500 hPa anomalie 2018 en 2022 tegenover 2023 en 2024

Bericht van: Stan (Oss) , 04-01-2025 19:48 

Omdat deze vier jaren verschillende uitersten kenden. Van zeer droog en recordzonnig, tot zeer zacht/warm en recordnat.

In 2018 duidelijk een positieve afwijking voor het geopotentiaal (diktewaarden) over het hele jaar bekeken, voor met name Scandinavië en in mindere mate het Europees continent. Daarbij gepaard gaand met een duidelijke negatieve anomalie boven het Iberisch Schiereiland. 

2022 laat een duidelijke afwijking bovennormaal zien op 500 decameter, vrij centraal in de zuidelijke helft van Europa. Net als in 2018 een duidelijk geblokkeerde situatie, maar dan zonder gebied met een duidelijk lagere diktewaarde dan normaal in de buurt van Europa. Mogelijk heeft dit geholpen om dit jaar recordzonnig te laten verlopen.

Over 2023 gezien ligt er een duidelijke gordel met lagere diktewaarden dan normaal boven de noordelijke Atlantische Oceaan tussen grofweg 30-50N via de Britse Eilanden tot over Scandinavië. Met ten zuiden daarvan een subtropische hogedrukgordel die sterker was dan normaal en ten noorden van Europa eveneens een positieve anomalie.

In 2024 waren de negatieve afwijkingen vooral geconcentreerd rond IJsland, met een uitloper (trog) richting het westen van Frankrijk en daarmee ook over de Benelux. Dit in combinatie met duidelijk hogere diktewaarden boven het oosten van Europa.

Wanneer de droge jaren nu tegen de natte jaren afgezet worden. Spreekt het voor zich dat de eerstgenoemde jaren veel meer ruimte boden voor blokkerende hogedrukgebieden op het 500 hectopascalvlak. Dat is ook te zien aan de anomalieën voor het geopotentiaal in deze jaren. In 2023 toont de betreffende afwijking namelijk een vrij duidelijke voorkeur voor een westcirculatie en de bijbehorende depressieactiviteit. 2024 is wat dat betreft een ietwat vreemde eend in de bijt. Dat jaar was bijzonder nat, maar toont desondanks een redelijk geblokkeerde situatie boven het Europees continent. Echter ligt er vanuit de noordelijke Atlantische Oceaan en de Noorse Zee een negatieve afwijking over de Benelux heen. Wat aantoont dat de gemiddeld meer dan normaal geblokkeerde situatie boven Europa, voor de Benelux te oostelijk lag om invloed uit te oefenen. Wellicht verklaart de benedennormale anomalie het natte verloop van dit jaar alsnog.

Omdat de luchtdrukafwijkingen op zeeniveau vergeleken met de afwijking voor de diktewaarden op 500 hPa, vrijwel altijd een slag oostelijker liggen. Voor 2024 ook de anomalie voor de luchtdruk op zeeniveau, dit ter verduidelijking.





Bericht laatst bijgewerkt: 04-01-2025 19:55

500 hPa anomalie 2018 en 2022 tegenover 2023 en 2024   ( 623)
Stan (Oss) ( 7m) -- 04-01-2025 19:48