Samenvatting
Warmteblootstelling vormt een toenemende bedreiging voor de menselijke gezondheid en het welzijn, vooral voor kwetsbare bevolkingsgroepen. In deze studie gebruiken we een model voor menselijke warmtobalans – specifiek het human/environmental adaptation and threshold limit model (HEAT-Lim) – om wereldwijd in te schatten waar de omgevings-temperatuur en luchtvochtigheid al de ‘leefbaarheid’ beperken, oftewel het niveau van fysieke activiteit dat een persoon veilig kan volhouden zonder een onbeheersbare stijging van de lichaamstemperatuur te ervaren.
Specifiek gebruiken we uurlijkse ERA5-Land heranalysegegevens om historische (1950–2024) beperkingen van de leefbaarheid te beoordelen voor gedeeltelijk geacclimatiseerde, gezonde jongere volwassenen (18–40 jaar) en oudere volwassenen (>65 jaar) in de schaduw. We onderzoeken ook het aantal uren per jaar waarin fysieke activiteit beperkt moet worden tot lichte tot matige intensiteit (bijv. zitten, wandelen, lichte huishoudelijke taken) om onbeheersbare stijgingen van de kerntemperatuur te vermijden.
Onze resultaten laten zien dat wereldwijd de beperkingen van leefbaarheid door warmte gemiddeld het grootst zijn in gebieden met hoge kwetsbaarheid. Daarnaast zijn de leefbaarheidsbeperkingen voor zowel jongere als oudere volwassenen in de afgelopen 75 jaar aanzienlijk toegenomen, met duidelijke pieken in El Niño-jaren en in 2024. Voor jongere volwassenen zijn beperkingen tot lichte tot matige activiteit gedurende het hoogste aantal uren geografisch geconcentreerd in landen met matige tot lage kwetsbaarheid in Zuid- en Zuidwest-Azië. Voor oudere volwassenen zijn beperkingen voor lichte tot matige activiteit wijdverspreid in tropisch Zuidwest-, Zuid- en Zuidoost-Azië, evenals in Sub-Sahara Afrika.
In de heetste uren van het jaar hebben sommige locaties al ‘onleefbare’ omstandigheden ervaren (d.w.z. wanneer geen activiteit mogelijk is om de warmtebelasting van de omgeving te compenseren). De resultaten benadrukken dat met slechts iets meer dan 1 °C historische wereldwijde opwarming, beperkingen van de leefbaarheid al wijdverspreid en groeiend zijn, vooral voor oudere volwassenen. Als de opwarming niet wordt gestopt en aanpassingsmaatregelen niet breder worden geïmplementeerd, zullen de beperkingen van de leefbaarheid alleen maar toenemen, vooral naarmate de wereldbevolking ouder wordt. Intensifying global heat threatens livability for younger and older adults - IOPscience