Vaststellen wat voor weer het op een gegeven moment is, is echter nog heel iets anders dan zeggen wat voor weer het morgen of over enkele dagen zal zijn. Dat vereist de beschouwing van een aantal kaarten die in de loop van een bepaalde periode getekend zijn. Aangezien elke kaart als het ware een foto is van het weer op een gegeven moment, krijgt de weerman door het achter elkaar leggen van een reeks kaarten een „filmbeeld” van de atmosferische beweringen. Uitgaand van de meest recente verschuivingen van de hoge- en lagedrukgebieden, bepaalt hij hun meest waarschijnlijke positie voor morgen. Aldus kan hij een goed idee krijgen van de weersveranderingen die zich in de onmiddellijke toekomst zullen voltrekken.
Gezien de verfijnde wetenschappelijke kennis en geperfectioneerde technische apparatuur waar men heden ten dage over beschikt, rijst soms de vraag hoe het komt dat weersverwachtingen er nog zo vaak naast zitten. Hoe komt het dat meteorologen soms in gebreke blijven de komst van verwoestende stormen te melden, die reusachtige schade en vaak verlies van levens met zich brengen?
Voor een begrip daaromtrent is het belangrijk te beseffen dat de weerman slechts kan waarnemen wat er gebeurt en kan vertellen wat er vervolgens naar zijn mening gaat plaatsvinden. De weersomstandigheden heeft hij echter niet in de hand. Vanwege de aard van zijn taak, kunnen we geen absolute nauwkeurigheid verwachten. Misschien voorspelt hij buien in een bepaalde streek. Maar vaak zijn dit plaatselijke verschijnselen. Op de ene plek kan het storten van de regen, terwijl het elders, een paar kilometer verderop, kurkdroog blijft.
Bovendien spelen er in het weerspel allerlei onvoorspelbare factoren mee. Zoals er op diverse diepten in de zee verschillende stromingen bestaan, zo zijn er ook op verschillende hoogten in de atmosfeer afwijkende stromingen en luchtmassa’s die elkaar beïnvloeden. Kaarten van grotere hoogten bevatten minder details en maken het moeilijk te voorspellen welk effect deze afgelegener omstandigheden op ons weer zullen hebben.
Bij de opstelling van zijn verwachting, moet de meteoroloog zichzelf vragen stellen als: Zal dit lagedrukcentrum zich ook morgen met dezelfde snelheid blijven verplaatsen? Of zal het worden afgeremd en misschien zelfs afzwenken? Zijn er andere aanwijzingen die erop duiden dat de verstoring afneemt of zwakker wordt? Zal een naderend lagedrukgebied met een stationair hogedrukgebied in contact komen? Waarop bestaat de meeste kans?
Dit opstellen van een weersverwachting is overigens geen „natte vinger”-werk; het is een kunst die een gedetailleerde kennis en ervaring vereist. Een weerman kan je beslist helpen bij het opstellen van plannen; garanties zal hij je echter nooit kunnen geven. En je weet nu waarom. Heel veel factoren liggen buiten zijn bereik.
Kom dan vooral niet aanzetten met een voorspelling die een maand vooruit betreft!
Het British Meteorological Office zegt dat momenteel (ik meende) 86 procent van hun 24-uursverwachtingen nauwkeurig is. De vijfdaagse verwachtingen van het Europese Centrum voor Middellange Verwachtingen halen een nauwkeurigheid van tachtig procent — beter dan de betrouwbaarheid van tweedaagse verwachtingen in het begin van de jaren ’70. Indrukwekkend, maar nog lang niet foutloos. Waarom zijn de voorspellingen niet betrouwbaarder?
Om de eenvoudige reden dat weersystemen enorm gecompliceerd zijn. En het is niet mogelijk alle metingen te doen die nodig zijn voor een foutloze voorspelling. Grote delen van de oceaan hebben geen weerboeien om gegevens via satellieten naar grondstations te seinen. De roosterpunten in weermodellen komen bijna nooit exact overeen met de plaats van weerstations. Bovendien begrijpen wetenschappers nog steeds niet welke krachten ons weer allemaal beïnvloeden.
Maar er worden constant vorderingen gemaakt in het voorspellen van het weer. Tot voor kort bijvoorbeeld was het voorspellen van het weer voornamelijk afhankelijk van observatie van de atmosfeer. Maar omdat 71 procent van het aardoppervlak door zeeën bedekt is, richten onderzoekers nu hun aandacht op de manier waarop energie wordt opgeslagen en van de zee naar de lucht wordt overgebracht. Via een systeem van boeien verschaft het Global Ocean Observing System informatie over lichte stijgingen van de watertemperatuur in één gebied die ingrijpende gevolgen voor het weer ver weg kunnen hebben.
Je ziet dat er dus echt wel ontwikkelingen op het gebied van weersvoorspellingen zijn, maar heel erg snel gaat het niet. 5 dagen vooruitkijken is nog vrij betrouwbaar maar dan houdt het ook wel op.Hoe kan iemand dan nu al een uitspraak over het eind van deze maand? Ik maakte eerst ook maandvoorspellingen maar dat was toen ook maar voor de fun. Ik denk dat het ook nog heel lang gaat duren voordat we een maand vooruit kunnen kijken (als dat ooit eens zal gebeuren).
Gr van Stefan.
Quote selectie