Vrije bijdrage mét illustraties
Wat een onzin lees ik hier toch dat die winter van 2006 al z'n kruit aan het verschieten is? Zo'n Anti-Rus zonder noemenswaardige kouproductie is niets nieuws onder de zon en hij hoeft al helemaal niets over het vervolg te zeggen.
Ik heb er nog niemand over zien schrijven, maar bij mij roept de gang van zaken sterke herinneringen op aan januari 1972. Ondanks veel oostelijke winden in de eerste helft van januari wilde het toen maar geen winter worden. Maar tamelijk onverwacht rond de 16e plotselinge veranderingen met een bijna 1929-achtige kou-inval. Onder pressie van een machtig Russisch hogedrukgebied een fikse droge stormachtige kouinval met temperatuurdaling tot -10 graden in Friesland, -14 in Berlijn en -19 in Warschau. Maandag de 17e januari 1972 maakte je het zeldzame geval mee dat je over één nacht ijs kon gaan... Deze toestand overviel het KNMI in De Bilt: Het had zondagavond de 16e nog slechts -5 graden in de verwachting en Nederland ging dus rustig slapen om maandagochtend onder bruut-koude omstandigheden wakker te worden (weerbeeld te vergelijken met dinsdag 14 januari 1987!). 's Avonds in het NTS-Journaal met achter de presenteerdesk anchorman Frits Thors (1909-)beelden van de eerste schaatsers en zelfs klonk al de term "Elfstedentocht". Het frustrerende was evenwel dat toen het éénmaal wél lukte, er van de weeromstuit een acute dooiaanval vanuit het zuidwesten werd georganiseerd die zonder mankeren ging slagen.
Anchorman Frits Thors (1909- ) van het NTS-Journaal: Elfstedentocht als bijna een Oost-Europese oekaze...
Tintelend vingertjes op maandagochtend 17 januari 1972 tijdens een verrassende fikse stormachtige kouinval uit het oosten!
Toch werd er van 24 tot en met 26 januari nog geschaatst. Op de 30e vroot het 15 graden in Leeuwarden. Ik verdenk de Engelse weerkundigen er trouwens van een 1956-winter in gedachten te hebben gehad, toen zij in de loop van januari 1972 voor de rest van de winter nieuwe kouperioden in het vooruitzicht stelden en in hun berichten gewag maakten van "zeer koud weer".
Helaas... het werd hem niet: In februari geen vorst meer, maar juist veel zachtere toestanden. Op de 7e werd zelfs Saharazandregen in Noord-Nederland waargenomen. Héél 1972 bleef zich een beetje vreemd gedragen en onderzoeker IJnsen heeft dit jaar later zelfs als het meest geblokkeerde jaar van de 20e eeuw geklasseerd! Echter zonder dus werkelijk winters of zomers spektakel. Zo zie je maar: een verleidelijk geblokkeerde circulatie hoeft geen garantie voor noemenswaardig weer te zijn. In vind het trouwens een beetje vervelend op te moeten merken, dat die rare sneeuwstormdepressie van 25 november laatstleden mij ook aan 't seizoen 1971-1972 deed denken: Rond 22 november 1971 hield een dergelijke depressie in Duitsland-Frankrijk huis. En dan momenteel dit weer...
Toch... Ik zie ook lichtpuntjes. Want tegenvallende vorst bij oostenwind is werkelijk niet zo uniek hoor. Regelmatig wordt hier al wel de qua kou tegenvallende inleiding tot de strenge nawinter van februari 1986 gememoreerd. Maar wist je, dat je het verschijnsel zelfs tegen komt in beschrijvingen van de strenge winter van 1929 (met die bulderende oost-noordoostenwinden in de 2e decade van februari met temperatuurdaling tot -15 à -20 graden)? Oud-hoofdirecteur van het KNMI professor dr. E. van Everdingen schrijft in de inleiding van zijn verslag van die "ijswinter": "... wat niemand gedacht zou hebben, toen in de eerste januariweek bij oostenwind en hoge barometer de thermometer maar niet van betekenis onder het vriespunt wilde zakken, is geschied - het werd een "ouderwetse winter", geleidelijk in strengheid toenemend, totdat in de 2e decade van februari hier te lande allerlei records werden gebroken en in Midden-Europa pooltemperaturen of Siberische koude werden aangetroffen".
