Of mankeert er iets aan het rekenmodel zelf?
Beide.
Het is zeker erg droog in Frankrijk, en ook in het zuiden van het VK, en de Benelux wordt onderhand ook al flink droog.
Bij GFS is het echter vrijwel alles of niks, of in de buurt van potentiële verdamping of vrijwel niks (verdampingsfractie <0.2). In de praktijk gaat dat veel langzamer. Zeker op de resolutie van GFS gaat het in de praktijk om de respons van een ecosysteem met allerlei gewassen, worteldiepten en bodemtypes etc. Het model zelf versimpeld het echter, deels onvermijdelijk maar er gaat ook overduidelijk een hoop fout. Ik vermoed dat de grens waarop vegetatie minder gaat verdampen als gevolg van een gebrek aan water geijkt is op één gewas per gridcel, en oa daardoor zo snel reageert. Een ensemble (ecosysteem) zou een effectieve respons hebben die veel minder abrupt is.
Daar komt bij dat GFS vegetatie niet beneden de 1m laat wortelen, daar zit een laag (1-2m) die zelfs in Frankrijk nog heel erg nat is. Met op de meeste plaatsen nog wel ~180mm water dat echter geen invloed heeft in het model, het zit vrijwel passief in de bodem. In werkelijkheid kunnen bomen en sommige struiken wel zo diep wortelen. Voor gras en landbouwgewassen is dat een ander verhaal.
Bij GFS lijkt het erop dat als in werkelijkheid gras min of meer geel wordt de modelstaat alle vegetatie al stervende heeft (nul verdamping). In de praktijk kan daar behoorlijk lang tussen zitten.
Ik vermoed daarom dat GFS zelfs in de hele droge gebieden de verdamping nog wel een beetje onderschat, die uiteraard ook wel fors minder is daar.
Aan de andere kant wordt GFS duidelijk geforceerd met klimatologie voor wat betreft de staat van vegetatie. De "veg" parameter, ik neem altijd aan dat dit een bedekkingsgraad is, een vegetatie fractie maar uitgedrukt als percentage. Dat gaat dan om het oppervlak dat bedekt is met vegetatie, niet zo zeer de "intensiteit" van die vegetatie. Dat laatste is bijvoorbeeld een leaf-area-index (hoeveelheid bladeren) maar die zie ik niet de uitvoer terug. Zelfs in ZW Frankrijk neemt de vegetatie volgens GFS soms zelfs toe in deze tijd.
Het bij de vegetatie bijbehorende albedo is ook ontzettend laag, wat absoluut niet past bij de droogte. Het albedo van GFS toont nu enkel oost van Parijs (graan gebieden) een albedo van boven de 20%, op andere plaatsen is het ontzettend laag en wordt er dus enorm veel zon geabsorbeerd in het model. Zelfs die ~24% oost van Parijs lijkt me wat laag, dat is ongetwijfeld ook een klimatologisch gemiddelde wat de geoogste akkers wel oppikt, maar nog altijd minder droog dan het in werkelijkheid is. Als je satellietbeelden bekijkt zijn er in Frankrijk nu wel veel meer plekken waar het albedo wel boven de 20% uit moet komen. Ter illustratie, het FAO-56 handboek neemt bijvoorbeeld 23% aan voor fris groen gras, droogt dat uit dan wordt het enkel hoger (enigszins afhankelijk van de bodem).
Als je bijvoorbeeld 10% bij het albedo zou optellen dan geeft dat al 80 W/m2 minder opwarming bij 800W/m2 aan straling van de zon.
Hoe droog het daadwerkelijk is, en hoe ver GFS daar bij uit de buurt zit is altijd lastig te zeggen. Maar het is overduidelijk dat het model niet intern consistent is. Verdamping is op basis van een (te) krukdroge modelstaat, maar vegetatie/albedo is op basis van een natte(re) klimatologie.
Zelf zou ik er ook in Frankrijk wel de nodige graden van aftrekken, voor de Benelux nog meer omdat het bij ons nog een de overgang zit en zeker nog niet kurkdroog is.
Het bodemvocht geschaald tussen capaciteit en (permanent) wilting point, het punt waarop vegetatie afsterft als dat langere tijd aanhoudt.

De voelbare en latente (verdamping) warmtestroom. Dit laat samen met de verdampingsfractie goed het alles-of-niets zien wat mij betreft. De verdampingsfractie is de latente warmtestroom gedeeld door de soms van voelbare en latente (beschikbare energie).


De vegetatie parameter uit GFS, wat dus vermoed ik een klimatologische vegetatie fractie is.

En het albedo, wat zeker in de hele droge gebieden veel te laag is wat mij betreft.
De afgelopen dagen reed de Tour de France door ZW Frankrijk, dat geeft altijd wel een goed beeld wat mij betreft. Veel kale akkers omdat het graan al is geoogst, zeker in warme zonnige jaren gebeurt dat eigenlijk overal wel in juni. Veel gras, zeker in de bermen, is geel maar zelf daar nog niet overal. Vrijwel alle bomen en struiken staan allemaal nog in het blad, zullen ongetwijfeld minder verdampen maar ook niet niks want dat is het punt waarop vanzelf sterfte optreedt.