Ja, ik weet het, ik ben een maand of twee te vroeg. Doorgaans post ik mijn gedachten over de aanstaande winter pas eind november. De recente discussies op de fora en de nodige media-aandacht voor seizoensverwachtingen hebben me echter doen besluiten om de verwachting wat eerder op te stellen. Dit jaar voor het eerst ook met een grafiekje van de geschatte gemiddelde temperatuur (weekgemiddelde). De winter bestaat uit 15 weken, m.a.w. ik heb in essentie dus 15x een verwachting opgesteld voor de gemiddelde etmaaltemperatuur.
Eerdere verwachtingen en vaste disclaimer
Voor wie eerdere verwachtingen willen lezen, en zelf willen oordelen hoe slecht of goed die waren, hier onder een lijstje:
Winterverwachting 2003-2004
Zomerverwachting 2004
Herfstverwachting 2004
Winterverwachting 2004-2005
Mijn vaste disclaimer: de verwachting die hieronder uiteengezet wordt is volledig op basis van mijn eigen interpretatie van diverse atmosferische en klimatologische indices en de ramingen daarvan door verschillende meteorologische instanties. En daarnaast natuurlijk ook nog op een enorme dosis
gevoel (en wishfull thinking, wie zal het zeggen?
) .
De nodige indices
Ik heb allereerst een hele reeks indices en de ramingen daarvan geraadpleegd. Het lijstje:
* NINO 3/3.4/4 met ramingen door het ECMWF en de NCEP (CFS)
* NAO met ramingen door de NCEP en UK Met Office
De algemene tendens van de El Niño verwachtingen van diverse kanten is dat we te maken gaan krijgen met een lichte El Niño. Dit wil zeggen dat de zeetemperaturen ten westen van midden- en zuid Amerika een positieve anomoliewaarde hebben. Uit eigen onderzoek blijkt dat een El Niño in bepaalde jaren enig (evenredig) verband houdt met de wintertemperatuur in west Europa.
Uit de actuele waarden van de NAO index valt af te leiden dat we al vele maanden met een vrij blokkerend circulatiepatroon te maken hebben. De algehele tendens van de diverse numeriek verwachtingen is dat dit waarschijnlijk voorlopig zo blijft, zelfs met de nodige (grote) foutmarges
toegepast.
De winter van 2005-2006
Het aankomende winterseizoen zal gedomineerd worden door hogedruk. Daarbij zal het vooral gaan om hogedrukgebieden die zich ophouden boven het centraal-westelijke Europse continent. Dit heeft als gevolg dat we in Nederland vooral met winden uit noordelijke tot oostelijke richtingen te maken zullen krijgen. Dit zal als gevolg hebben dat we van tijd tot tijd van echt koud winterweer zullen kunnen genieten, terwijl gedurende meer gematigde perioden een aanvoer over het afkoelende Noordzeewater voor schone luchten en pittige (sneeuw)buien kan gaan zorgen.
Grafiek met weekgemiddelde temperatuur voor winter 2005-2006. Paars = verwachting, cyaan = normaal.
Hoewel de eerste helft van december vermoedelijk overwegend zacht zal verlopen, zal in het midden van de maand er toch vrij onverwacht sprake zijn van een winters intermezzo compleet met enige sneeuwbuien en matige nachtvorst. Overdag komt de temperatuur dankzij hardnekkige bewolking, in stand gehouden door een advectie zeestroming, nauwelijks boven het vriespunt uit en doet de etmaalgemiddelden flink kelderen. De kerst en jaarwisseling verlopen daarentegen weer vrijwel normaal tot iets aan de zachte kant: zeer waarschijnlijk wederom geen witte kerst en vors tijdens oud en nieuw hoeven we denk ik ook geen rekening mee te houden.
