Disclaimer:
Het leek mij de moeite waard om de zomer van 2026 eens tegen het licht van andere 'grote' zomers uit het (recente) verleden te zetten. Daarbij loont het naar mijn mening ook om te kijken naar het restant van augustus, hoe andere zomerjaren daar op verschillende statistieken scoorden en wat er (gegeven de klimatologische gemiddelden en de huidige vooruitzichten) potentieel mogelijk is voor de zomer van dit jaar.
Gemiddelde temperatuur
Op dit moment bedraagt de gemiddelde zomertemperatuur van 2026 19,8 C, met afstand het hoogste van alle zomers sinds het begin van de metingen. Indien de gemiddelde etmaaltemperatuur voor het restant van augustus ten minste 16,84 C bedraagt, dan verbreken we het temperatuurrecord voor de zomer.
Die kans is zeer groot. Tenzij de zomer vanaf aankomende zondag totaal ontspoort in de andere richting dan we nu hebben, gaan we dit temperatuurrecord verbreken.
Gemiddelde maximumtemperatuur
We hebben nu t/m 9 augustus een gemiddelde zomermaximumtemperatuur van 25,3 C, flink boven die van 2003 (24,5 C t/m 31 augustus). Indien de gemiddelde Tx voor het restant van augustus ten minste 23,92 C bedraagt, dan verbreken we het maximumtemperatuurrecord voor de zomer.
Gegeven de huidige meerdaagse-verwachtingspluimen voor de aankomende twee weken, is het een reële kans dat we hierboven uit gaan komen.
Gemiddelde minimumtemperatuur
We hebben nu t/m augustus een gemiddelde zomerminimumtemperatuur van 13,3 C, op respectabele afstand boven die van 2023 (13,0 C t/m 31 augustus) en die van 2018 (12,9 C t/m 31 augustus). Indien de gemiddelde Tn voor het restant van augustus ten minste 10,85 C bedraagt, dan verbreken we het minimumtemperatuurrecord voor de zomer.
Met de huidige verwachtingen in het vooruitzicht gaan we dat vrijwel zeker halen.
Warme dagen (>= 20 C)
Wanneer alle resterende dagen van de meteo-zomer een Tx van >= 20 C hebben, dan komen we met 82 warme dagen op de 2e plaats terecht van zomers met de meeste warme dagen ooit, nipt achter 2003 (83 warme dagen), maar ruim boven 1976 en 2018 (beide 76 warme dagen).
2003 is een scherp record, maar met de huidige verwachtingen is het ook niet ondenkbaar dat we dit zullen halen.
Zomerse dagen (>= 25 C)
We staan nu op 32 zomerse dagen voor deze meteo-zomer tot nu toe. Er zijn nog slechts 5 zomerse dagen nodig om 2018 en 2006 te evenaren, en nog 9 zomerse dagen nodig om 1976 en 1947 te evenaren.
Het evenaren van 2018 en 2006 is een zeer realistisch scenario, zeker met de betrouwbare-termijn-verwachtingen voor deze week.
Het evenaren of zelfs verbreken van 1976 en 1947 wordt een grotere uitdaging. Dat betekent dat er in het restant van augustus (buiten de betrouwbare verwachtingstermijn; vanaf volgende week) nog minimaal 4 zomerse dagen gemeten moeten worden. Niet ondenkbaar, maar ook niet het meest realistische scenario. Het Europees weermodel schetst vanaf volgende week maandag een dagelijkse kans van 20-30% op zomerse maxima in De Bilt. Wellicht dat de geschetste maxima licht onderschat worden door EC/EPS, maar dan nog is er wel wat werk aan de winkel om dit te bewerkstelligen.
Tropische dagen (>= 30 C)
Momenteel staan we op 9 tropische dagen voor de meteo-zomer van 2026 tot op heden. Daarmee hebben we 2018 (8 tropische dagen) al achter ons gelaten.
