nog 'n complicerende factor:
De lengte van een zonnedag varieert echter in de loop van het jaar,
de kloktijd tussen de zonnetijd "12 uur" en de volgende zonnetijd "12 uur" bijna nooit niet precies 24 klokuren.
De zonnetijd is de plaatselijke tijd gemeten met een zonnewijzer.
Twaalf uur 's middags wordt gedefinieerd als het moment waarop de zon de plaatselijke meridiaan passeert.
De zon staat dan in het zuiden (of noorden).
De tijd tussen twee opeenvolgende passages is een zonnedag.
De mate waarin de kloktijd bij een zonnetijd "12 uur" afwijkt van 12 uur is periodiek veel groter,
want dit is de cumulatie van de verschillen van vele dagen, totdat de verschillen van teken wisselen
en het gecumuleerde verschil dus weer kleiner wordt.
De tijdsvereffening - boven de as het aantal minuten dat de plaatselijke middelbare tijd voorloopt op de zonnewijzer (maximaal 14 minuten), en onder de as het aantal minuten dat hij achterloopt (maximaal 16,5 minuut). De bijdragen van de elliptische aardbaan (groen gestippeld) en de helling van de aardas (rood gestippeld) zijn afzonderlijk aangegeven. Er is geen eenduidige afspraak over het teken van het tijdsverschil, de ene keer is de tijdsvereffening het verschil van middelbare tijd min zonnetijd, de andere keer het verschil van zonnetijd min middelbare tijd. De overeenkomstige grafieken zijn het spiegelbeeld van elkaar.
zie https://nl.wikipedia.org/wiki/Tijdsvereffening
