Onderzoekers hebben eerst de sterftecijfers door extreme temperaturen bestudeerd voor de periode 1991-2020. In Oost-Europa stierven er 2,5 keer zoveel mensen door de kou dan in West-Europa. Tegelijk overleden in Zuid-Europa 6 keer meer mensen door de hitte dan in meer noordelijke streken.
Toch overleden er nog altijd veel meer mensen als gevolg van de kou dan van de hitte: de balans tussen beide groepen lag op 8,3 tegen 1. Maar die balans zou door de klimaatverandering wel eens volledig kunnen veranderen. Bij een scenario van 3 graden globale opwarming zou die tegen het einde van de eeuw 2,6 tegen 1 bedragen.
3 graden opwarming? Het voorbije jaar zat de wereld al aan anderhalve graad opwarming tegenover de pre-industriële periode. Met wat nu op tafel ligt aan internationale klimaatplannen, en als er niet snel meer actie wordt ondernomen om de uitstoot van broeikasgassen (drastisch) in te perken, stevent de wereld af op bijna 3 graden opwarming.
Spanje en Italië in de vuurlijn
De onderzoekers hebben op basis van de bestaande cijfers ook een projectie gemaakt voor 2100, onder verschillende opwarmingsscenario's. Bij een opwarming van 3 graden tegenover de pre-industriële periode komen ze uit op 3 keer zoveel hittegerelateerde doden vergeleken met de periode 1991-2020.
In absolute cijfers gaat het om 30 sterftes per 100.000 mensen per jaar. Voor alle duidelijkheid: het gaat om projecties met een grote marge (naar boven of naar onder), en om een gemiddeld cijfer voor heel Europa. De regionale verschillen zijn groot.
In absolute cijfers springen Spanje en Italië eruit. In relatieve cijfers moet Spanje vrezen voor een vervijfvoudiging, maar ook Griekenland en Italië liggen in de vuurlijn. De toename is trouwens ook duidelijk in noordelijke landen zoals Noorwegen en Zweden.
Ook 3 keer zoveel hittedoden in België
Ook voor België zijn er cijfers bekend. Ons land zit redelijk in de middenmoot, met ongeveer 3 keer zoveel verwachte sterftes met een duidelijke link met de hitte als de voorbije 30 jaar.
In absolute cijfers stijgt het aantal van 655 mensen per jaar naar 1.968 bij 3 graden extra. Dat laatste cijfer kan volgens de onderzoekers variëren tussen 1.144 en 2.473.
85-plussers in de gevarenzone
Dat het aantal hittedoden in die mate zal toenemen, komt naast de hogere temperaturen ook door het feit dat de bevolking veroudert en dat vooral oude mensen in de gevarenzone zitten. Zo maken 85-plussers veruit het grootste deel uit van de risicogroep, op ruime afstand gevolgd door mensen tussen 75 en 84 jaar.
Overigens zal het aantal hittegerelateerde doden sneller toenemen dan dat het aantal koudegerelateerde doden afneemt. Daardoor zou die laatste groep volgens de onderzoekers zelfs in 2100 dus nog altijd een stuk groter zijn.