Ik zal niet de enige zijn, die vulkaanerupties fascinerend vind. Vertaling met Deepl.
Huaynaputina (oregonstate.edu)
Global influence of the AD 1600 eruption of Huaynaputina, Peru | Nature
Het is al lang bekend dat gas en fijne as van grote equatoriale explosieve uitbarstingen zich wereldwijd kunnen verspreiden en dat het zwavelzuur dat daarbij in de stratosfeer ontstaat een kleine, maar statistisch significante afkoeling van de mondiale temperaturen kan veroorzaken. Centraal in de onthulling van het verband tussen oeroude vulkanen en het klimaat staan onderzoeken die afzonderlijke uitbarstingen koppelen aan kenmerken van klimaatproxy's zoals die gevonden worden in ijskern en boomring chronologieën. Dergelijke gegevens suggereren ook dat de bekende inventaris van uitbarstingen onvolledig is en dat de klimatologische betekenis van niet-gerapporteerde of slecht begrepen uitbarstingen nog moet worden onthuld. Er wordt gespeculeerd dat de uitbarsting van Huaynaputina in Zuid-Peru in 1600 na Christus een van de grootste uitbarstingen van de afgelopen 500 jaar was; zuurtegraadpieken in het ijs van Groenland en Antarctica, boomring chronologieën, samen met gegevens over atmosferische verstoringen in het Europa van begin 17e eeuw en China, wijzen op een uitbarsting van dezelfde of grotere omvang dan die van Krakatau in 1883. Hier gebruiken we tefraafzettingen om het volume van de uitbarsting van Huaynaputina na 1600 te schatten en laten we zien dat het inderdaad een van de grootste uitbarstingen in de geschiedenis was. De chemische eigenschappen van het glas uit jonge tefra maken het mogelijk om een duidelijk oorzaak-gevolg verband te leggen met glas uit het Antarctische ijs, waardoor schattingen van de stratosferische belasting van de uitbarsting worden verbeterd.