Ik heb een grafiekje gemaakt om te kijken of er een relatie is, waarin ik de Tx op 5 december heb uitgezet tegen het Hellmann getal van de daaropvolgende winter (vanaf 1966). Een paar “conclusies” zou je hieruit kunnen trekken:
- 1) Een echt koude Sinterklaas (Tx < 1 graad) is nog maar twee keer voorgekomen sinds 1966, maar die stonden dan wel garant voor koude winters: die van 1978-79 en 1995-96. Overigens waren er ook Sinterklaasdagen die nauwelijks warmer waren, maar desondanks geen winter gaven: 1976 en 1987 als voorbeeld.
- 2) Er is een opvallend clustertje van drie opeenvolgende zeer koude winters (84-85 t/m 86-87) die (toevallig) alle drie voorafgingen door een zeer zachte 5 december (Tx > 10 graden).
- 3) Dat laatste clustertje negerend, zou je kunnen stellen dat hoe zachter 5 december hoe lager het maximaal haalbare Hellmann getal is, zoals aangegeven door de dalende blauwe lijn. Maar onder die schijnbare begrenzing kan het dan nog alle kanten op met de winter.
Als we de blik beperken tot het nieuwe klimaat: de koudste 5 december van de huidige eeuw was die van 2012, en die winter leverde toch ook nog aardig wat Hellmannen op (73,2). Anderzijds, 5-12-2019 was maar iets minder fris, maar in die “winter” bleef het aantal Hellmannen op 0,1 steken…
Maar goed, stel dat we nog eens een keer een echt koude 5 december zouden treffen, dan is de kans dat dat een winter gaat opleveren met een mooi Hellmann getal sowieso bizar klein aan het worden. Dat zou je namelijk kunnen afleiden uit de tweede grafiek, het verloop van het Hellmann getal in de jaren sinds 1966. Mocht de dalende trend die met de blauwe lijn is aangeduid doorgaan, dan is dit jaar een Hellmann getal van 30 het maximaal haalbare, en zouden alle winters vanaf 2035 Hellmann-loos gaan verlopen. Maar dat lijkt me niet helemaal realistisch voorlopig, al mogen we misschien wel vermoeden dat de winter van 2012-13 de laatste ooit is geweest met een Hellmann getal van boven de 50. En dat de eerstvolgende Elfstedentocht zal zijn als de AMOC is stilgevallen.
