Morgen is in potentie een dag met zwaar onweer, met zelfs kans op supercells en een squall line. Ik zal hieronder een en ander uiteenzetten over de kansen op het onweer en bijkomende verschijnselen.
Een uitdiepende hoogtetrog met bijbehorende kortgolvige trog boven het zuiden van Engeland verplaatsen zich langzaam maar gestaag naar het oost-noordoosten. De kortgolvige trog neemt in de loop van vrijdag in activiteit toe, waardoor een nabij koufront ook een dynamische impuls krijgt. Aan de voorzijde van dit koufront wordt in een brede warme sector met een zuid- tot zuidoosten wind zeer warme en vochtige lucht aangevoerd. De temperatuur kan in de ochtend en het begin van de middag in het binnenland lokaal oplopen tot 27 à 28 graden. In het midden komt het kwik tot een graad of 24 en in het westen en noorden tot zo’n 22 graden.
Aan het begin van de middag, als de onstabiliteit toegenomen is tot zo’n 1000-1500 J/Kg aan CAPE (dit wordt onder andere door GFS, MM5 en NMM berekend). Op nadering van het koufront, met mogelijk nog een kleine prefrontale convergentielijn, ontstaan dan op middelbaar niveau de bekende onstabiliteitwolken (Castellanus, Floccus) met al vrij snel de eerste stevige stapelwolken. Vanaf een uur of één in de middag ontstaan dan de eerste buien die vrij snel uitgroeien tot onweersbuien.
Dankzij een enorme portie windschering, de windsnelheid op 850 hPa neemt tegen de avond in het zuidoosten toe tot zo’n 35 knopen en op 300 hPa waait het circa 80 knopen. Bij een grondwind van circa 8 tot 12 knopen resulteert dit in ruim 40 knopen diepe windschering (0-6 kilometer) en 20-25 knopen windschering in de onderste 3 kilometer. Ook ruimt de wind enigszins met hoogte: in de middag is het aan de grond nog uit het zuidoosten en op 5 kilometer hoogte is de wind west-zuidwestelijk.
Deze combinatie van flinke windschering en hoge mate van onstabiliteit zorgt voor een kans op supercells, en daarbij de kans op een windhoos. De situatie kan morgen dus zéér significant worden! Verder is er dankzij een stuk droge lucht boven de grenslaag een kans op flinke hagelstenen, mogelijk tot 2-3 centimeter. Ten slotte is er het gevaar voor windstoten dankzij de windschering, en als de buien gaan organiseren (clusteren) neemt de kans nog verder toe. We denken hierbij dan aan windstoten tot 80-100 km/u.
Er zijn natuurlijk ook onzekerheden over morgen. Zo is het nog enigszins onduidelijk in hoeverre het opklaart waardoor het flink kan opwarmen. Als het wolkenloos is in de ochtend en begin van de middag stijgt de temperatuur flink en wordt de onstabiliteit vergroot. Het feit dat het vandaag nog vrij bewolkt is en de temperatuur enigszins gematigd is (minder verdamping dus langer vochtbehoud), kan gunstig aanpakken mits het vannacht opklaart. Dan is het morgen én warm én vochtig. Als het te vroeg opklaart verdampt nog veel van het vocht dat door het warmtefront is achtergelaten en zal er vocht van elders moeten worden aangevoerd om de grenslaag vochtig genoeg te maken voor buien.
Op zich is er op hoogte vocht genoeg om buien te ondersteunen, het probleem zit hem vooral in de hoeveelheid vocht onder in de atmosfeer. Zoals het er momenteel echter uitziet, zal de hoeveelheid vocht toereikend genoeg zijn om buien te laten ontstaan met de basis in de grenslaag. Daardoor kunnen de buien ook zwaarder worden omdat ze dan gevoed worden door de warmte die er aan de grond aanwezig is. Tweede punt van onzekerheid is enigszins de timing van het koufront. Zoals het er nu uitziet is de timing wel goed en komt het koufront zo tegen het einde van de middag door. Een prefrontale convergentielijn kan dan al wel enkele zware onweersbuien hebben getriggerd. De meeste activiteit verwacht ik echter op het koufront in combinatie met de kortgolvige hoogtetrog die er overheen gaat.
Al met al ziet het er bijzonder positief uit voor een pittige portie onweer morgen, met zelfs een niet onreële kans op supercells en grote hagelstenen. Het gebeuren zou rond 13u van start moeten gaan en kan vervolgens vele uren doorgaan, mogelijk tot (ver) na middernacht. Positief voor de bliksemfotografen dus. Voor anderen is er vooral in de (na)middag een goede kans voor het fotograferen en beleven van zware onweersbuien.
