter kon er op veel plassen en meren worden geschaatst, ook openden veel schaatsclubs eindelijk weer eens hun eigen natuurijsbaan. Onderzoekers van de Universiteit van Wageningen becijferden vorige week dat door de opwarming van het klimaat de mogelijkheden om te kunnen schaatsen op natuurijs in Nederland mogelijk nog schaarser zullen worden. ,,In Nederland hebben we een gemiddelde van zes ijsdagen per jaar, de meeste pessimistische toekomstscenario's zouden betekenen dat de winters in de toekomst vrijwel ijsvrij zullen zijn", meldde de universiteit in een persbericht.
Om te kunnen profiteren van de winters waarin er wel voldoende vorst is, wil de KNSB voldoende ijsmeesters achter de hand hebben. De bond biedt in december cursussen aan door heel Nederland. Daarin krijgen de ijsmeesters-in-spé les over verschillende soorten ijs en de nieuwste manieren om (snel) een veilige natuurijsbaan gereed te hebben. ,,Je zorgt voor het keuren en klaarmaken van de ijsbaan. Je zet het sein op groen als het veilig is. Je bepaalt hoeveel mensen het ijs op kunnen, zet wakken af en zet routes van toertochten uit", meldt de schaatsbond in de wervingscampagne. De eerste honderd cursisten kunnen de cursus gratis volgen.
Lees onder de foto het verhaal van ijsmeester Pauline van der Zant. Afgelopen winter schreef ze de euforische woorden ‘We zijn open!’ op de site van haar ijsclub. ,,Dat is zo mooi om te kunnen zeggen.”
Iets meer dan 200 leden heeft IJssport Leiderdorp. Maar toen afgelopen winter het ijs dik genoeg was en die drie magische woorden op de site konden, kwamen de schaatsliefhebbers uit alle hoeken en gaten. ,,Heerlijk. Mensen die je niet vaak ziet, maar nu met koek en zopie kwamen aanlopen. Er was gelijk een geweldige sfeer, alsof er elk jaar natuurijs ligt”, lacht Pauline van der Zant (40).
Van der Zant is vrijwilliger én ijsmeester bij de club . Ze is ook een van de gezichten van de KNSB-campagne om meer en vooral ook jongere ijsmeesters te vinden. Die moeten er komen omdat er anders een tekort dreigt door het vergrijzende bestand ijskeurders. Het doemscenario: een winter waarin het vries dat het kraakt, maar waarin er te weinig mensen zijn die nog weten hoe ze zo snel mogelijk het plaatselijke weiland of skeelerbaan onder water én bevroren krijgen. Of niet meer de kennis hebben om verantwoord een tochtje uit te zetten op de lokale plassen en vennen.
Fascinerend
Van der Zant, als kind al gek van schaatsen, meldde zich vier jaar geleden aan voor de cursus ijsmeester van de KNSB. IJssport Leiderdorp heeft een skeelerbaan van 400 meter die in de winter onder water wordt gezet. ,,Ik vind het fascinerend om te zien hoe je snel voor een baan met goed ijs kunt zorgen, hoe dat werkt.” Het moment dat de ijsmeesters van de club besloten het sein op groen te zetten en ‘We zijn open’ op de site te schrijven, kan ze nog zo terughalen. ,,Het was zo mooi dat het weer kon.”
In Leiderdorp gebruiken ze een techniek waarbij je water onder het ijs weg laat lopen. ,,Daardoor zakt de bovenste ijslaag naar beneden en heb je snel een ijsvloer.” Maar ook al is het ‘maar’ ijs op een skeelerbaan en kun je geen wak in schaatsen, veiligheid is wel belangrijk. ,,Als je bij ons door het ijs zakt, raak je het asfalt. Dat is niet echt lekker voor je schaatsen.”
Oudere mannen
Op de KNSB-cursus gaat het over dat soort technieken. En over zwak ijs, zwart ijs, fondant ijs, het met schotten afdammen van sloten en vaarten, het veilig afzetten van wakken en het uitzetten van toertochten. Met nieuw bloed, de meeste ijsmeesters zijn oudere mannen, zoekt de schaatsbond ook nieuwe ideeën.
,,Ken je Waldorf en Statler van de Muppetshow?", grapt Van der Zant. ,,Daar moest ik soms aan denken bij bijeenkomsten van de schaatsregio. Er werd veel gemopperd. En vaak gezegd: dit doen we zo omdat we dat altijd al zo doen. Ik ben juist voor het proberen van nieuwe dingen en hoop dat er meer mensen komen die dat ook willen.”
Als die mensen zich nu melden, kunnen ze hopelijk de komende winter al met natuurijs aan de slag. ,,En dan hoop ik dat ik zelf ook meer kan schaatsen. Ik ben lerares en kon afgelopen winter niet zomaar doordeweeks vrij nemen. Als er ooit een Elfstedentocht komt, kan dat wel trouwens. Dat heb ik voor de zekerheid wel even met de schooldirecteur besproken.” Tekort aan ijsmeesters dreigt: schaatsfanaat Pauline zoekt nieuw bloed | Binnenland | AD.nl