Vanmiddag bracht ik de term “Europese moesson” ter sprake. Er werd nogal bevreemdend op gereageerd. Bij mijn weten is het al een oude term die gebruikt wordt voor de neiging in het voorjaar tot binnen vallen van koele/koude lucht met een NW tot N wind. Het is ook bekend dat wind uit die richting in het voorjaar vaker voorkomt dan in andere seizoenen.
De verklaring is, dat in het voorjaar door de snel sterker wordende straling van de zon het continent opwarmt, en wel sneller dan de zee grenzend aan het continent. Het gevolg is ruwweg gesproken een thermisch laag boven het continent waardoor de koele lucht vanaf het noordwesten wordt aangezogen. De bijbehorende windrichting is bekend. Nu is dat natuurlijk geen voortdurend aanwezige situatie, maar eerder een neiging die er toe leidt dat een periode met NW-wind in het voorjaar vaker voorkomt dan in de rest van het jaar. Soms met wisselvallig weer en soms met koel/koud weer met nachtvorst.
Je kunt de “Europese moesson” niet op één lijn stellen met de grote moesson rond de tropische gebieden. Daar is deze intens en lang durend, en voor zover ik weet sterk aan de datum verbonden. De Europese moesson is dat allemaal niet. De overeenkomst is dat beide fenomenen op een thermisch effect op de drukverdeling gebaseerd zijn. Bij ons is de kans op invallen van koele lucht aanwezig in een groot deel van het voorjaar (en misschien moet je een groot deel van juli er nog bij pakken). De nadruk ligt op de schaapscheerderskou in de eerste helft van juni.
Hieronder nog wat teksten overgenomen uit bronnen.
Uit het boekje: Het weer van A tot Z, Peter Timofeeff:
Europese moesson
(ook: Westeuropese moesson) Verschijnsel dat enigszins met de moessoncirculatie te vergelijken is. Vanwege de plaatsgebondenheid mag van een lokaal windsysteem worden gesproken.
De Europese moesson valt in de tweede helft van juni in, nadat het Europese continent gedurende een periode met mooi zomerweer sterk is verhit. Er ontstaat op die manier boven een groot deel van Europa een thermisch lagedrukgebied, zij het duidelijk minder uitgesproken en ook minder persistent (hardnekkig) dan bij de echte moesson. De Europese moesson kenmerkt zich vooral door het frequent optreden van winden uit richtingen tussen west en noord, waarmee koele oceaanlucht wordt aangevoerd.
Van de site van het KNMI
Ontstaan moesson
Het mechanisme achter de moesson is eenvoudig. Land warmt in de zon sneller op dan zee, maar koelt ook sneller af. Ook in ons land is het 's zomers in het binnenland warmer dan aan zee. Boven het warme land stijgt de lucht op, waardoor koelere zeelucht die plaats kan innemen. Vooral op warme voorjaarsdagen is onze kust gevoelig voor een koele zeewind.
Van de site van Max Magazine
Weerbericht: vroege hitte wordt later afgestraft?
Publicatiedatum: 10 juni 2017
Weerbericht voor 10 tot en met 16 juni 2017
De laatste meiweek is uitzonderlijk warm verlopen. Op de 27ste werden diverse warmterecords gebroken. Zo werd het in Den Helder 31,0 graden, terwijl daar sinds 1906 nog nooit een ’30-er’ in mei was gemeten! 3 dagen later werd het in Volkel 33,5 graden, waarmee het record van 3 dagen daarvoor (32,5 graden) meteen scherper werd gesteld. Na een paar koelere dagen ging ook juni voortvarend van start.
Nu hoor je weleens zeggen dat de natuur altijd zoekt naar een evenwicht en dat we dus in de loop van de zomer de prijs moeten betalen voor die eerdere extreme warmte. Democratisch is de natuur niet, maar er schuilt een kern van waarheid in. Ook nu lijken de depressies brutaler te worden de komende week. Dat betekent dat er van tijd tot tijd een (flinke) bui kan vallen, bij temperaturen die niet echt laag zijn, maar toch wel meer gematigd zullen worden. Deze meer wisselvallige en koelere periode na een warme fase in de zomer is zo typerend, dat hij een naam heeft: ‘de Europese Moesson’.
Bron: MAX Magazine nr. 23 2017
Een uitgebreid verhaal hierover vond ik op Internetarchief van Jespers weblog. Ik weet niet wie Jesper is, maar de beschouwing lijkt me wel tot the point.
https://2006tot2011.wordpress.com/2009/06/07/europese-moesson/