De wolk waarvan Jaap-Jan vrijdag prachtige foto’s postte, zorgde vandaag voor een pittige discussie onder weeramateurs. Betrof het hier een “rolwolk”, was er daarentegen sprake van een “shelfcloud”, of is dat laatste gewoon de Engelse benaming voor het eerste?
De niet-weeramateur kent dit probleem niet. Als die zo’n wolk op zich ziet afkomen, denkt die niet: “shelfcloud, rolwolk, allebei of geen van beide?”. Nee, die zegt gewoon: “Ai, slecht weer”. Hetgeen bezwaarlijk een foutieve conclusie te noemen is, maar hoogstens als een beetje te veralgemenend kan worden omschreven.
Zo eenvoudig komt de weeramateur er dus niet van af. Die observeert, fotografeert, stelt zich vragen en stort zich in de discussie. “Waarom tegenwoordig altijd Engelse termen gebruiken voor fenomenen waar we een perfect Nederlands equivalent voor hebben? Een ‘shelfcloud’ was vroeger gewoon een rolwolk, waarom nu plots niet meer?”, vindt de ervaren rot in het vak. “Hola, hola! Een shelfcloud is niet hetzelfde als een rolwok. Een shelf hangt - al is het maar schijnbaar - vast aan de ‘hoofdwolk’ van de bui. Een rolwolk is ervan losgescheurd en rolt als het ware om een horizontale as voor de bui uit. Of als ze wat traag van begrip is, holt ze er achteraan. Dat komt ook voor. Maar ze hangt er dus niet aan vast”, vindt dan weer een ander.
Dus komt het er op neer om een treffende Nederlandstalige term te bedenken voor shelfcloud. “Wolkenkraag” of “boogwolk”, bijvoorbeeld, om maar iets te zeggen en het te letterlijke “plankwolk” te omzeilen.
Die naam, daar zijn we dus min of meer uit. Maar was er op de foto nu sprake van een rolwolk of van een shelfcloud (wolkenkraag, boogwolk, u kiest maar)? Het verlossende antwoord kwam uit Elewijt en klonk als een typisch Belgisch compromis: beide. Rechts is de wolk “afgescheurd” van de eigenlijke bui en is het een rolwolk, links hangt ze er nog aan vast en is het een shelfcloud (wolkenkraag, boogwolk, u kiest maar). Op de foto’s, kunt u zelf vaststellen dat deze redenering op zijn minst steek houdt.
Iedereen gelukkig, iedereen blij, denk je dan. Tot Alwin zich in de discussie mengt en de fijne vraag stelt: “Euhh, is dit dan eigenlijk geen Beverstaart-wolk, of in het Engels Beaver’s tail?”
Misschien vond u het gewoon slecht weer vrijdagavond. Prijs u gelukkig.
Dit soort weercolumn probeer ik vrijwel dagelijks op mijn weblog te plaatsen (zie link) en indien relevant hier ook op het forum. Er staan er inmiddels een vijftal op.
Quote selectie