We zitten voorlopig weer in de wacht met hogedruk lange tijd in de buurt op volstrekt de verkeerde plaats. Dit laat uiteraard geen winterweer toe, maar helaas zijn we daardoor ook verstoken van heerlijk dynamische weer met af en toe eens een lekkere storm tussendoor. Ook dat is al weer lang geleden... Laat ik daarom maar weer eens een jaren-80 voorbeeld van stal halen, waarin het allebei kon, dus behalve onvervalst diepvrieswinterweer ook een kletsnatte en stormachtige januari: winter 1986. Ik zal me vandaag beperken tot de eerste helft van die winter, dus voordat de Elfstedenwinter begon.
November 1985 was eigenlijk meteen al een blauwdruk van de rest van de winter: deze maand begon stormachtig en in de nacht van 10 op 11 november vielen er plaatselijk flinke sneeuwbuien. Een week later de eerste flinke nachtvorsten, en ook overdag nauwelijks boven nul. Er zou zelfs al op enkele plaatsen in het land geschaatst zijn. De 2e decade van November was puur winters met ijs- en sneeuwdagen. Op 30 november kwam een forse dooiinval waarin de temperatuur snel opliep tot 13-14 graden op 2 december. Grootste deel van december verliep vervolgens somber en zacht, maar op 2e kerstdag kwam de winter weer terug. In de avond duikelde de temperatuur van 10 graden naar dicht bij nul; de volgende ochtend lag er 10-12 cm sneeuw met sneeuwduinen tot 35 cm, en de nacht daarna vroor het 10 graden.
Op 2 januari werd de winter onderbroken door een dooiaanval die de eerder gevallen sneeuw snel deed verdwijnen; de volgende dagen volgde kwakkelweer en nog een paar dagen met matige vorst in de nacht. Op 10 januari viel opnieuw de dooi in gepaard met wat ijzel.
Op 11 januari was de vorst nog niet uit de grond verdwenen, wat in de ochtend nog flinke gladheidsperikelen gaf. In de avond vielen er enkele forse regenbuien soms met hagel. De 12e was een winderige (maar wel droge) dag, op de 13e nam de wind verder toe en vooral ’s avonds was het stormachtig en vielen er af en toe fikse hoosbuien. Op de 14e kwamen er tijdens talloze buien zware windstoten voor en leverden enkele hevige buien onweer en hagel op. Op enkele plaatsen stonden de straten blank. ’s Avonds stak er een storm windkracht 10 aan de kust op, waarbij op sommige plaatsen uitgebreide dijkbewaking werd ingesteld. Schepen werden op het strand geslagen. Op 15 januari namen zowel de wind als buiigheid sterk af. Door de vele regen steeg de dagen erna het waterpeil in de grote rivieren spectaculair.
18/19 januari waren opnieuw uitgesproken winderige, zachte (Tx die opliep naar 10/11 graden op de 19e) en natte dagen: op de 18e viel er de hele dag onafgebroken matige regen. De 19e begon met motregen, maar naarmate de dag vorderde begon het steeds harder te regenen en te waaien. Dat resulteerde ’s avonds in hevige slagregens en een fikse storm, die overigens vooral in Duitsland flink had huisgehouden. Het water van de Waal bereikte de dijken en de Waalkade in Nijmegen kwam bijna blank te staan. 21 en 22 januari begon op beide dagen droog, maar eindigden weer in regen en wind.
Het herfstweer draaide weer langzaam terug naar een meer winterse setting vanaf de 24e: Op die dag vielen er weliswaar weer veel buien, met tussendoor zon, maar die buien gingen gepaard met hagel en natte sneeuw bij Tx van zo’n 3 graden. Op 25 januari bleef de sneeuw en hagel steeds wat langer liggen. In de loop van de avond begon het te vriezen wat samen met nog een sneeuwbuitje zorgde voor spiegelgladde wegen. Op 26 januari bleef er een dun wit laagje liggen uit de sneeuwbuitjes bij een Tx van maar net boven nul. In de nacht erna vroor het behoorlijk, op sommige plaatsen matig.
In de ochtend van 28 januari viel er een centimeter sneeuw, die overigens overdag weer vrij snel verdween door de zon en oplopende temperatuur tot enkele graden boven nul. De volgende dag viel er af en toe wat lichte regen. Op 30 januari was het een zonnige dag maar kwam er wel een snijdende oostenwind op gang bij een Tx van net boven nul. Op 31 januari leverde dat bijzonder onaangenaam weer op omdat de zon was verdwenen terwijl de oostenwind inmiddels tot stormachtig was aangewakkerd. Op 2/3 februari was de wind iets afgenomen maar viel er af en toe wat lichte sneeuw uit de bewolking bij een Tx van rond of net iets boven nul. De dagen daarna werd het langzaam wat kouder met afwisseling van zon en bewolking waaruit soms wat lichte sneeuw viel. De echte kou sloop echter vanaf 8 februari binnen, waarover later meer.