Een paar dagen geleden schreef ik hier op weerwoord over mijn herinneringen aan het vroegere Sinterklaasweer het volgende:
“Dat is precies zoals het in mijn kindgeheugen gegraveerd staat: buitenactiviteiten met Sinterklaas, van meelopen in de optocht tot de winkeletalages afstruinen voor de puzzeltocht die in ons dorp (Erp) ieder jaar werd georganiseerd: dat was altijd met handschoenen aan en waterkoud weer van een graad of 5-6. Ik weet nog dat als er 10 graden op de thermometer stond, dat dat voor mij een bovengrens was van exceptioneel zacht voor begin december. Ik heb het dus over de jaren 70...”
Om dit te verifiëren heb ik de archieven er eens op nageslagen. Hieronder in de eerste tabel heb ik alle Tx genoteerd in de periode 1-5 december voor de locatie Volkel (omdat dat het dichtst bij mijn toenmalige woonplaats ligt), in de 70-er en 80-er jaren. Met kleurcodes heb ik het volgende visueel gemaakt:
- Rood = Tx van 10 graden of hoger
- Groen = “waterkoud” weer, d.w.z. alles tussen 0-5 graden
- Blauw = vorstdag
- Blanco = Vleesch noch Visch
En warempel, ik heb enigszins gelijk! Kijk met name eens naar de jaren 1976-1983 die bijna allemaal dat waterkoude weer laten zien. En inderdaad: 1 jaar was een uitzondering in deze reeks, namelijk de boterzachte periode in 1979.
Verder zeer opmerkelijk: de extreem koude aanloop naar Sinterklaas in 1973. In de nacht van 1 op 2 december daalde de temperatuur tot -18,8 graden in Volkel! WTF! Dat dat überhaupt mogelijk is zo vroeg in het seizoen... Ik heb niet geverifieerd of dit boven een vers sneeuwdek was, maar dat lijkt me bijna noodzakelijk.
Voor de grap heb ik ook eens de Hellmann punten voor de daaropvolgende winter genoteerd in deze tabel (De Bilt). Opmerkelijk daarin is dat alle drie de zeer zachte Sinterklaasperioden in 1984-1986 gevolgd werden door zeer koude winters. Zou je bijna vermoeden dat het voorspellend zou kunnen zijn… maar ik heb verder geen correlaties kunnen ontdekken: kijk bijvoorbeeld maar eens naar 1974. Of 1978, waarbij de extreem koude winter vooraf werd gegaan door een frisse Sinterklaas. Of:
Voor de volledigheid heb ik een tweede tabel bijgevoegd met de Tx-en op 5 december in de periode na 1990 (Volkel; vanwege tijdgebrek heb ik daarbij niet alle voorafgaande dagen opgezocht). Een paar opmerkelijke feitjes:
- De enige vorstdag op Sinterklaasdag in de voorbije 50 jaar werd genoteerd in 1995. Daarop volgde overigens tevens een zeer koude winter (150,5 Hellmann punten).
- De allerhoogste Tx van >15 graden in deze periode werd genoteerd in 2006, die werd gevold door een extreem zachte winter (4,8 Hellmann punten).
- Na 2007 is er geen enkele extreem zachte Sinterklaasdag meer geweest.
Tenslotte, terugkomend op mijn citaat hierboven: in de twee decennia 1970-1990 waren 5 Sinterklaasdagen “waterkoud” en 6 zeer zacht, in de afgelopen twee decennia ook 5 “waterkoud” en 4 zeer zacht. Dus dat het vroeger “anders” was kan hier niet uit geconcludeerd worden.