Een uitdiepende hoogtetrog met bijbehorende kortgolvige trog boven het zuiden van Engeland verplaatsen zich langzaam maar gestaag naar het oost-noordoosten. De kortgolvige trog neemt in de loop van vrijdag in activiteit toe, waardoor een nabij koufront ook een dynamische impuls krijgt. Aan de voorzijde van dit koufront wordt in een brede warme sector met een zuid- tot zuidoosten wind zeer warme en vochtige lucht aangevoerd. De temperatuur kan in de ochtend en het begin van de middag in het binnenland lokaal oplopen tot 27 à 28 graden. In het midden komt het kwik tot een graad of 24 en in het westen en noorden tot zo’n 22 graden.
Aan het begin van de middag, als de onstabiliteit toegenomen is tot zo’n 1000-1500 J/Kg aan CAPE (dit wordt onder andere door GFS, MM5 en NMM berekend). Op nadering van het koufront, met mogelijk nog een kleine prefrontale convergentielijn, ontstaan dan op middelbaar niveau de bekende onstabiliteitwolken (Castellanus, Floccus) met al vrij snel de eerste stevige stapelwolken. Vanaf een uur of één in de middag ontstaan dan de eerste buien die vrij snel uitgroeien tot onweersbuien.
Dankzij een enorme portie windschering, de windsnelheid op 850 hPa neemt tegen de avond in het zuidoosten toe tot zo’n 35 knopen en op 300 hPa waait het circa 80 knopen. Bij een grondwind van circa 8 tot 12 knopen resulteert dit in ruim 40 knopen diepe windschering (0-6 kilometer) en 20-25 knopen windschering in de onderste 3 kilometer. Ook ruimt de wind enigszins met hoogte: in de middag is het aan de grond nog uit het zuidoosten en op 5 kilometer hoogte is de wind west-zuidwestelijk.
Deze combinatie van flinke windschering en hoge mate van onstabiliteit zorgt voor een kans op supercells, en daarbij de kans op een windhoos. De situatie kan morgen dus zéér significant worden! Verder is er dankzij een stuk droge lucht boven de grenslaag een kans op flinke hagelstenen, mogelijk tot 2-3 centimeter. Ten slotte is er het gevaar voor windstoten dankzij de windschering, en als de buien gaan organiseren (clusteren) neemt de kans nog verder toe. We denken hierbij dan aan windstoten tot 80-100 km/u.
Er zijn natuurlijk ook onzekerheden over morgen. Zo is het nog enigszins onduidelijk in hoeverre het opklaart waardoor het flink kan opwarmen. Als het wolkenloos is in de ochtend en begin van de middag stijgt de temperatuur flink en wordt de onstabiliteit vergroot. Het feit dat het vandaag nog vrij bewolkt is en de temperatuur enigszins gematigd is (minder verdamping dus langer vochtbehoud), kan gunstig aanpakken mits het vannacht opklaart. Dan is het morgen én warm én vochtig. Als het te vroeg opklaart verdampt nog veel van het vocht dat door het warmtefront is achtergelaten en zal er vocht van elders moeten worden aangevoerd om de grenslaag vochtig genoeg te maken voor buien.
Op zich is er op hoogte vocht genoeg om buien te ondersteunen, het probleem zit hem vooral in de hoeveelheid vocht onder in de atmosfeer. Zoals het er momenteel echter uitziet, zal de hoeveelheid vocht toereikend genoeg zijn om buien te laten ontstaan met de basis in de grenslaag. Daardoor kunnen de buien ook zwaarder worden omdat ze dan gevoed worden door de warmte die er aan de grond aanwezig is. Tweede punt van onzekerheid is enigszins de timing van het koufront. Zoals het er nu uitziet is de timing wel goed en komt het koufront zo tegen het einde van de middag door. Een prefrontale convergentielijn kan dan al wel enkele zware onweersbuien hebben getriggerd. De meeste activiteit verwacht ik echter op het koufront in combinatie met de kortgolvige hoogtetrog die er overheen gaat.
Al met al ziet het er bijzonder positief uit voor een pittige portie onweer morgen, met zelfs een niet onreële kans op supercells en grote hagelstenen. Het gebeuren zou rond 13u van start moeten gaan en kan vervolgens vele uren doorgaan, mogelijk tot (ver) na middernacht. Positief voor de bliksemfotografen dus. Voor anderen is er vooral in de (na)middag een goede kans voor het fotograferen en beleven van zware onweersbuien.
