Novembersneeuw in jaren 80: IJslandhogen waren de aanjagers.

Ik had al eerder gepost over het novemberweer in de 80er jaren (https://www.weerwoord.be/m/2804559), en bij deze de belofte om eens terug te blikken op leuke sneeuwsituaties van destijds. Opvallend is dat er in die situaties steeds sprake was van IJsland-hogen: onder weerwooorders een geliefde plek.

In 1985 viel de winter al vroeg in, in de nacht van 10 op 11 november (https://www.weerwoord.be/m/2806634). Na een paar ijsdagen, en een korte dooi-aanval in de avond van 21 november, bracht een oostenwind de kou de volgende dag al weer snel terug. In de nacht van 22 op 23 november viel er 3-4 cm sneeuw en bleef het overdag vriezen met af en toe nog wat lichte sneeuw onder een grijze lucht. Op de weerkaarten was er sprake van een IJsland-hoog en een sneeuwstoring die vanuit Duitsland kwam opzetten. Vanaf de 25^e kwam de temperatuur overdag steeds iets boven nul uit, waardoor het sneeuwdek langzaam verdween. Op 28 november veroorzaakte een trog van een Noordzee-depressie, die in de koude lucht was ontstaan, voor sneeuwbuien die in het noorden van ons land maarliefst 15-20 cm sneeuw achterlieten. Op de 30^e kwam er een einde aan deze vroege winterse periode. Een paar dagen later was er niets meer van te merken: op 2 december wees het kwik ineens weer 13-14 graden aan, aan de voet van de Franse Pyreneeën kwam het door föhnwerking op 3 december tot bijna 25 graden…

Dan de situatie in 1988. Vanaf 19 november zette de temperatuur een gestage daling in met buien die op de 20^e overgingen in sneeuwbuien. In de nacht van 20 op 21 november viel er in Groningen en Friesland een flink pak sneeuw wat leidde tot behoorlijk wat overlast in het verkeer. Elders was het daarbij droog en vaak zonnig. Synoptisch gezien was er sprake van (wederom!) een IJsland-hoog wat naar Ierland afzakte. Daarbij ontstond er in de koude lucht vanuit het noorden in onze omgeving een lagedrukgebied dat richting Italië trok, en bij ons zorgde voor verdere aanzuiging van polaire lucht vanuit het noorden; zie onderstaande kaart. Op de 22^e vielen er ook elders in het land wat sneeuwvlokjes, later overgaand in lichte regen bij een temperatuur die net boven nul uitkwam, wat al snel weer een einde betekende aan een korte winterinval.

De volgende interessante situatie vond ruim een week later plaats, waarbij er sprake was van een scherpe scheiding tussen koude en warme lucht precies boven ons land: zie tweede weerkaart. In de avond van 29 november begon het te regenen en liep de temperatuur een dag later in het zuidwesten op tot 13 graden. In het noordoosten viel er echter sneeuw en ijzel bij een temperatuur rond het vriespunt. In de avond van 30 november begon het opnieuw flink te regenen in het zuiden, waarna de koude lucht het tergend langzaam begon te winnen van de warmte. Een en ander kwam doordat dat de depressie (op de weerkaart nog bij Ierland) een duiker werd en ten zuiden langstrok. In Nijmegen (waar ik studeerde) kwam de temperatuur op het eind van de middag van 1 december beneden nul, waarna zich een dikke ijslaag begon af te zetten op met name metalen voorwerpen. Tot gladde wegen leidde dit alleen in het oosten en noorden van het land, waar het al wat langer koud was, en waar het (trein)verkeer veel hinder van ondervond. De dagen daarna herwon de zachte lucht weer langzaam terrein.

Overigens eindigde een jaar later de novembermaand ook met licht winters weer: een koude nacht op 25-11-1989 met matige nachtvorst; in de avond viel er hier en daar wat sneeuw. Opvallend: ook hier was er sprake van een IJsland-hoog: zie 3^e weerkaart. Dat hoog verplaatste zich langzaam naar NL en de rest van Europa, zodat op de 30^e er een ijsdag genoteerd kon worden bij rustig zonnig weer, en uiteindelijk leidde dat tot hier en daar wat schaatsijs op 6 december.

Over een maandje of wat meld ik me weer, dan over de hernieuwde winterinval in 1985 op 2^e kerstdag, en de witte kerst van 1986.