Ik wil op deze winter van 2005/2006 nog even mijn stokpaardje van de 8-jarige periode loslaten. Tot mijn genoegen constateer ik dan, dat 1972 gelukkig niet behoort tot de set winters waarin dit jaar wordt ingedeeld. Maar er is wel een andere winter die tot dezelfde set behoort en die rond deze tijd óók "op kousevoeten" binnensloop: 1942! Neen, ik beweer niet dat ons dat geweld allemaal te wachten staat, maar toch wil ik het even noemen. Een wel beproefd schema in winters met in de eerste helft van zulke Russische hogedrukgebieden als dit jaar, is dat het zwaartepunt zich geleidelijk verplaatst naar West-Scandinavië en op de route Groenland-IJsland-Poolzee. Het is een schema dat onder meer terug te vinden is in winters als 1947 en 1985. Ik wil niet beweren dat dit schema dit jaar ook gevolgd zal worden, maar ik wil het toch even noemen. Je weet het nooit natuurlijk en het zou alsnog solliciteren naar diepvries zijn naderhand deze winter. Van deze winter verwacht ik overigens sowieso geen structurele doorkomst van de westcirculatie. Eigenlijk mag je het gerust wel weten: Ik reken uiteindelijk nog altijd op een geweldige ontknoping!
Nog 2 weerkaartjes uit het verleden met Scandinavische hogedruk in maart. Ik vond het leuk weer, maar 't was te laat voor winter. Hoewel ik mij afvraag of die toestanden in januari dan wél winterse diepvries zouden hebben opgeleverd...
Commentaar in het krantenweerbericht bij deze situatie in maart: 'Wanneer deze situatie zich in een maand als januari zou hebben voorgedaan was de kans op een langdurige vorstperiode groot geweest".
Harde oostenwinden in maart over Nederland. Zonder vorst...
Wat een onzin lees ik hier toch dat die winter van 2006 al z'n kruit aan het verschieten is? Zo'n Anti-Rus zonder noemenswaardige kouproductie is niets nieuws onder de zon en hij hoeft al helemaal niets over het vervolg te zeggen.
Ik heb er nog niemand over zien schrijven, maar bij mij roept de gang van zaken sterke herinneringen op aan januari 1972. Ondanks veel oostelijke winden in de eerste helft van januari wilde het toen maar geen winter worden. Maar tamelijk onverwacht rond de 16e plotselinge veranderingen met een bijna 1929-achtige kou-inval. Onder pressie van een machtig Russisch hogedrukgebied een fikse droge stormachtige kouinval met temperatuurdaling tot -10 graden in Friesland, -14 in Berlijn en -19 in Warschau. Maandag de 17e januari 1972 maakte je het zeldzame geval mee dat je over één nacht ijs kon gaan... Deze toestand overviel het KNMI in De Bilt: Het had zondagavond de 16e nog slechts -5 graden in de verwachting en Nederland ging dus rustig slapen om maandagochtend onder bruut-koude omstandigheden wakker te worden (weerbeeld te vergelijken met dinsdag 14 januari 1987!). 's Avonds in het NTS-Journaal met achter de presenteerdesk anchorman Frits Thors (1909-)beelden van de eerste schaatsers en zelfs klonk al de term "Elfstedentocht". Het frustrerende was evenwel dat toen het éénmaal wél lukte, er van de weeromstuit een acute dooiaanval vanuit het zuidwesten werd georganiseerd die zonder mankeren ging slagen.
Anchorman Frits Thors (1909- ) van het NTS-Journaal: Elfstedentocht als bijna een Oost-Europese oekaze...
Tintelend vingertjes op maandagochtend 17 januari 1972 tijdens een verrassende fikse stormachtige kouinval uit het oosten!
