Een paar grafieken: Ook in januari is winterweer NIET de standaard.

Ik lees regelmatig berichten met de strekking dat het "echt weer eens moet gaan winteren" en dat het "ongelofelijk is dat we al zo lang moeten wachten op winterweer". Maar de realiteit is dat - mede dankzij de snelle opwarming van het klimaat - ook januari zeker niet altijd winterweer "hoort" op te leveren. En ook ik vind dat heel erg jammer, want ik zou ook graag nog eens een echte winter mee willen maken. Zo een als 2010, of liever nog 1997, 1996, 1987 enzovoorts. 

Grafiek dagelijkse mediaan Tn/Tg/Tx

In de eerste grafiek staat het temperatuurverloop van de maand januari voor De Bilt, als je iedere dag de mediaan van de periode 1991 - 2020 zou pakken. De mediaan ligt nog hoger dan het gemiddelde, omdat de afwijking naar beneden tijdens koud weer vaak groter is dan de afwijking naar boven tijdens zacht weer. De mediaan geeft beter weer wat "normaal" is, want deze neemt gewoon de middelste van alle jaren. Oftewel, in de helft van de gevallen is het kouder dan de mediaan, in de helft van de gevallen ook zachter. 

In de grafiek kan je eigenlijk al zien dat de standaard in het Nederlandse klimaat anti-winters is. Op 7 en 8 januari ligt de mediaan overdag op 8,0 graden. Eigenlijk was het gisteren in De Bilt (6,2 graden als maximum) eigenlijk vrij fris/koud. Zou je de gemiddelde temperatuur van januari baseren op de mediaan, dan kom je uit op een Tg van 4,3 graden. 

Kansen op vorst, Hellmannpunten en maxima onder 5 graden

Kijk je naar de dagelijkse kans op vorst, Hellmannpunten en maxima onder 5 graden, dan kan je ook duidelijk zien dat winterweer zeker niet de standaard is. In de eerste twee decaden van januari is de kans op vorst dagelijks tussen 25 en 40 procent. Pas eind januari komt het ongeveer even vaak tot (een paar tienden graden) vorst dan dat het niet vriest.

De kans op het scoren van Hellmannpunten is natuurlijk nog een stuk kleiner. Die is alleen op 2, 3 en 21 januari groter dan 25%. Op 12, 13 en 14 januari komt het in het huidige klimaat (1991 - 2020) gemiddeld slechts één keer in de 10 jaar (!) tot Hellmannpunten. 

En dan nog de kans op een maximumtemperatuur onder 5 graden. Ik heb het idee dat velen hier het idee hebben dat temperaturen boven de 5 graden als "zacht" kunnen worden bestempeld. Of misschien ook omdat het gewoon anti-winters is. Maar maxima boven de 5 graden zijn eerder regel dan uitzondering. Op geen enkele dag is de kans dat de temperatuur onder 5 graden blijft groter dan 50%. Op 13 januari gebeurt dat zelfs maar één keer in de 6 à 7 jaar. 

Conclusie

Ik weet dat het voor mij "makkelijk praten is" omdat ik geen koude winters heb meegemaakt. Maar helaas leven we met z'n allen in het huidige klimaat en niet dat van 30 - 50 jaar geleden. En hoewel het misschien moeilijk is om te accepteren, is het nu eenmaal de realiteit dat winterweer in de Benelux ook in hartje winter vrij zeldzaam is geworden.