Van één weerstation naar een Belgisch meetnet

Van radio-uitzendingen en satellietbeelden, over de meteodienst van Bierset en de eerste automatische weerstations...

Maar het verhaal stopte daar niet.

Integendeel.

In 2020 begon een nieuw hoofdstuk.

Op verschillende plaatsen in België waren weerliefhebbers bezig met hun eigen automatische weerstations. Sommigen wilden de weersomstandigheden in hun streek beter opvolgen, anderen onderzochten specifieke fenomenen zoals de koudeputten in de Ardennen en de Hoge Venen.

We gebruikten grotendeels dezelfde meetapparatuur en deelden dezelfde passie voor betrouwbare waarnemingen.

Al snel groeide een eenvoudig idee.

Waarom zouden we al die metingen niet samenbrengen?

Zo ontstond het BMCB-netwerk.

BMCB staat voor Belgische Meteo Club en in het Frans voor Météo Club Belge. De afkorting werkt dus perfect in beide landstalen en benadrukt meteen dat het om één Belgisch netwerk gaat.

Door alle meetpunten op één kaart te verzamelen, kregen we plots een veel beter beeld van de lokale weersverschillen in ons land.

Maar tegelijk viel iets anders op.

Er waren nog heel wat witte vlekken.

Gebieden waar nauwelijks of geen waarnemingen beschikbaar waren.

Vanaf dat moment gingen we bewust op zoek naar interessante nieuwe meetlocaties. Niet om zomaar zoveel mogelijk weerstations te plaatsen, maar om het netwerk stap voor stap beter te spreiden over België.

Vandaag telt het BMCB-netwerk een honderdtal meetpunten.

Niet zomaar willekeurig gekozen.

Extra aandacht gaat naar regio's waar het weer zich heel lokaal gedraagt: de kust, de polders, het hinterland, de Hoge Venen, de Oostkantons en andere plaatsen waar temperatuur, wind of neerslag op korte afstand sterk kunnen verschillen.

Binnen het netwerk legt iedereen vanzelf de nadruk op de regio die hij of zij het beste kent. Zo richt Meteo Beernem zich voornamelijk op West-Vlaanderen, terwijl onze Waalse collega's vooral hun eigen regio verder uitbouwen.

Dat betekent uiteraard niet dat we ons daartoe beperken. Wanneer zich elders in België een interessante meetlocatie aandient, proberen we die eveneens in het netwerk op te nemen. Zo beheert Meteo Beernem vandaag naast de West-Vlaamse meetpunten ook verschillende weerstations in onder meer de Ardennen, Limburg en andere delen van België.

Ook binnen eenzelfde regio vullen de verschillende beheerders elkaar aan. Zo beheert collega Miguel van Weerstation Jabbeke een belangrijk meetpunt in West-Vlaanderen, terwijl Meteo Beernem op andere locaties actief is. Het is geen wedstrijd om de meeste weerstations te hebben. Integendeel, door samen te werken ontstaat een veel vollediger beeld van het weer dan wanneer iedereen afzonderlijk zijn eigen metingen zou verzamelen.

Maar achter zo'n meetnet schuilt veel meer dan alleen een aantal weerstations.

Elk meetpunt vraagt voorbereiding, planning en onderhoud. Er moet een geschikte locatie gevonden worden, toestemming worden gevraagd aan de eigenaar, de installatie moet gebeuren en daarna begint het echte werk pas. Sensoren moeten gecontroleerd en gereinigd worden, de omgeving moet vrij blijven van begroeiing, gras moet gemaaid worden en na een storm is soms een extra controle nodig.

Daarnaast beheren we op verschillende locaties ook webcams die een mooi beeld geven van de actuele weersomstandigheden. Ook die vragen regelmatig onderhoud. En zoals iedereen die met elektronica werkt wel weet... toestellen hebben soms hun eigen willetje.

Bovendien staan al onze weerstations en webcams dag en nacht buiten, blootgesteld aan weer, wind en... water. En laat dat laatste nu net nooit de beste vriend van elektronica geweest zijn. Een defecte voeding, een netwerkverbinding die uitvalt, vocht dat toch ergens binnendringt of een camera die beslist om net tijdens een storm kuren te krijgen... het hoort er allemaal bij.

Zoals in elke vereniging heeft ook binnen BMCB iedereen zijn eigen specialiteit. Sommigen zoeken geschikte meetlocaties of helpen bij de installatie. Anderen zorgen ervoor dat de stations en webcams jarenlang in optimale omstandigheden blijven werken.

Zelf neem ik vooral het ontwerp van de elektronica, de bouw van de weerstations en de verdere technische ontwikkeling van het netwerk voor mijn rekening. Maar zonder de inzet van alle collega's zou zo'n uitgebreid meetnet eenvoudigweg niet mogelijk zijn.

Dat is uiteindelijk de echte kracht van BMCB.

Iedereen draagt zijn eigen stukje van de puzzel bij, maar samen vormen al die puzzelstukken één fijnmazig Belgisch meetnet.

Wanneer je vandaag een temperatuurkaart van BMCB bekijkt, zie je dan ook veel meer dan een verzameling cijfers.

Je ziet het resultaat van jarenlange inzet, samenwerking en een gedeelde passie voor meteorologie.

Wil je het volledige BMCB-netwerk eens bekijken? Op onze website vind je een interactieve kaart met alle meetpunten én webcams, verspreid over heel België.

https://meteo-be.net/nl/het-meetnetwerk

De website: https://www.bmcb.info

Als ik terugdenk aan die eerste thermometer die ik als negenjarige aan een betonnen waspaal hing, had ik nooit durven dromen dat die nieuwsgierigheid bijna vijftig jaar later zou meehelpen aan een meetnet dat vrijwel heel België bestrijkt.

Toch is er in al die jaren eigenlijk maar één ding echt onveranderd gebleven.

De verwondering.

Want of je nu naar één thermometer kijkt...

...of naar een honderdtal weerstations en tientallen webcams verspreid over heel België...

achter elk meetpunt en elke camera staan mensen die dezelfde passie delen: het weer zo goed mogelijk begrijpen, meten en in beeld brengen.

En precies dat maakt BMCB zoveel meer dan een verzameling weerstations.

Dus ook de hartelijke groeten van mijn BMCB-collega's: Luc Trullemans, Kristof Willemyns, Sébastien Verachtert, Michael Bleret, Michael Dehu, David Vergucht, ... (en mijn excuses aan iedereen die ik hier onbedoeld vergeten ben ).

En uiteraard ook een welgemeende dankjewel aan alle eigenaars die een stukje van hun tuin, weide of terrein ter beschikking stellen voor onze weerstations en webcams. Ook zij maken deel uit van dit mooie verhaal.