Ik heb vandaag in een tweedehandsboekenwinkel een prachtig boek op de kop kunnen tikken over de winter 1890-1891.
Het boek zelf dateert uit 1891 en is geschreven en uitgegeven door Jacques Mössly uit Antwerpen.
Het is een ooggetuige-verslag van 99 bladzijden over deze strenge winter, geïllustreerd met "fotoclichés", tekeningen en officiële documenten. De klemtoon ligt op de beleving van de man in de straat, in Antwerpen, Temse en Hoboken. De auteur beschrijft zowel winterse festiviteiten zoals schaatsfestijnen, als winterellende bij de minderbedeelden.
Het boek is, zoals niet ongebruikelijk in het negentiende-eeuwse België, volledig in het Frans geschreven. Ik ben van plan om het volledig te vertalen.
Dit is alvast het begin:
"Bijna heel Europa en Noord-Amerika hebben enorm veel te lijden gehad van de lange en strenge winter (1890-1891, gc) die we net achter de rug hebben. Overal hebben zich onvoorstelbare rampen voorgedaan en de miserie was ongekend. België is hard getroffen in al zijn provincies, en vooral onze mooie stad Antwerpen heeft niet te becijferen schade geleden. (...) De eerste winterse oprispingen lieten zich al voelen op 25 november 1890, het is te zeggen: 25 dagen voor het officiële begin van de winter. De week voordien haalde de thermometer elke dag nog tussen de 8 en de 10°C, maar plots zakte het kwik tot vijf graden onder nul. Dat was koud genoeg om al na één dag een laagje ijs op de sloten en vijvers van Antwerpen achter te laten. De dag daarna verscherpte de koude nog en daalde de temperatuur tot twaalf graden onder nul. Het ijs op de parkvijvers en de grachten van de forten was al sterk genoeg voor de schaatsers om zonder gevaar hun favoriete tijdverdrijf te kunnen uitoefenen. Vanaf toen konden de Antwerpenaren zich zonder vrees uitleven tijdens dit aangename tijdverdrijf, want het ijs bleef de hele winter dik genoeg om er de zwaarste lasten over te transporteren. Op sommige fortgrachten bereikte de ijslaag een maximale dikte van 50 centimeter."
En deze is ook mooi: de officiële richtlijnen van het Belgische leger in verband met ijsdikte:
"4 cm: sterk genoeg voor geïsoleerde manschappen met twee meter tussenruimte
8 cm: sterk genoeg voor infanterie met voldoende ruimte tussen de rijen
12 cm: sterk genoeg voor de cavalerie
16 cm: sterk genoeg voor de veldartillerie
28 cm: alle voertuigen en zware artillerie kunnen zonder gevaar op het ijs."
Als ik gedaan heb met vertalen, laat ik nog wel iets weten. Reken op een jaartje of twee
Het boek zelf dateert uit 1891 en is geschreven en uitgegeven door Jacques Mössly uit Antwerpen.
Het is een ooggetuige-verslag van 99 bladzijden over deze strenge winter, geïllustreerd met "fotoclichés", tekeningen en officiële documenten. De klemtoon ligt op de beleving van de man in de straat, in Antwerpen, Temse en Hoboken. De auteur beschrijft zowel winterse festiviteiten zoals schaatsfestijnen, als winterellende bij de minderbedeelden.
Het boek is, zoals niet ongebruikelijk in het negentiende-eeuwse België, volledig in het Frans geschreven. Ik ben van plan om het volledig te vertalen.
Dit is alvast het begin:
"Bijna heel Europa en Noord-Amerika hebben enorm veel te lijden gehad van de lange en strenge winter (1890-1891, gc) die we net achter de rug hebben. Overal hebben zich onvoorstelbare rampen voorgedaan en de miserie was ongekend. België is hard getroffen in al zijn provincies, en vooral onze mooie stad Antwerpen heeft niet te becijferen schade geleden. (...) De eerste winterse oprispingen lieten zich al voelen op 25 november 1890, het is te zeggen: 25 dagen voor het officiële begin van de winter. De week voordien haalde de thermometer elke dag nog tussen de 8 en de 10°C, maar plots zakte het kwik tot vijf graden onder nul. Dat was koud genoeg om al na één dag een laagje ijs op de sloten en vijvers van Antwerpen achter te laten. De dag daarna verscherpte de koude nog en daalde de temperatuur tot twaalf graden onder nul. Het ijs op de parkvijvers en de grachten van de forten was al sterk genoeg voor de schaatsers om zonder gevaar hun favoriete tijdverdrijf te kunnen uitoefenen. Vanaf toen konden de Antwerpenaren zich zonder vrees uitleven tijdens dit aangename tijdverdrijf, want het ijs bleef de hele winter dik genoeg om er de zwaarste lasten over te transporteren. Op sommige fortgrachten bereikte de ijslaag een maximale dikte van 50 centimeter."
En deze is ook mooi: de officiële richtlijnen van het Belgische leger in verband met ijsdikte:
"4 cm: sterk genoeg voor geïsoleerde manschappen met twee meter tussenruimte
8 cm: sterk genoeg voor infanterie met voldoende ruimte tussen de rijen
12 cm: sterk genoeg voor de cavalerie
16 cm: sterk genoeg voor de veldartillerie
28 cm: alle voertuigen en zware artillerie kunnen zonder gevaar op het ijs."
Als ik gedaan heb met vertalen, laat ik nog wel iets weten. Reken op een jaartje of twee
Ingen ko på isen!