Is er dan niet meer warmte-uitwisseling, dus menging, bij een combinatie van convectie en wind? Andersom geredeneerd kunnen temperaturen bij weinig wind juist verder oplopen dan in een winderige situatie. We gaan het zien, evengoed een mooie dag en warme septemberdag voor de boeg.
De droge convectie wordt geforceerd. Wind zal bijdragen aan het soort turbulentie. Niet aan de temperatuurgradiënt. Maar ik laat me graag verbeteren door een meer uitgewerkte beschouwing.
Oké, dat is nieuw voor mij. Nooit te oud om te leren van elkaar
Misschien zal wind in detail invloed op hebben. In ieder geval in de wijze waarop de temperatuurgradiënt zich ontwikkelt. Het is in principe een thermodynamische kwestie. Verwarmde lucht aan het aardoppervlak stijgt op en koelt daarbij af met 1 graad per 100 m. Bij dit proces vindt vertikale uitwisseling van lucht plaats. Daarbij is er in de onderste laag temperatuurgradiënt van 1 graad per 100 meter, althans zolang het om droge lucht gaat. Bij doorgaande verwarming van onder af zal deze onstabiele luchtlaag zich steeds verder naar boven uitbreiden. Is er op grotere hoogte relatief warme lucht aanwezig, dan zal daar een plafond zijn voor de onstabiliteit.
We kennen natuurlijk wel het effect van temperatuurstijging door opkomende wind. En dan gaat het inderdaad om menging. Stel je een heldere (winter)nacht voor, waarbij de temperatuur flink daalt. Op enige hoogte, bijvoorbeeld 100 meter, zal warmere lucht aanwezig zijn. Als er wind opsteekt gaat deze onderste laag van karakter veranderen: beneden wordt het warmer en boven wordt het kouder. In die luchtlaag zal ook weer de droogadiabatische temperatuurgradiënt van 1 graad per 100 meter optreden.
Wind is één van de vijanden van de ontwikkeling van een recordkoude stralingsnacht. Waarschijnlijk was het op 8 januari 1985 ook de opstekende wind die een kouderecord op het laatste moment torpedeerde. Hoewel ik niet zeker ben of opkomende bewolking ook een rol speelde.