Het nieuwe jaar zal echter de nodige harten sneller doen kloppen. Al vanaf de eerste week worden de signalen voor een serieuze winterinval langzaam duidelijker: een stevig opgebouwd koudereservoir in het noorden van Scandinavië en het westen van Rusland begint langzaam zijn weg te vinden naar de Lage Landen. Tot veler spijt gaat dit echter vrij gestaag en dus niet met een plotselinge inval (al dan niet gepaard gaande met sneeuwval). Een krachtig hogedrukgebied boven centraal en noordwest Europa verzekert echter wel dat we zeker twee weken achtereen te maken hebben met matige tot strenge vorst in de nachten en overdag temperaturen die niet of nauwelijks boven nul uitkomen. Af en toe vallen er enkele sneeuwbuien dankzij afzakkende troggen uit het noordoosten. Al met al zorgt dit scenario ervoor dat de etmaalgemiddelden bijna een week achtereen onder nul zullen zijn, met dus als gevolg een regelmatige en flinke opbouw van het Hellmann-getal.
Toch komt aan al het mooie ook een eind. Het zal echter niet met een gigantische dooiinval zijn, maar een gestage opbouw van de temperatuur naar mate de lente verder nadert. Tegen het einde van februari zal dit echter waarschijnlijk betekenen dat we, toch weer, enigszins boven normaal uitkomen (een of meerdere dagen boven de 15C zou me zelfs niks verbazen).
Al met al komt het seizoen dus neer op een vrij stabiel geheel zonder heel spectaculiere wintersituaties. Ik voorzie geen grootschalige sneeuwval (doch een sneeuwtapijt van enkele centimeters op diverse plaatsen lijkt me wel realitisch) en ook geen Elfstedentocht. Ik voorzie dus wel vrij stabiel winterweer, met name in januari, bestaande uit vrij veel ijsdagen en nachten achtereen met matige tot strenge vorst. De uiteindelijke winterclassificatie komt in mijn ogen uit op: koud, aan de droge kant en zeer zonnig. Dat laatste heeft vanzelfsprekend te maken met het feit dat we, althans zo als ik het zie, veel te maken zullen krijgen met hogedrukgebieden die de meeste wolken weinig kans zullen geven.
De eindcijfers
Uiteindelijk denk ik dat de winter van 2005-2006 op de volgende cijfers uitkomt:
Gemiddelde temperatuur: 2,2C (koud)
Hellmann-getal: 120 (top-30 notering)
Graag wordt ik op 1 maart 2006 aan deze verwachting herinnert
.
Eerdere verwachtingen en vaste disclaimer
Voor wie eerdere verwachtingen willen lezen, en zelf willen oordelen hoe slecht of goed die waren, hier onder een lijstje:
Winterverwachting 2003-2004
Zomerverwachting 2004
Herfstverwachting 2004
Winterverwachting 2004-2005
Mijn vaste disclaimer: de verwachting die hieronder uiteengezet wordt is volledig op basis van mijn eigen interpretatie van diverse atmosferische en klimatologische indices en de ramingen daarvan door verschillende meteorologische instanties. En daarnaast natuurlijk ook nog op een enorme dosis
gevoel (en wishfull thinking, wie zal het zeggen?
) .De nodige indices
Ik heb allereerst een hele reeks indices en de ramingen daarvan geraadpleegd. Het lijstje:
* NINO 3/3.4/4 met ramingen door het ECMWF en de NCEP (CFS)
* NAO met ramingen door de NCEP en UK Met Office
De algemene tendens van de El Niño verwachtingen van diverse kanten is dat we te maken gaan krijgen met een lichte El Niño. Dit wil zeggen dat de zeetemperaturen ten westen van midden- en zuid Amerika een positieve anomoliewaarde hebben. Uit eigen onderzoek blijkt dat een El Niño in bepaalde jaren enig (evenredig) verband houdt met de wintertemperatuur in west Europa.
Uit de actuele waarden van de NAO index valt af te leiden dat we al vele maanden met een vrij blokkerend circulatiepatroon te maken hebben. De algehele tendens van de diverse numeriek verwachtingen is dat dit waarschijnlijk voorlopig zo blijft, zelfs met de nodige (grote) foutmarges
toegepast.