We hebben nog 2 tropische dagen nodig om 2003 te evenaren, dit gaat zeer waarschijnlijk met aanstaande donderdag en vrijdag lukken. Er zijn nog 4 tropische dagen nodig om 2006, 1976 en 1947 te evenaren. De kans hierop lijkt, op basis van de huidige 14-daagse-verwachtingen, behoorlijk klein. Want dat betekent dat het restant van augustus ergens nog 2 tropische dagen vandaan moet toveren.
Bovenstaande kan i.m.o. op twee mogelijke manieren: A) aanstaande woensdag en/of zaterdag vallen – door een combinatie van sterkere dan verwachte opwarming boven de droge bodem ofwel door een plotselinge verlenging van de hitteperiode – warmer uit dan nu de verwachting is, of B) in de tweede helft van augustus komt er nog een nieuwe hitteperiode/hittegolf. Het eerste scenario zou kunnen, maar daar zijn op dit moment nog geen aanwijzingen voor binnen de niet-fijnmazige weermodellen. Het tweede scenario lijkt op dit moment onwaarschijnlijk, zowel vanwege de huidige lange-termijnverwachtingen (= licht afkoelend) als ook de klimatologie die in de tweede helft van augustus tropische temperaturen moeilijker mogelijk maakt (kortere daglengte, lager staande zon).
Warmtegetal
Het warmtegetal staat nu (t/m 9 augustus) op 159,8. Daarmee hebben we grote zomers als 2018 (153,0), 1976 (152,4) en 2003 (126,3) al op gepaste afstand achter ons gelaten! Alleen de zomer van 1947 (161,7), de zomer van 1995 (169,7) en de zomer van 2006 (170,4) moeten nog ingehaald worden.
We gaan met absolute zekerheid deze zomer een nieuw record voor het warmtegetal vestigen, en wellicht zelfs ruim ook! Mogelijk gaan we aanstaande donderdag al over 2006 heen.
ADS-dagen
Qua ADS-dagen (above normal, dry, sunny) staan we deze meteo-zomer tot nu toe op 29 stuks. 2006 is daarmee het afgelopen etmaal al gepasseerd (28 ADS-dagen). Maar om tot de eliteclub qua zomers te behoren, is er nog wel een (klein) gat te slaan:
De actuele verwachtingen zijn dat we van vandaag t/m zaterdag alvast 3 tot 5 ADS-dagen erbij kunnen noteren. De sprong naar 2003 is dan – met nog circa een halve maand te gaan – niet zo groot meer. Zeker gezien het karakter van deze zomer en van augustus, en gegeven het feit dat de gemiddelde etmaaltemperaturen ook vanaf zondag hoger dan 18 graden lijken te blijven, lijkt het mij wel zeer reëel dat we 2003 kunnen passeren in het restant van de zomer.
2018 wordt een stuk lastiger te evenaren/passeren. Toch acht ik het niet geheel kansloos, zeker niet wanneer de etmaalgemiddelde temperaturen van >= 18 C in het restant van augustus blijven samengaan met aanhoudende droogte en zonneschijn en de regenkansen slinken naarmate ze dichterbij komen.
1976 en 1947 halen dan wel passeren, lijkt mij een onrealistisch scenario. Dan zou augustus moeten uitkomen op ten minste 22 ADS-dagen, iets dat van de zomermaanden alleen juli 2018 en augustus 1947 gelukt is. Dat zou een wereldprestatie zijn, en ik geloof daar niet in.
Zonneschijn
Voor wat betreft zonneschijn staan we nu op 600,9 zonuren. Daarmee houden we binnen enige marge gelijke tred met grote meteo-zomers uit het verleden (t/m vandaag): 1976 (570,6 uur), 1947 (570,9 uur), 2006 (585,3 uur), 2022 (616,3 uur) en 2018 (619,1 uur). De zomer van 2003 hebben we al ruimschoots gepasseerd (541,5 uur) en deze zomer gaat ook – onder normale omstandigheden – geen gevaar meer vormen voor die van 2026 qua zonuren.
