Naamgeving
In Japan heet een orkaan tyfoon, en gaat meestal gepaard met extreem veel neerslag. Op 20 oktober 2004 werd Japan geraakt door één van de zwaarste tyfoons uit de laatste decennia (foto: M.Minderhoud)Op hun beurt hebben tropische cyclonen eveneens namen. Het bekendst zijn de jongens- en meisjesnamen, maar in landen als Korea, Thailand, Vietnam, China, Japan worden historische namen van goden gebruikt, zoals Prapiroon (Regengod), Wukong (Apenkoning) of Dianmu (Moeder van de Bliksem).
Hurricanes in het Caribische gebied werden een aantal eeuwen lang aangeduid met de naam van de heilige van de dag waarop de hurricane optrad. Zo werd Puerto Rico op 26 juli 1825 aan het begin van een vroeg seizoen getroffen door de verwoestende orkaan Santa Ana en op 13 september 1876 door hurricane San Felipe. Toen er in 1928 op dezelfde dag opnieuw een orkaan toesloeg, werd dat San Felipe 2. Overigens paste men in een ver verleden in Nederland een zelfde principe toe. Zo herinnert de Biesbosch thans nog steeds aan de Sint Elisabethsvloed van 18 november 1421 en de vloed op 'St Felix Quade Saterdach', 5 november 1530, gaf de aanzet tot de ondergang van Reimerswaal op Zuid-Beveland.
Na de heiligennamen kwamen de geografische coördinaten in gebruik, maar deze praktijk vertraagde de communicatie en gaf aanleiding tot veel fouten in de berichtgeving.
De Australische meteoroloog Clement Wragge gebruikte aan het eind van de 19e eeuw als eerste meisjesnamen voor tropische stormen. In de Tweede Wereldoorlog werd dat gebruik van meisjesnamen in alfabetische volgorde de normale praktijk in het Caribische gebied. Elke tropische depressie met ten minste windkracht 8 krijgt een eigen naam. In 1978 deden voor het eerst jongensnamen hun intrede, aanvankelijk alleen in het gebied van de Stille Oceaan voor de Amerikaanse westkust, een jaar later ook op de Atlantische Oceaan en in de Golf van Mexico.
Voor de Atlantische stormen heeft de Wereld Meteorologische Organisatie zes namenlijsten van telkens 21 namen opgesteld; om de zes jaar komen dezelfde namen dus weer terug. Het is een alfabetische lijst met alternerend een vrouwelijk en een mannelijke naam. De letters Q, U, X, Y en Z worden niet gebruikt omdat er te weinig namen zijn.
De naam van verwoestende orkanen die weergeschiedenis hebben geschreven en die men zich nog generaties lang kan heugen wordt van de lijst afgevoerd en vervangen door een nieuwe. Sinds 1954 is dat 62 keer gebeurd. De meest recente voorbeelden zijn Charley, Frances, Ivan en Jeanne uit 2004, Fabian, Isabel en Juan uit 2003 en Isodore en Lili uit 2002. Om politieke redenen is ook de naam Adolph geschrapt.
[bewerk]
2005
Voor 2005 worden de volgende namen gebruikt voor Atlantische orkanen: Arlene, Bret, Cindy, Dennis, Emily, Franklin, Gert, Harvey, Irene, Jose, Katrina, Lee, Maria, Nate, Ophelia, Philippe, Rita, Stan, Tammy, Vince, Wilma, Alpha, Bèta, Gamma, Delta, Epsilon, Zeta.
Het aantal van 21 namen is afgesteld op het gebroken record van 21 tropische stormen in 1933, indien er meer stormen een naam zouden verdienen, wordt het Griekse alfabet gebruikt. In de jaren 1972 en 1973 en werd er een aparte lijst gereserveerd voor stormen met zowel tropische als niet-tropische kenmerken. Zodoende zijn de namen Alpha, Alfa ( met ph en f) en Delta in die jaren gebruikt. Tegenwoordig krijgen deze zogenaamde sub-tropische stormen de naam uit de bovenstaande lijst, die dan aan de beurt is.
[bewerk]
Zeta en Alice II
Zeta vormde zich op 30 december en kreeg dus een naam uit het 2005 seizoen. Daarmee deelt Zeta het record van laatst onstaande tropische cycloon in het seizoen met Alice II in 1954. Zij overleefde tot in jannuari, maar toch blijft de storm in zijn geheel behoren tot het seizoen 2005, ook al wordt zij in jannuari een orkaan. Alleen Orkaan Alice II in 1954 onstond ook in december 1954 en bleef bestaan tot in jannuari 1955. Omdat destijds zij in jannuari werd ontdekt, kreeg zij een 1955-naam (zowel de lijst van 1954 als van 1955 begon met Alice). Later bleek uit de analyse dat de storm moest zijn ontstaan op 30 december 1954 en eigenlijk Irene had moeten heten.
In Google eens intypen: naamgeving orkanen
