Laat ik maar eens stelling nemen. 
Lukt het niet in de loop van volgende week dan wel de week erop of anders in februari.
De schaatsen kunnen worden geslepen. Bij winter bedoel ik dus matige tot strenge vorst met ijsdagen die een degelijke ijsvloer afleveren.
Mocht het volgend weekend al lukken dan is er, gezien de enorme kou opbouw in het oosten, een kou-inval van allure te verwachten, die zich goed kan meten met historische winterinvallen. D.w.z -10 overdag en (zeer) strenge vorst in de nacht. De sneeuwkansen zijn eerst niet zo groot.
Er zijn drie aanwijzingen die tot deze conclusie leiden.
Eén van de belangrijkste is dat stratosfeer aan opwarming onderhevig is en de poolwervel verzwakt, op hoogten van 50 hPa en hoger (vanaf 20 km). Er is geen plotselinge opwarming door de gehele stratosfeer, kenmerkend voor een zg. 'major warming', maar deze doet het ook goed. Mocht het geen succes oogsten binnen 10 dagen dan is er altijd nog een redelijke grote kans op een major warming binnen enkele weken. Dan raakt het stromingspatroon alsnog geblokkeerd in februari.
Verder zijn de patronen van de SST's redelijk gunstig. Deze sturende factor in het grootschalige stromingspatroon is echter niet het sterkste argument, vooral wat betreft de Atlantische oceaan. Wel zijn er vergelijkingen te trekken met 1991, 1996 en, in zekere zin, 1997.
De huidige drukverdeling lijkt veel op januari 1996. Vanwege de veel koudere winter destijds tot half januari zou dat niet zeggen maar dat heeft met een andere voorgeschiedenis in december te maken. Daarnaast was de lagedruk over zuidwest-Europa wat prominenter aanwezig.
In januari 1991 nam hogedruk het over vanaf de 10e met wat nachtvorsten en mist. Interessant is dat zich toen ook stratosferische opwarming voordeed. En inderdaad, in februari sloeg de winter nog even forst toe. In 1997 was de stratosfeer net tegengesteld met afkoeling op hoogte. In februari brak dan ook de west-circulatie door en werd het zeer zacht na een elfstedentocht op 4 januari.
Tot slot kijken we naar de modellen die de toekomstige ontwikkeling proberen te berekenen.
Uit de analyse van de huidige situatie blijkt dat er globaal veel zonaliteit is. De AO-index is hoog. Ter hoogte van Europa meandert de straalstroom nog bijhoorlijk. Zie daartoe bijvoorbeeld de troguitzakking richting de golf van Biskaje voor morgen. Meest in het oogspringend is de Oost-Europese hogedruk en de IJsland-depressie. Deze setting is SST-conform en staat dan ook aan de basis van W06. Bij toenemende zonaliteit neemt de IJsland depressie de touwtjes in handen en wordt het zacht bij afnemende zonaliteit trekt die zich terug en bouwt een noord-Europese hogedruk op. Dat laatste hebben we deze winter al een paar keer gezien en kan dus zo weer gebeuren.
In de lange termijn gaan de Engelse modellen, met EC voorop, voor verdere zonaliteit terwijl GFS de spanning erin houdt. ECMWF is mijn ogen weinig geloofwaardig en ik hoop dat ze de stratosfeer onderschatten in hun berekeningen. GFS is minder geloofwaardig op bepaalde details.
Maar het grootste puzzelstuk is de diepvries die in West-Rusland opengaat.
Deze factoren samen wijzen duidelijk in de richting van een ophanden zijnde vorstperiode.
Mochten we eind volgende week onder invloed van de IJslanddepressie liggen dan blijft de kou dichtbij. De Russische winter houdt het wel enkele weken vol, hetzij in een minder agressieve vorm.
Bij een hernieuwde poging van het Skandi-hoog zal de vrieskou de Benelux snel in haar greep krijgen. Het is allemaal te mooi om waar te zijn. Het gaat wel over het weer dus zal ik rekening moeten houden met een ontgoocheling.
Laten we hopen dat dat niet gebeurt. De kansen op winter zijn in ieder geval groot.
