Begin december zag ik het niet zitten met de winter. De SST-anomalies (afwijkingen van zeewateroppervlaktetemperatuur) stonden op een zachte hoogwinter alleen december zou er nog wat kunnen maken. Maar in de afgelopen maand is de Stille oceaan behoorlijk bij gedraaid. Zowel op papier, als bij vergelijkingen met andere jaren, is de kans op een vorstperiode een stuk groter.
Het blijkt dat ook oceaantemperaturen binnen een maand snel kunnen veranderen. Dat wil dan echter niet zeggen dat het nu zo blijft en de situatie net zo goed terug kan draaien. De weersituatie kan voor koelere en warmere oppervlaktewateren zorgen maar door menging met dieper oceaanwater kan het oude patroon weer terug komen. Zowel voor oktober, november als december ben ik in de archieven gedoken voor gelijke patronen in het verleden in dezelfde maand. De jaren 1990 en 1995 komen terug, nadat die in oktober ook al in beeld waren. De 'novemberjaren' vallen allemaal af. In die jaren is de SST evolutie naar de winter toe anders verlopen, vergezeld van zachte winters.
Bij de Atlantische oceaan komt december 2001 het best overeen op de voet gevolgd door 1987. Bij de Grote oceaan komen december 1995 en 1996 in beeld. Wanneer er een combi wordt gemaakt zouden de winters van '95/96 en '90/91 model moeten staan voor deze winter. De eerst genoemde winter was lang en koud en tweede gemiddeld normaal met een koude februari (winter '91 telde 77 Helmannpunten).
Op onderstaande kaartjes staan, van boven naar beneden, de SSTA's van eind december 2005, 2001 en 1997. De eerste twee lijken veel op elkaar met veel warmte in het noorden en een koele band tussen Florida en Portugal. In 1995 en 1997 was die koelere band meer uitgesproken en lag in 1997 ook wat noordelijker met warmte rond de Canarische eilanden (kaarje 3). Deze band kan een eventuele frontale zone versterken waardoor de straalstroom gemakkelijker een zuidelijke koers gaat varen. Het Azoren-hoog moet dan in zuidelijke richting uitwijken. In de winter van 1995/96 was die zuidelijke jet goed ontwikkeld en dirigeerde depressies naar de Middellandse zee. Samen met de noordelijke hogedruk bracht het ons een koude winter. In 1997/98 lag de jetstream ook zuidelijk maar boog voor Europa sterk af naar het noorden. De drukverdeling van de winter 1997/1998 leek vaak op die van afgelopen oktober met veel zuidelijke winden. De winter van 1998 was het dan ook vaak tamelijk lente-achtig weer en zeker niet koud. Halverwege januari brachten zuidenwinden het kwik op maar liefst +13 graden op 1500m. In de andere jaren van mijn vergelijkslijstje (december 04, 87, 90, 96) was die koele band, net als dit jaar, minder goed ontwikkeld. In deze winters domineerde het Azoren-hoog over de Atlantische oceaan.
Ik durf nu niet teveel op de zuidelijk jet te rekenen. Maar ook mét Azoren-hoog is een flinke winterperiode mogelijk en dat heeft februari 1991 juist bewezen. Dan legt de Middellandse zee depressie de nadruk wat oostelijker en heeft het Scandihoog een verbinding met het Russische hoog. De IJslanddepressie maakt pas op de plaats.
Zoiets staat momenteel ook op de kaarten.
(Invalid img)
(Invalid img)
(Invalid img)
(Invalid img)
Victor
Quote selectie