Ik zag vandaag op de kaarten dat de komende periode zich perfect leent om de werking van temperatuursadvectie nog eens aan te tonen, in de hoop dat het wat verduidelijkt. Rudy probeerde het enkele dagen geleden ook met een praktijkvoorbeeld. Ik heb zijn techniek min of meer overgenomen. Ik denk wel dat hij het me niet kwalijk zal nemen 
Ik gebruik hieronder GFS-kaartjes met daarop de dikteadvectie en GFS-kaartjes met de gronddruk. Het werd hier al eerder uitvoerig uitgelegd dat WAA een toename van de dikte van een laag tot gevolg heeft. Dat betekent dat de afstand tussen 2 drukniveaus groter wordt. CAA daarentegen heeft een afname van de dikte tot gevolg.
WAA en positieve dikteadvectie veroorzaken divergentie in de bovenlucht, CAA en negatieve dikteadvectie veroorzaken convergentie in de bovenlucht. Divergentie in de bovenlucht zorgt voor stijgstromen en dalende gronddruk. Convergentie in de bovenlucht zorgt voor daalbewegingen en stijgende gronddruk.
Op de gronddrukkaartjes heb ik steeds enkele gebieden aangeduid waar we stijgende luchtdruk (rood) en dalende luchtdruk (blauw) kunnen verwachten.
Op basis van de dikteadvectiekaarten (waarop gelukkig ook de 500 hPa-isohypsen geprojecteerd zijn) probeer ik aan te tonen wat temperatuursadvectie teweeg brengt, in de hoogte en aan de grond.
We beginnen met de situatie van komende nacht (18/02/06 0000 Z).
De gebieden met de meeste diktetoename zijn fel bruin en rood gekleurd. Gebieden waar de dikte afneemt zijn blauw en paars gekleurd. Ik pik er de meest opvallende dikteadvectiegebieden uit.
1) Op deze kaart zien we een gebied met positieve dikteadvectie boven Newfoundland. In die buurt vindt er dus divergentie plaats. In dit gebied ligt in de bovenlucht een rug van hoge druk. Dit komt doordat divergentie hand in hand gaat met een anticyclonale kromming.
2) Een beetje verder stroomafwaarts zien we een zone met negatieve dikteadvectie. In de bovenlucht bevindt zich hier een trog, want convergentie gaat samen met cyclonale kromming.
3) In de Golf van Biskaje bevindt zich opnieuw een zone met negatieve dikteadvectie. In de bovenlucht bevindt er zich opnieuw een trog.
De hoogterug boven Frankrijk ligt dan weer mooi in een gebied met positieve dikteadvectie.
Vertalen we dit nu even naar de gronddruk:
1) Op hoogte boven Newfoundland troffen we divergentie aan. De lucht zal er dus stijgen doorheen de troposfeer. We kunnen m.a.w. verwachten dat de gronddruk hier zal gaan dalen.
2) Stroomafwaarts treffen we het gebied aan waar we daarnet negatieve dikteadvectie ontdekten. Er heerst convergentie in de bovenlucht met een dalende beweging tot gevolg. We mogen dus gerust veronderstellen dat de luchtdruk hier binnenkort zal gaan dalen.
3) Dezelfde redenering heb ik toegepast bij de drie andere gekozen zones in Europa.
Laten we nu eens 12 uur later kijken wat dit alles heeft teweeggebracht in de hoogte:
1) De hoogterug is reeds scherper geworden. Dit is niet enkel te wijten aan de positieve dikteadvectie, maar ook aan de negatieve dikteadvectie ten westen van deze rug. Tengevolge daarvan wordt daar immers een hoogtetrog uitgediept. Daardoor verandert de amplitude van de stroming, waardoor deze "scherper" wordt.
2) De stroomafwaartse zone met negatieve dikteadvectie is intussen, samen met de trog, verder opgeschoven, door de invloed van de jet, zo valt te zien. De trog is inmiddels scherper geworden.
3) Boven Europa valt vooral op dat de negatieve dikteadvectie zo goed als verdwenen is. Het gevolg is onmiddellijk duidelijk: de trog van 12 uur geleden is nu een pak minder uitgesproken aanwezig.
Wat heeft dit veroorzaakt aan de grond?
1) Een depressie, die 12 uur terug nog niet helemaal te zien was, heeft zich verplaatst in de richting waar ik daarnet dalende gronddruk verwachtte.
2) Ten NO van de Azoren begint de luchtdruk te stijgen.
