Het neerslagtekort (het theoretische aspect van de droogte) zal over een aantal dagen waarschijnlijk het jaar 2018 overtreffen, echter in de praktijk laten bomen zien dat dit echter nu al gebeurd. Bomen zijn de beste graadmeters hoe het met de droogte gesteld is in de praktijk. Heb je in een maand tijd 30 mm opgevangen verspreid over 10 dagen met elk 3 mm dan zal het gras, mais en andere vegetatie veelal groen blijven of hooguit stilstaan in de groei. Echter heeft een boom met een dichte kroon minimaal 6- 9 mm (kortstondig) nodig om genoeg water de bodem in te laten trekken om zelf te kunnen gebruiken. 3 mm is daartoe niet toerijkend.

Gevaarlijke combinaties: luchtvochtigheid, dauwpunt en een hoge temperatuur
Deze zomer kenmerkt zich in een zeer snelle afwisseling van een zeer hoge luchtvochtigheid, dauwpunt en zeer hoge temperaturen, en een dag later een zeer lage luchtvochtigheid, dauwpunt maar ook zeer hoge temperaturen. Dit proces is uiterst gevaarlijk voor bomen en planten. Omdat we dit fenomeen nu al een aantal weken achter elkaar hebben gehad, heeft er een versnelling opgetreden met betrekking tot de verdroging van de natuur en de achteruitgang van de bomen. In 2018 waren deze processen niet zo snel afgewisseld en kwamen lang niet zo vaak voor als nu.
De combinatie van zeer hoge temperaturen en veel vocht in de lucht – een hoog dauwpunt en hoge luchtvochtigheid – is voor bomen en planten uiterst gevaarlijk. De lucht kan dan nog maar weinig extra vocht opnemen. De verdamping via de bladeren (transpiratie) neemt daardoor sterk af, terwijl dit juist het belangrijkste mechanisme is waarmee een boom zijn bladeren koelt. De bladtemperatuur kan hierdoor gevaarlijk hoog oplopen. Wanneer de transpiratie sterk afneemt, kan ook de opwaartse sapstroom vertragen of zelfs tijdelijk stilvallen. Daardoor komt de aanvoer van water en voedingsstoffen uit de bodem, die mede mogelijk wordt gemaakt door schimmels, onder druk te staan.
Maar ook de combinatie van zeer hoge temperaturen met zeer weinig vocht in de lucht geeft problemen. De lucht bevat dan heel weinig waterdamp en kan juist veel vocht opnemen. De bladeren verdampen in deze situatie zeer snel water. De wortels kunnen dat waterverlies vaak niet bijbenen, zelfs niet met de hulp van schimmels. Om uitdroging te voorkomen sluiten bomen hun huidmondjes. Daarmee beperken ze weliswaar het waterverlies, maar tegelijkertijd stoppen ook de koeling van de bladeren en de opname van koolstofdioxide voor de fotosynthese. Bovendien neemt de sapstroom af, waardoor ook de aanvoer van voedingsstoffen wordt beperkt.
Ik volg zelf nu zo'n 8 jaar bomen die het moeilijk hebben door droogte. Dit zijn soms individuele bomen, maar ook lanen. Hierdoor krijg je een goede kijk op de vitatliteit van de natuur.
Een beukenlaan die het nu zeer zwaar heeft, maar ook in de andere droge jaren.

Deze foto's zijn vandaag gemaakt van plekken die ik volg. ![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
Maar bomen zijn slim!
Een aantal bomen weet om te gaan met de droogte die ze vanaf 2018 en daarvoor hebben meegemaakt.
Hieronder zie je een berk die in 2018 in augustus het blad heeft laten vallen. En nu in de buurt van deze berk gaan veel berken dood en sommigen hebben geel blad, echter deze prachtige boom dit keer niet.
Dat geeft toch wel hoop!