De winter van 2005-2006
Het aankomende winterseizoen zal gedomineerd worden door hogedruk. Daarbij zal het vooral gaan om hogedrukgebieden die zich ophouden boven het centraal-westelijke Europse continent. Dit heeft als gevolg dat we in Nederland vooral met winden uit noordelijke tot oostelijke richtingen te maken zullen krijgen. Dit zal als gevolg hebben dat we van tijd tot tijd van echt koud winterweer zullen kunnen genieten, terwijl gedurende meer gematigde perioden een aanvoer over het afkoelende Noordzeewater voor schone luchten en pittige (sneeuw)buien kan gaan zorgen.
Grafiek met weekgemiddelde temperatuur voor winter 2005-2006. Paars = verwachting, cyaan = normaal.
Hoewel de eerste helft van december vermoedelijk overwegend zacht zal verlopen, zal in het midden van de maand er toch vrij onverwacht sprake zijn van een winters intermezzo compleet met enige sneeuwbuien en matige nachtvorst. Overdag komt de temperatuur dankzij hardnekkige bewolking, in stand gehouden door een advectie zeestroming, nauwelijks boven het vriespunt uit en doet de etmaalgemiddelden flink kelderen. De kerst en jaarwisseling verlopen daarentegen weer vrijwel normaal tot iets aan de zachte kant: zeer waarschijnlijk wederom geen witte kerst en vors tijdens oud en nieuw hoeven we denk ik ook geen rekening mee te houden.
Het nieuwe jaar zal echter de nodige harten sneller doen kloppen. Al vanaf de eerste week worden de signalen voor een serieuze winterinval langzaam duidelijker: een stevig opgebouwd koudereservoir in het noorden van Scandinavië en het westen van Rusland begint langzaam zijn weg te vinden naar de Lage Landen. Tot veler spijt gaat dit echter vrij gestaag en dus niet met een plotselinge inval (al dan niet gepaard gaande met sneeuwval). Een krachtig hogedrukgebied boven centraal en noordwest Europa verzekert echter wel dat we zeker twee weken achtereen te maken hebben met matige tot strenge vorst in de nachten en overdag temperaturen die niet of nauwelijks boven nul uitkomen. Af en toe vallen er enkele sneeuwbuien dankzij afzakkende troggen uit het noordoosten. Al met al zorgt dit scenario ervoor dat de etmaalgemiddelden bijna een week achtereen onder nul zullen zijn, met dus als gevolg een regelmatige en flinke opbouw van het Hellmann-getal.
Toch komt aan al het mooie ook een eind. Het zal echter niet met een gigantische dooiinval zijn, maar een gestage opbouw van de temperatuur naar mate de lente verder nadert. Tegen het einde van februari zal dit echter waarschijnlijk betekenen dat we, toch weer, enigszins boven normaal uitkomen (een of meerdere dagen boven de 15C zou me zelfs niks verbazen).
Al met al komt het seizoen dus neer op een vrij stabiel geheel zonder heel spectaculiere wintersituaties. Ik voorzie geen grootschalige sneeuwval (doch een sneeuwtapijt van enkele centimeters op diverse plaatsen lijkt me wel realitisch) en ook geen Elfstedentocht. Ik voorzie dus wel vrij stabiel winterweer, met name in januari, bestaande uit vrij veel ijsdagen en nachten achtereen met matige tot strenge vorst. De uiteindelijke winterclassificatie komt in mijn ogen uit op: koud, aan de droge kant en zeer zonnig. Dat laatste heeft vanzelfsprekend te maken met het feit dat we, althans zo als ik het zie, veel te maken zullen krijgen met hogedrukgebieden die de meeste wolken weinig kans zullen geven.
De eindcijfers
Uiteindelijk denk ik dat de winter van 2005-2006 op de volgende cijfers uitkomt:
Gemiddelde temperatuur: 2,2C (koud)
Hellmann-getal: 120 (top-30 notering)
Graag wordt ik op 1 maart 2006 aan deze verwachting herinnert
.
