Winterverwachting 2005-2006
4-12-05
Inleiding
Een groot aantal signalen wees in het voortraject in de richting van een koude winter. In voorgaande hoofdstukken heb ik deze besproken. Al sinds een aantal jaren beweer ik, dat de periode 2005-2009 kansrijk is voor het optreden van winterweer van belang. Eén of meer koude en/of strenge winters zou dit in deze periode moeten opleveren. Hoe aangevochten of zwak ook, de bevindingen van Schuurmans aan de hand van de theorie van Easton bevestigen mijn stellingname.
De hevige winteruithaal in maart 05, naar mijn mening geprononceerder dan ooit sinds 1987, bewijst dat ons klimaat nog steeds tot voluit winterse situaties in staat is. Vervolgens kwam die zomer met een paar lange koele perioden en een warme en rustige herfst. Beide fenomenen wijzen in mijn visie op de opbouw van een periode van solide winterweer. De warmte eind oktober/begin november en de snelle daling naar eind november toe, gepaard gaand met onweer op verscheidene novemberdagen heeft iets onevenwichtigs. Ik zie dat niet als gunstig, hoewel moet worden opgemerkt, dat in 1969 ook een grote temperatuurdaling in november optrad, gevolgd door een koude winter. Dat op de meest actieve orkaanseizoenen koude decembermaanden bij ons optraden heb ik, samen met de daling in november opgevat als een verwijzing naar een vroeg invallen van de winter. Dat de winter niet echt vroeg in zal vallen is inmiddels duidelijk.
Van verschillende zijden is gewezen op afwijkende zeewatertemperaturen met als waarschijnlijk gevolg een lage NAO-index. Engelse meteorologen hebben op basis hiervan een verwachting van een koude winter voor onze regio opgemaakt. Intussen hebben begin maart 05 en eind november 05 duidelijk gemaakt dat er bijzondere bewegingen op de weerkaart mogelijk zijn; bijzonder met ook effectief bijzonder winterweer in ons land. De situatie lijkt gunstig voor sneeuwval.
Op de weerkaarten van de laatste weken zien we de straalstroom boven Europa ver naar het zuiden uitwijken. Daarmee hangt de eerder genoemde lage NAO samen. Dit duidt er op, dat op dit punt het voordeel van de lage NAO al aanwezig is. Voor echt winterweer is meer nodig : aanvoer van kou naar ons land en voldoende afkoeling van onze omgeving. Wat dit laatste punt betreft : het sneeuwdek boven noord- en oost-Europa komt dit jaar laat tot stand en door de warme herfst is de temperatuur van Noordzee en Oostzee nog steeds hoger dan normaal in deze tijd van het jaar. Het winterseizoen komt daardoor relatief laat op gang.
Spraakmakende winter
Voor winterweer in Nederland zijn vele gunstige factoren noodzakelijk. Dat betekent, dat ik in mijn verwachting niet anders kan doen, dan de voor mij meest waarschijnlijke oplossing geven; een kans van 35% dat het bij ons met een sisser afloopt blijft aanwezig. Voor Europa verwacht ik een spraakmakende winter, waarbij de winter van 2004-2005 als een voorproefje gezien moet worden. De kans dat Nederland meeprofiteert van het winterweer beoordeel ik als voldoende groot om de volgende verwachting op te stellen :
De winter van 2005-2006 zal voor het eerst sinds lange tijd koud zijn en voldoende winterweer opleveren voor een koudegetal volgens Hellmann van 150 of meer. De gemiddelde temperatuur zal komen te liggen tussen 1,5 en 4 graden onder normaal (normalen van de periode 1971-200). Deze ruime marge moet ik aanhouden, omdat een zeer zachte periode van een paar weken een behoorlijk grote invloed kan hebben op het gemiddelde. (We zagen in 1997 hoe een zachte februari het gemiddelde tot 1,7°C omhoog bracht, nadat het gemiddelde over december en januari nog op -0,3°C stond). Bij dit alles verwacht ik ook ruimschoots sneeuw in deze winter. Samen met de kou maakt dat de winter van 06 tot een spraakmakende. De sneeuwchaos van 25 november jl zie ik als een voorspel op wat ons te wachten staat.
Als de neerslag niet te veel roet in het eten gooit, zal er op uitgebreide schaal geschaatst kunnen worden. Aan een speculatieve voorspelling van een Elfstedentocht waag ik mij niet.
Hoe het verloop van de winter zal zijn, schat ik als volgt in : Tussen 15 en 23 december zet de kou vaste voet in ons land. Een periode met veel kou en sneeuwval duurt tot ongeveer 5 à 10 januari; koudegetal tussen 80 en 120. Een zachtere periode met ook kwakkelig winterweer treedt in, met wat kou, goed voor K=10. Daarna volgt een tweede koudeperiode. Begint deze tweede periode rond 1 februari, dan krijgen we een koude, sneeuwrijke februari; koudegetal tussen 80 en 130. Komt de tweede koudeperiode eerder, dan duurt deze waarschijnlijk korter en loopt de winter in februari langzaam af, overigens met ook dan kans op veel winterse neerslag; koudegetal tussen 60 tot 90.
Het meeste, 40% kans geef ik voor de eerste optie, waarbij het koudegetal voor de gehele winter komt te liggen op 150 tot 220. Iets minder, 25% kans zie ik in optie 2, waarbij K zou kunnen oplopen tot 260. Tenslotte zie ik ook nog 35% kans op een kwakkelwinter met een koudegetal tussen 80 en 120 en beperkte schaatsmogelijkheden.
Quote selectie