Victor
Lukt het niet in de loop van volgende week dan wel de week erop of anders in februari.
De schaatsen kunnen worden geslepen. Bij winter bedoel ik dus matige tot strenge vorst met ijsdagen die een degelijke ijsvloer afleveren.
Mocht het volgend weekend al lukken dan is er, gezien de enorme kou opbouw in het oosten, een kou-inval van allure te verwachten, die zich goed kan meten met historische winterinvallen. D.w.z -10 overdag en (zeer) strenge vorst in de nacht. De sneeuwkansen zijn eerst niet zo groot.
Er zijn drie aanwijzingen die tot deze conclusie leiden.
Eén van de belangrijkste is dat stratosfeer aan opwarming onderhevig is en de poolwervel verzwakt, op hoogten van 50 hPa en hoger (vanaf 20 km). Er is geen plotselinge opwarming door de gehele stratosfeer, kenmerkend voor een zg. 'major warming', maar deze doet het ook goed. Mocht het geen succes oogsten binnen 10 dagen dan is er altijd nog een redelijke grote kans op een major warming binnen enkele weken. Dan raakt het stromingspatroon alsnog geblokkeerd in februari.
Verder zijn de patronen van de SST's redelijk gunstig. Deze sturende factor in het grootschalige stromingspatroon is echter niet het sterkste argument, vooral wat betreft de Atlantische oceaan. Wel zijn er vergelijkingen te trekken met 1991, 1996 en, in zekere zin, 1997.
De huidige drukverdeling lijkt veel op januari 1996. Vanwege de veel koudere winter destijds tot half januari zou dat niet zeggen maar dat heeft met een andere voorgeschiedenis in december te maken. Daarnaast was de lagedruk over zuidwest-Europa wat prominenter aanwezig.
In januari 1991 nam hogedruk het over vanaf de 10e met wat nachtvorsten en mist. Interessant is dat zich toen ook stratosferische opwarming voordeed. En inderdaad, in februari sloeg de winter nog even forst toe. In 1997 was de stratosfeer net tegengesteld met afkoeling op hoogte. In februari brak dan ook de west-circulatie door en werd het zeer zacht na een elfstedentocht op 4 januari.
Tot slot kijken we naar de modellen die de toekomstige ontwikkeling proberen te berekenen.
Uit de analyse van de huidige situatie blijkt dat er globaal veel zonaliteit is. De AO-index is hoog. Ter hoogte van Europa meandert de straalstroom nog bijhoorlijk. Zie daartoe bijvoorbeeld de troguitzakking richting de golf van Biskaje voor morgen. Meest in het oogspringend is de Oost-Europese hogedruk en de IJsland-depressie. Deze setting is SST-conform en staat dan ook aan de basis van W06. Bij toenemende zonaliteit neemt de IJsland depressie de touwtjes in handen en wordt het zacht bij afnemende zonaliteit trekt die zich terug en bouwt een noord-Europese hogedruk op. Dat laatste hebben we deze winter al een paar keer gezien en kan dus zo weer gebeuren.
In de lange termijn gaan de Engelse modellen, met EC voorop, voor verdere zonaliteit terwijl GFS de spanning erin houdt. ECMWF is mijn ogen weinig geloofwaardig en ik hoop dat ze de stratosfeer onderschatten in hun berekeningen. GFS is minder geloofwaardig op bepaalde details.
Maar het grootste puzzelstuk is de diepvries die in West-Rusland opengaat.
Deze factoren samen wijzen duidelijk in de richting van een ophanden zijnde vorstperiode.
Mochten we eind volgende week onder invloed van de IJslanddepressie liggen dan blijft de kou dichtbij. De Russische winter houdt het wel enkele weken vol, hetzij in een minder agressieve vorm.
Bij een hernieuwde poging van het Skandi-hoog zal de vrieskou de Benelux snel in haar greep krijgen. Het is allemaal te mooi om waar te zijn. Het gaat wel over het weer dus zal ik rekening moeten houden met een ontgoocheling.
Laten we hopen dat dat niet gebeurt. De kansen op winter zijn in ieder geval groot.
Victor
Bericht laatst bijgewerkt: 14-01-2006 18:18