De winterprik die de dag voor kerst aanving, heeft hier in Bennekom toch mooi zeven vorstdagen op rij opgeleverd, waarbij eerste kerstdag een ijsdag was en de gemiddelde etmaaltemperatuur ook op tweede kerstdag onder nul bleef, resulterend in een Hellmanngetal van 4,7 punten en een vorstsom van 26,1 punten. En wie weet, komt er het komende etmaal nog een achtste vorstdag bij!
Inmiddels kijken winterliefhebbers reikhalzend uit naar wat de eerste januariweek zal gaan brengen. Een periode van fraai winters weer, ditmaal óók met sneeuw, lijkt zeer wel tot de mogelijkheden te behoren. Mocht die sneeuw er daadwerkelijk komen te liggen en klaart het vervolgens voldoende op bij ook weinig wind, dan kan er een flinke vorst optreden!
Tegelijkertijd wordt er door sommigen al getreurd, omdat de ‘oper’ in de EC-pluim op 9 januari als een raket omhoogschiet, resulterend in lichte dooi op de 10e en een sterke dooi op de dagen daarna. Ook de mediaan toont een stijging, een vingerwijzing dat het aantal ‘zachte’ members in de loop van de tweede januariweek geleidelijk toeneemt, ten koste van de ‘koude’ members. Puur naar de ‘oper’ kijkend, zal het na een drietal kwakkeldagen rond 3 januari een paar dagen écht winters kunnen worden, maar duurt dit winterfeestje hooguit één week, mits de ‘oper’ het bij het rechte eind heeft… Op basis van de gehele pluim zou het winterweer nog verlengd kunnen worden, maar evenzogoed zou het ook erg kunnen tegenvallen. Want daar waar de ‘oper’ rond 8 januari de matige vorst opzoekt, zijn er ook members die het dan al (ruim) zachter dan +5 graden laten worden!
En dat brengt mij tot de crux van dit verhaal. Heeft het zin om te treuren dat het einde van een winterperiode al in zicht is, nog vóórdat hij daadwerkelijk is begonnen? Eigenlijk niet. Want een winter kan tóch fraai uitpakken, ondanks het feit dat we kunnen zien dat de aanhoudende dooi er alweer aan zit te komen. Want in de pluim kunnen we immers vijftien dagen vooruitkijken en de kans is bepaald niet groot dat we dan, aan het begin van een winterse periode, in die pluim ook al niet het eind daarvan al kunnen zien.
Om dat te verduidelijken, heb ik voor De Bilt alle aaneengesloten periodes van Hellmanndagen bekeken, met een gemiddelde etmaaltemperatuur van beneden nul graden dus, dit sinds 1980, die een duur hadden van minstens acht dagen. Dat waren er in totaal 27. De laatste viel in die fraaie winterweek van februari 2021. Van die 27 hadden er maar acht een duur van minstens vijftien dagen. Slechts vijf daarvan hadden een duur van minstens achttien dagen. Stel dat die allemaal correct in de puim zichtbaar zouden zijn geweest, dan is het sinds 1980 maar vijf keer voorgekomen dat gedurende de eerste dagen van die periode, het eind nog niet duidelijk in de pluim zichtbaar was.
Er waren zes van die winterse periodes die een duur hadden van 11 tot en met 14 dagen. Bij een correcte verwachting zou het eind daarvan al op de éérste dag van die periodes, in de pluim zichtbaar zijn geweest. Dat geldt natuurlijk nóg sterker voor de dertien overgebleven periodes, die een duur hadden van 8 tot en met 10 dagen. En dan verzwijgen we ook nog al die nóg kortere winterse periodes die in een aantal gevallen desondanks tóch fraai winterweer opleverden.
De moraal? Geniet van al het fraaie winterweer, mochten we het geluk hebben dat dit optreedt en treur niet als gezien de pluim, de kans zeer groot is dat het na een paar dagen, een weekje, of een dag of tien, alweer voorbij is. Want in het opwarmende klimaat, worden die langere winterse periodes immers alleen maar zeldzamer. Deze eeuw had er immers maar twéé met een duur van minstens twee weken, terwijl er tussen 1980 en 2000 maar liefst négen een duur hadden van minstens twee weken en waarvan er drie minstens dríé weken duurde… Dus pluk de (winter)dag, zelfs als het er maar ééntje is…
