De term 'geo's' is oorspronkelijk een wat slordige maar veel gebruikte afkorting voor de diktekaarten van de luchtlaag tussen 1000 en 500 hPa. Die dikte wordt uitgedrukt in meters (of decameters), maar daarbij wordt een correctie uitgevoerd voor de afname van de zwaartekracht met de hoogte. Tot 5 kilometer hoogte is die maar klein; deze correctie krijgt pas zin op grotere hoogte. De volledige benaming van wat er te zien is op de kaart is 'de geopotentiele dikte van de laag tussen 1000 en 500 hPa', en dat wordt wat te ver afgekort tot 'geo's'. Op die manier gaat in de benaming verloren waar het werkelijk om gaat, en dat is de dikte van de laag. In principe kan dat ook een andere laag zijn, maar normaal wordt gewerkt met 1000 en 500 hPa als beneden- en bovengrenzen.
Die dikte wordt met name bepaald door de (gemiddelde) temperatuur van de laag. Koude lucht is zwaarder en neemt daardoor minder plaats in dan warme. Dus zo'n diktekaart zegt iets over hoe warm of koud de bovenlucht is.
Deze kaarten lijken vaak op die van de hoogte van het 500 hPa-vlak, dus zeg maar de blauwe en paarse kleuren tegenover de gele en rode. Het verschil zit uiteraard in het feit dat de luchtdruk aan de grond hoger of lager is dan 1000 hPa.
Normaal kijken we naar de 500 hPa-kaarten op Wetterzentrale. Die geven de geopotentiele hoogte van het 500 hPa-vlak, dus niet de diktekaarten. Om het nog wat ingewikkelder te maken kun je zo'n kaart ook betitelen met 'de geo's'. Je ziet dan bijvoorbeeld veel paars en zegt dan: "Kijk eens wat een kou daar klaarligt", of zoiets. Maar dat is dus net niet helemaal juist. In grote trekken wel natuurlijk.
Makkelijker kan ik het niet maken helaas. Misschien wel leuker.
.