Vier maanden na Kristin is de impact nog extreem in Leiria e.o.

Meer dan vier maanden na Kristin, de extreme extratropische cycloon die Portugal trof op 28 januari 2026, is de impact nog steeds extreem in de centrale regio van Portugal, met name in het zeer zwaar getroffen Leiria-district. In het Leiria-district is er, volgens de meest recente schattingen, €5 miljard aan schade en economische verliezen. Dit komt overeen met ongeveer 65% van het bruto regionaal product in het Leiria-district, oftewel een economische catastrofe. 

Duizenden mensen zitten, ruim vier maanden later, nog altijd zonder communicatie. Ongeveer een maandje geleden waren dat er 20.000. Het stroomnetwerk is nog niet hersteld, dat zal waarschijnlijk een jaar duren, dus tijdelijke oplossingen worden ingezet om de bevolking van stroom te voorzien. Dat leidt soms nog weleens tot een instabiel stroomnetwerk met interrupties in de stroomvoorzieningen. Op sommige plekken doet de straatverlichting het bijvoorbeeld ook niet. 

In alleen al de gemeentes Leiria en Pombal zijn gezamenlijk 22 miljoen bomen omgevallen of afgebroken. Er zijn geen nationale cijfers bekend, maar het zou mij niks verbazen als het nationale aantal een veelvoud daarvan zou zijn. Op sommige plekken liggen er kilometers bos waar geen boom meer overeind staat. Er zijn veel mensen ontheemd geraakt, in de zwaar getroffen gemeente Ourém in het Santarém-district zijn dat er 300. In Ourém zijn daarnaast ruim 10.000 daken van huizen gesneuveld en 17 huizen zijn compleet verwoest. Nu, vier maanden later, is volgens de Portugese media de schade op grote schaal nog altijd zichtbaar.

De directe noodfase, waarbij er grote tekorten waren en vrijwel het gehele Leiria-district zonder stroom zat, is voorbij. Maar de nasleep is langdurig en extreem, eigenlijk ongekend voor een storm in Europa. Kristin liet diepe wonden achter onder de bevolking. 58,5% van de bevolking van het Leiria-district ervaart een hoge tot extreme impact op hun mentale welzijn door Kristin. 

De oorzaak van de extreme windstoten in de centrale regio van Portugal was een sting jet, een sting jet die voor een catastrofale impact heeft gezorgd. De sting jet, waarbij een luchtmassa op zeer snelle wijze daalt vanuit de mid-levels naar het oppervlak, had windsnelheden van ongeveer 40 m/s op 950 hPa. Het is echter waarschijnlijk dat het nog wat hoger heeft gelegen, gezien de resolutie van ERA5 (0.25 x 0.25). De afdaling van de koude en droge lucht is echter wel mooi te zien in ERA5.

De radarbeelden van Kristin had een zéér indrukwekkende scorpion's tail, een van de meest indrukwekkende die ik tot nu toe heb gezien. Verder traden er een significante hoeveelheid aan ontladingen op binnen het occlusiefront van Kristin, wat ongetwijfeld ook heeft bijgedragen aan de extreme windstoten van het systeem. 

De combinatie van een extreem krachtige straalstroom, met windsnelheden rond de 370 km/u, die ongewoon zuidelijk zat en de relatief hoge zeewatertemperaturen, hebben ertoe geleid dat Kristin een rapid cyclogenesis onderging. Kristin had een typische T-bone structuur met het gebroken koufront loodrecht op het warmtefront en een back-bent occlusiefront, waarop de sting jet ontstond. Verder had Kristin een warme oppervlakkige kern, een warme seclusie. Kristin was een prachtige Shapiro-Keyser cycloon qua structuur, maar ongekend heftig voor de getroffen gebieden. Zelfs Lothar, de zwaarste storm in Europa van de 21ste eeuw, was minder heftig.