Van de eerstgenoemde drie zomers kreeg die van 2006 er in zijn restant nog maar amper 90 zonuren bij, terwijl de zomers van 1976 en 1947 nog een grandioze eindspurt kenden met 240-260 extra zonuren erbij op tussen de huidige kalenderdag en het einde van de maand. Ook de zomer van 2022 piekte in augustus, met van 10 augustus t/m 31 augustus nog 220 extra zonuren. In augustus 2018 werden in datzelfde tijdvak 132 zonuren gemeten, redelijk gemiddeld conform de toenmalige klimatologische normen.
Gemiddeld over de hedendaagse klimaatnorm 1991-2020 heeft het tijdvak 10 augustus t/m 31 augustus een gemiddelde zonneschijnduur van 150 zonuren. Nu is het wel zo dat de verwachte zonneschijnduur t/m het einde van deze week geschat kan worden op 70-80 uur, wat extreem veel is. Er is dan nog maar zo’n 70 uur nodig om aan het gemiddelde te komen.
Aangezien de gemiddelde zonneschijnduur van 17 augustus t/m 31 augustus zo’n 90 uur bedraagt, is er een grote kans dat we zomer 2018 gaan overschrijden. Meest waarschijnlijk is dat zomer 2026 qua zonuren ergens tussen 1976 en 2018 uitkomt, met uiteraard enige marge naar boven en naar beneden. Zit het mee, dan kunnen we 1976 nog benaderen of overschrijden, maar dit lijkt me op voorhand niet het meest realistische scenario.
Neerslag
En dan tot besluit de neerslag. Tot op heden heeft zomer 2026 130 mm regenwater afgetapt. Dit is duidelijk droger dan normaal; normaal is t/m 9 augustus zo’n 160 à 170 mm. En daarbij ook nog te bedenken dat de meeste nattigheid deze zomer opeengepakt zat in de maand juni, met name de eerste drie weken van die maand. Op de uitzonderlijke onweerssituatie van 27-28 juni na, zijn er sindsdien op veel plaatsen nauwelijks meer regenhoeveelheden van enige grote betekenis gevallen.
Het is niet recorddroog. In de zomer 1976 was er tot en met vandaag iets minder regen gevallen dan dit jaar: 101,4 mm. Aanzienlijk droger was de zomer tot vandaag in de jaren 2003 (64,4 mm) en met name 2018 (slechts 17,1 mm!). Een stuk natter was dan juist weer de zomer van 1947 (172,6 mm).
Van alle genoemde jaren verliep het restant van augustus in 2018 (69,3 mm) en vooral in 2006 (134,5 mm) nat. In de overige jaren – 1947 (1,4 mm), 2003 (9,2 mm) en 1976 (11,2 mm) – verliep het restant van augustus juist extreem droog.
Gemiddeld noteert het tijdvak 10 augustus t/m 31 augustus een neerslagsom van 40 à 50 mm. Op dit moment zijn de neerslagsignalen voor de rest van augustus nog onduidelijk. De aankomende week blijft het (vrijwel) droog, maar daarna zijn er enige signalen voor buien en/of wisselvalliger weer. Maar ervanuit gaande dat er in het restant van augustus een gemiddelde hoeveelheid neerslag valt, dan gaat zomer 2026 uitkomen op een totale neerslagsom van rond de 170 à 180 mm. Daarmee zou de zomer van 2026 duidelijk droger dan normaal verlopen en qua neerslag ongeveer uitkomen rond hetzelfde als die van 1947. Het zou tevens een beduidend drogere zomer worden dan die van 2006, waarin vooral augustus compleet verregend verliep.
Qua eliteclub qua droogte (top 10) zou de zomer van 2026 daarentegen wel zeer waarschijnlijk erbuiten vallen. Nu nog staat 2026 in de fictieve top 10 droogste zomers, maar er is slechts 2 à 3 mm regenwater nodig om al daarbuiten te vallen. Normaal gesproken gaan we daar in de rest van augustus (dik) overheen. Wat betreft droogte blijven de zomers van 2003 (73,6 mm in totaal), 2018 (86,4 mm in totaal) en 1976 (112,6 mm in totaal) een streepje voor houden.