"Verwoest en vergeten" luidt de titel van het boek geschreven door Noud Cornelissen. Naar aanleiding van de zestigste gedenkdag van de stormramp op 10 augustus in Zeeland en omstreken (beter bekend als de Stormramp van Borculo). Uitgegeven op 10 augustus 1985.
Zojuist heb ik de lezing van Piet van Gerwen bij de Heemkundekring Zeeland bij mogen wonen. Meneer Van Gerwen gaf hierbij een interessante, voor mij ook leerzame en zeker indrukwekkende presentatie over de gevolgen van de zware windhoos op 10 augustus 1925. Met verhalen van getuigen uit de eerste hand, in de vorige eeuw verzameld en opgeschreven door Noud Cornelissen in het eerder genoemde boek.
Boeiende en tot de verbeelding sprekende verhalen over de verwoesting en van wat er binnen het weer van ons klimaat aan extremen mogelijk blijken te zijn. Hoewel inmiddels een eeuw geleden, zijn er nog altijd sporen van terug te vinden. Uit de verhalen over het meteorologische aspect van deze stormramp, kon ik een idee krijgen van wat voor zware bui het moet zijn geweest. Zelf vermoed ik een solitaire supercel, omdat het gebeuren slechts 10 minuten duurde en het nadien weer zonnig en windstil zomerweer was. Zoveel verwoesting en helaas ook twee doden te betreuren in Zeeland en Langenboom. Dit alles door één extreem zware bui met daarin een mesocycloon, ontstaan op een zomerdag met een lokale "namiddagtemperatuur" van 80°F (26,7°C). Welke volgens ooggetuigen eerst twee windhozen bij De Rakt (Uden) en later één sterke windhoos vanaf 't Oventje (Zeeland) tot ontwikkeling heeft gebracht. Wat daarnaast indruk maakte waren de verhalen over de solidariteit onder de lokale bevolking en zelfs Nederlanders aan de andere kant van het land. Tegelijkertijd ook de negatieve kant van hordes ramptoeristen, waaronder zich ook plunderaars bevonden. Terwijl het al een van de armste regio's van Nederland was, waarbij de ramp het laatste bezit van de lokale bevolking had verwoest. Schandalig en tegelijkertijd herkenbaar uit beelden van het nieuws tegenwoordig na (natuur)rampen.
Hoewel de schade en het menselijk leed er in Oost-Brabant niet minder om was dan in Borculo. Werden daar meer huizen vlakbij elkaar getroffen, in de omgeving van Zeeland vooral een langgerekt spoor door landelijk gebied en kleine dorpskernen. Doordat de toenmalige burgemeester van Borculo, jrh. ir. R.R.L. de Muralt als burgemeester én Eerste Kamerlid korte lijntjes had met de politiek en landelijke pers. Is de aandacht als eerst naar toe gegaan. Daarnaast vond men de massaal pannenloos geraakte daken en ontwortelde bomen in een relatief groot dorp toen spectaculairder, dan de Brabantse boerderijen waarvan veelal enkel de fundering nog het eerdere bestaan van woningen aantoonde. Zo is deze ramp te boeken gegaan als de Stormramp van Borculo.
Hieronder nog wat foto's van de voorstelling om een idee te krijgen van hoe men het hier beleefd heeft.