Toch werd er van 24 tot en met 26 januari nog geschaatst. Op de 30e vroot het 15 graden in Leeuwarden. Ik verdenk de Engelse weerkundigen er trouwens van een 1956-winter in gedachten te hebben gehad, toen zij in de loop van januari 1972 voor de rest van de winter nieuwe kouperioden in het vooruitzicht stelden en in hun berichten gewag maakten van "zeer koud weer".
Helaas... het werd hem niet: In februari geen vorst meer, maar juist veel zachtere toestanden. Op de 7e werd zelfs Saharazandregen in Noord-Nederland waargenomen. Héél 1972 bleef zich een beetje vreemd gedragen en onderzoeker IJnsen heeft dit jaar later zelfs als het meest geblokkeerde jaar van de 20e eeuw geklasseerd! Echter zonder dus werkelijk winters of zomers spektakel. Zo zie je maar: een verleidelijk geblokkeerde circulatie hoeft geen garantie voor noemenswaardig weer te zijn. In vind het trouwens een beetje vervelend op te moeten merken, dat die rare sneeuwstormdepressie van 25 november laatstleden mij ook aan 't seizoen 1971-1972 deed denken: Rond 22 november 1971 hield een dergelijke depressie in Duitsland-Frankrijk huis. En dan momenteel dit weer...
Toch... Ik zie ook lichtpuntjes. Want tegenvallende vorst bij oostenwind is werkelijk niet zo uniek hoor. Regelmatig wordt hier al wel de qua kou tegenvallende inleiding tot de strenge nawinter van februari 1986 gememoreerd. Maar wist je, dat je het verschijnsel zelfs tegen komt in beschrijvingen van de strenge winter van 1929 (met die bulderende oost-noordoostenwinden in de 2e decade van februari met temperatuurdaling tot -15 à -20 graden)? Oud-hoofdirecteur van het KNMI professor dr. E. van Everdingen schrijft in de inleiding van zijn verslag van die "ijswinter": "... wat niemand gedacht zou hebben, toen in de eerste januariweek bij oostenwind en hoge barometer de thermometer maar niet van betekenis onder het vriespunt wilde zakken, is geschied - het werd een "ouderwetse winter", geleidelijk in strengheid toenemend, totdat in de 2e decade van februari hier te lande allerlei records werden gebroken en in Midden-Europa pooltemperaturen of Siberische koude werden aangetroffen".
Ik wil op deze winter van 2005/2006 nog even mijn stokpaardje van de 8-jarige periode loslaten. Tot mijn genoegen constateer ik dan, dat 1972 gelukkig niet behoort tot de set winters waarin dit jaar wordt ingedeeld. Maar er is wel een andere winter die tot dezelfde set behoort en die rond deze tijd óók "op kousevoeten" binnensloop: 1942! Neen, ik beweer niet dat ons dat geweld allemaal te wachten staat, maar toch wil ik het even noemen. Een wel beproefd schema in winters met in de eerste helft van zulke Russische hogedrukgebieden als dit jaar, is dat het zwaartepunt zich geleidelijk verplaatst naar West-Scandinavië en op de route Groenland-IJsland-Poolzee. Het is een schema dat onder meer terug te vinden is in winters als 1947 en 1985. Ik wil niet beweren dat dit schema dit jaar ook gevolgd zal worden, maar ik wil het toch even noemen. Je weet het nooit natuurlijk en het zou alsnog solliciteren naar diepvries zijn naderhand deze winter. Van deze winter verwacht ik overigens sowieso geen structurele doorkomst van de westcirculatie. Eigenlijk mag je het gerust wel weten: Ik reken uiteindelijk nog altijd op een geweldige ontknoping!
Nog 2 weerkaartjes uit het verleden met Scandinavische hogedruk in maart. Ik vond het leuk weer, maar 't was te laat voor winter. Hoewel ik mij afvraag of die toestanden in januari dan wél winterse diepvries zouden hebben opgeleverd...
Commentaar in het krantenweerbericht bij deze situatie in maart: 'Wanneer deze situatie zich in een maand als januari zou hebben voorgedaan was de kans op een langdurige vorstperiode groot geweest".
Harde oostenwinden in maart over Nederland. Zonder vorst...
)
