Actief orkaanseizoen op de Atlantische oceaan = koude winter in Nederland?
Het orkaanseizoen 2005 is een extreem actief seizoen, met veel meer orkanen dan in een gemiddeld jaar. Toch is het wel vaker voorgekomen dat er in een seizoen extreem veel orkanen voorkwamen. Toen ik las wat de drie meest actieve orkaanseizoenen tot nog toe waren (1933, 1969 en 1995) viel me op dat deze seizoenen alledrie voorafgingen aan een koude winter in Nederland. Ik heb het even op een rijtje gezet:
Winter 1933-1934: Koudegetal van 97.0 en een gemiddelde temperatuur van 1.2 graden. Een bitterkoude decembermaand, met gedurende de eerste twee weken van de maand een mooie vorstperiode, maar daarna nog maar weinig winterweer. Desondanks al stukken beter dan wat we de laatste jaren hebben gehad.
Winter 1969-1970: Koudegetal van 130.9 en een gemiddelde temperatuur van 0.1 graden. Ook in deze winter vooral een leuke decembermaand met een tweetal vorstperiodes, gescheiden door een viertal wat zachtere dagen voor de kerstdagen. In januari en februari een afwisseling van koudere en zachtere perioden, maar geen echte vorstperioden meer. Regelmatig en soms vrij veel sneeuw.
Winter 1995-1996: Koudegetal van 150.5 en een gemiddelde temperatuur van -0.1 graden. Het verhaal mag bekend zijn. De winter van 1996 was een taaie maar droge winter met Elfstedentochtaspiraties. In Eelde (Groningen) was deze winter bijna streng met van 15 januari tot 10 februari vrijwel non-stop vorst!
Misschien nog opvallender dan de Nederlandse winters die volgden na genoemde orkaanseizoenen zijn de prestaties van de decembermaanden van die jaren. December 1933 is namelijk met een gemiddelde temperatuur van -2.1 graden nog steeds de koudste december sinds 1901. Het wordt echter nog vreemder. December 1969 had namelijk een gemiddelde temperatuur van -1.4 graden en staat daarmee op plaats twee van de ranglijst van koudste decembermaanden sinds 1901. Om het verhaal af te maken was ook december 1995 een echte wintermaand met een gemiddelde temperatuur van -0.9 graden!
Het bovenstaande zou natuurlijk allemaal op toeval kunnen berusten, maar dan is het wel een erg groot toeval. Koude winters komen in Nederland aanzienlijk minder vaak voor dan hun zachte tegenpolen (vanaf 1901 scoorde 1 op de 4 winters een koudegetal van rond de 100 of meer) en het is wel heel toevallig dat zowel december 1933 als december 1969 en 1995 hoog in de top 10 van koudste decembers sinds 1901 staan (december 1933 en 1969 zelfs op plaats 1 en 2!). Misschien is het zo dat de omstandigheden in de atmosfeer die ervoor zorgen dat er gemakkelijk orkanen ontstaan, er ook voor zorgen dat de kans op een winterse luchtdrukverdeling boven West-Europa groter is dan normaal. We zullen zien wat december 2005 en de winter van 2005-2006 er van bakken.
Bron: IJsvereniging Assendelft en Cees van Zwieten
Het orkaanseizoen 2005 is een extreem actief seizoen, met veel meer orkanen dan in een gemiddeld jaar. Toch is het wel vaker voorgekomen dat er in een seizoen extreem veel orkanen voorkwamen. Toen ik las wat de drie meest actieve orkaanseizoenen tot nog toe waren (1933, 1969 en 1995) viel me op dat deze seizoenen alledrie voorafgingen aan een koude winter in Nederland. Ik heb het even op een rijtje gezet:
Winter 1933-1934: Koudegetal van 97.0 en een gemiddelde temperatuur van 1.2 graden. Een bitterkoude decembermaand, met gedurende de eerste twee weken van de maand een mooie vorstperiode, maar daarna nog maar weinig winterweer. Desondanks al stukken beter dan wat we de laatste jaren hebben gehad.
Winter 1969-1970: Koudegetal van 130.9 en een gemiddelde temperatuur van 0.1 graden. Ook in deze winter vooral een leuke decembermaand met een tweetal vorstperiodes, gescheiden door een viertal wat zachtere dagen voor de kerstdagen. In januari en februari een afwisseling van koudere en zachtere perioden, maar geen echte vorstperioden meer. Regelmatig en soms vrij veel sneeuw.
Winter 1995-1996: Koudegetal van 150.5 en een gemiddelde temperatuur van -0.1 graden. Het verhaal mag bekend zijn. De winter van 1996 was een taaie maar droge winter met Elfstedentochtaspiraties. In Eelde (Groningen) was deze winter bijna streng met van 15 januari tot 10 februari vrijwel non-stop vorst!
Misschien nog opvallender dan de Nederlandse winters die volgden na genoemde orkaanseizoenen zijn de prestaties van de decembermaanden van die jaren. December 1933 is namelijk met een gemiddelde temperatuur van -2.1 graden nog steeds de koudste december sinds 1901. Het wordt echter nog vreemder. December 1969 had namelijk een gemiddelde temperatuur van -1.4 graden en staat daarmee op plaats twee van de ranglijst van koudste decembermaanden sinds 1901. Om het verhaal af te maken was ook december 1995 een echte wintermaand met een gemiddelde temperatuur van -0.9 graden!
Het bovenstaande zou natuurlijk allemaal op toeval kunnen berusten, maar dan is het wel een erg groot toeval. Koude winters komen in Nederland aanzienlijk minder vaak voor dan hun zachte tegenpolen (vanaf 1901 scoorde 1 op de 4 winters een koudegetal van rond de 100 of meer) en het is wel heel toevallig dat zowel december 1933 als december 1969 en 1995 hoog in de top 10 van koudste decembers sinds 1901 staan (december 1933 en 1969 zelfs op plaats 1 en 2!). Misschien is het zo dat de omstandigheden in de atmosfeer die ervoor zorgen dat er gemakkelijk orkanen ontstaan, er ook voor zorgen dat de kans op een winterse luchtdrukverdeling boven West-Europa groter is dan normaal. We zullen zien wat december 2005 en de winter van 2005-2006 er van bakken.
Bron: IJsvereniging Assendelft en Cees van Zwieten
