En zo had men ook warmere clusters zomers voor 1900 zoals Z1757 t/m Z1759, Z1775 t/m Z1783 (behalve Z1777, die was normaal), Z1868 t/m Z1878 (behalve een paar, het was wel een lang cluster met frequent bovengemiddelde zomers) etc.
Die warmere clusters werden dan dus ook veroorzaakt door natuurlijke variatie in die periodes. Klopt dat?
Over het algemeen valt er weinig over te zeggen, maar zijn er geen aanwijzingen voor structurele (mondiale) factoren die hebben geleid tot warme zomers op grote schaal. De natuurlijke variabiliteit is simpelweg groot in onze contreien en de menselijke neiging om verbanden te zien eveneens. Geen goede combinatie 
. We zien ook heden ten dage, ondanks duidelijke opwarming, jaren (soms 'geclusterd') die boven of onder de trendlijn liggen. Bijvoorbeeld 2011 aan de koele kant van de trend en 2018-2019 aan de warme kant. In een opwarmend klimaat zullen jaren boven de trend uiteraard vaker voorkomen, dan eronder, uitgezonderd als je een trendberekening gebruikt die werkt met lokale regressie (bijv. LOESS). De kans is dan kleiner.
Gr. Ben
:D:D