Vloeibare CO₂ per schip van Zeeland naar Noorwegen, voor eeuwige opslag onder zeebodem
Bij de Zeeuwse vestiging van het Noorse kunstmestbedrijf Yara Sluiskil is maandag het startsein gegeven voor het vervoer van vloeibare CO2 van Nederland naar Noorwegen. Daar wordt het voor altijd ondergronds opgeslagen.
7 september 2026, 19:55
Vanaf de Zeeuwse kunstmestfabriek gaan wekelijks twee schepen met CO2 richting de Noorse stad Bergen varen. Daar wordt de CO2 overgeladen, waarna het voorgoed ruim 2,5 kilometer onder de zeebodem verdwijnt. Premier Rob Jetten en zijn Noorse collega Jonas Gahr Støre waren maandag in Zeeland om de samenwerking aan te kondigen.
De kunstmestfabriek van Yara is de grootste van Europa. Bij de productie wordt veel aardgas gebruikt, wat leidt tot de uitstoot van grote hoeveelheden CO2. Een deel daarvan wordt gebruikt voor andere producten, zoals AdBlue, een vloeistof die schadelijke uitstoot in dieselmotoren moet verminderen.
Het restant, jaarlijks 800 duizend ton, werd tot voor kort in de lucht geloosd. Deze CO2 wordt nu in Sluiskil afgevangen, vloeibaar gemaakt en per schip vervoerd naar Noorwegen.
12 miljoen ton
Yara heeft met het Noorse bedrijf Northern Lights, een joint venture van de olieconcerns Shell, Equinor en TotalEnergies (met flinke financiële ondersteuning door de Noorse overheid), afspraken gemaakt om de komende vijftien jaar 12 miljoen ton CO2 te vervoeren en ondergronds op te slaan. Zolang er geen lekkages optreden, kan opslag in principe veilig, stelt onderzoeksinstituut TNO.
Carbon Capture and Storage (CCS), de officiële term voor CO2-opslag, wordt gezien als een hulpmiddel voor takken van de industrie die lastig te verduurzamen zijn. Met CCS wordt voorkomen dat broeikasgas in de atmosfeer komt.
Wekelijks zullen twee in China gebouwde schepen afmeren in Zeeland om het afvalproduct op te halen en te vervoeren naar Noorwegen. Het is een ogenschijnlijk omslachtige manier om van CO2 af te komen. Veel dichterbij, voor de Nederlandse kust, gaat binnenkort een ander opslagproject van start, Porthos genaamd. Ook hier wordt CO2 in de zeebodem opgeborgen.
Maar bij Porthos is geen veerdienst opgetuigd. De CO2 wordt via pijpleidingen vanuit de haven van Rotterdam aangevoerd. Aanhaken bij het project was niet mogelijk, omdat Porthos al vol zit.
Voordelen aan verschepen
Bovendien, stelt Northern Lights, niet alle industriële complexen liggen in de buurt van een CO2-pijpleiding, terwijl ze vaak wel aan een rivier of kanaal liggen. Dat maakt transport per schip mogelijk.
Nog een voordeel, aldus Northern Lights: als een fabriek in de loop der jaren verduurzaamt en geen CO2 meer uitstoot, kunnen de schepen hun koers verleggen en aanmeren bij bedrijven die nog wel broeikasgassen produceren.
Wat de afvang, het transport en de opslag van een ton CO2 precies kosten, houden beide bedrijven ‘uit marktoverwegingen’ voor zich. Experts gaan uit van een bedrag tussen 90 en 140 euro. Daarmee is opslag voorlopig flink duurder dan het lozen van CO2 in de atmosfeer: de Europese CO2-prijs noteert momenteel zo'n 84 euro, maar de prijs lag de afgelopen jaren vaak lager.
Opbergen financieel aantrekkelijker
Het Noorse bedrijf hoopt dat het de komende jaren financieel aantrekkelijker wordt om CO2 op te bergen als de emissieprijs verder stijgt. Dit moet gebeuren onder invloed van het Europese emissiehandelssysteem ETS. Bedrijven mogen volgens dit ETS nu nog een bepaalde hoeveelheid ‘gratis’ CO2 uitstoten. Deze gratis rechten worden langzaam teruggeschroefd.
Het idee is dat door deze schaarste de prijs van CO2 zal stijgen, waardoor het voor bedrijven op termijn loont te vergroenen of broeikasgas af te vangen en op te slaan.
Brussel wil de afbouw van het ETS-systeem echter vertragen. Dit moet de industrie, die sinds de oorlogen in Oekraïne en Iran lijdt onder hoge energieprijzen, meer tijd geven om te vergroenen.
Schadelijk voor klimaat
De voorstellen zijn schadelijk voor het klimaat: vorige week waarschuwden het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving dat bedrijven minder gaan investeren in vergroening als de plannen worden uitgevoerd. Dit betekent bijna 3 gigaton extra CO2 in 2050. Ter vergelijking: de Nederlandse emissies bedragen jaarlijks ongeveer 0,12 gigaton.
Lang niet iedereen is overtuigd van het het nut van CO2-opslag. Tegenstanders van de technologie stellen dat het ertoe leidt dat bedrijven minder zullen verduurzamen en dus gebruik blijven maken van fossiele brandstoffen. Dat leidt tot extra uitstoot van broeikasgassen, bijvoorbeeld doordat bij de productie van vloeibaar aardgas (lng) vaak grote hoeveelheden methaan vrijkomen, een zeer krachtig broeikasgas dat niet kan worden opgeslagen.
Anderen zien in de opslag een bescheiden maar noodzakelijke bijdrage aan het bereiken van de klimaatdoelen. Bij Northern Lights wordt dit onderschreven, al geeft het bedrijf toe dat het project, ondanks de enorme hoeveelheden CO2 die de komende jaren worden opgeslagen, op wereldschaal maar een klein verschil maakt.
Zoals een medewerker eerder zei: ‘Wat wij hier aan CO2 uit de lucht houden, is vergelijkbaar met een mug die tegen een auto botst.’