3) In de buurt van Portugal bevindt er zich nu een trog. De trog die 12 uur geleden nabij Bretagne lag, is oostwaarts opgeschoven en heeft er nu plaats gemaakt voor een wig. De trogas loopt nu via het Kanaal, langs ongeveer de Belgisch-Nederlandse grens richting Duitsland.
Nog eens 12 uur verder:
1) Het hoogtelaag in de buurt van Newfoundland is verder uitgediept. Tegelijkertijd is de rug ten oosten ervan opnieuw scherper geworden.
2) De trog is duidelijker aanwezig. Boven Frankrijk bevindt zich een rug. Beide hebben ervoor gezorgd dat de stroming scherper is geworden.
Aan de grond:
1) De Canadese depressie is weer wat oostwaarts opgeschoven, in de richting van de verwachte drukdalingen.
2)Het hoog beweegt verder NO-waarts
3) Boven de Golf van Biskaje, waar ik drukdalingen voorspelde, bevindt zich nu een depressiekern. De trog met as richting Duitsland heeft zich uitgebreid naar het oosten.
12 uur later:
1) De depressiekern is nauwelijks opgeschoven. Aan de oostkant ervan is een trog ontstaan, daar waar dalend luchtdruk kon worden verwacht.
2) Het hogedrukgebied is maar weinig opgeschoven. De positieve dikteadvectie was 12 uur geleden NO-waarts ook vrij klein. Ik had ze niet eens aangeduid.
3) De depressiekern is verder richting Frankrijk opgeschoven.
Ik sla nu enkele kaartjes over. U mag gerust verder denken...
1) De negatieve en postieve dikteadvectiezones hebben ervoor gezorgd dat de hoogtetrog steeds zuidelijker kwam te liggen, terwijl de rug naar het noorden opschoof.
2) De dikteadvectie boven Europa werd geleidelijk steeds kleiner.
1) De depressie bewoog zich steeds verder in de richting van de positieve dikteadvectie en bevindt zich nu reeds boven Groenland.
Het hogedrukgebied breidde zich verder noordwaarts uit, hoewel er maar weinig negatieve dikteadvectie aanwezig was (groene gebied op dikteadvectiekaarten).
2)De depressie schoof niet ver meer op, maar begon stilaan op te vullen.
Let wel op: niet enkel temperatuurs- en dikteadvectie spelen een rol bij deze ontwikkelingen. Het is uiteraard de combinatie met vorticiteitsadvectie die van belang is. Maar die vorticiteitsadvectie heb ik hier achterwege gelaten. Dat is voor een andere keer...;)
Ik gebruik hieronder GFS-kaartjes met daarop de dikteadvectie en GFS-kaartjes met de gronddruk. Het werd hier al eerder uitvoerig uitgelegd dat WAA een toename van de dikte van een laag tot gevolg heeft. Dat betekent dat de afstand tussen 2 drukniveaus groter wordt. CAA daarentegen heeft een afname van de dikte tot gevolg.
WAA en positieve dikteadvectie veroorzaken divergentie in de bovenlucht, CAA en negatieve dikteadvectie veroorzaken convergentie in de bovenlucht. Divergentie in de bovenlucht zorgt voor stijgstromen en dalende gronddruk. Convergentie in de bovenlucht zorgt voor daalbewegingen en stijgende gronddruk.
Op de gronddrukkaartjes heb ik steeds enkele gebieden aangeduid waar we stijgende luchtdruk (rood) en dalende luchtdruk (blauw) kunnen verwachten.
Op basis van de dikteadvectiekaarten (waarop gelukkig ook de 500 hPa-isohypsen geprojecteerd zijn) probeer ik aan te tonen wat temperatuursadvectie teweeg brengt, in de hoogte en aan de grond.
We beginnen met de situatie van komende nacht (18/02/06 0000 Z).
De gebieden met de meeste diktetoename zijn fel bruin en rood gekleurd. Gebieden waar de dikte afneemt zijn blauw en paars gekleurd. Ik pik er de meest opvallende dikteadvectiegebieden uit.
1) Op deze kaart zien we een gebied met positieve dikteadvectie boven Newfoundland. In die buurt vindt er dus divergentie plaats. In dit gebied ligt in de bovenlucht een rug van hoge druk. Dit komt doordat divergentie hand in hand gaat met een anticyclonale kromming.
2) Een beetje verder stroomafwaarts zien we een zone met negatieve dikteadvectie. In de bovenlucht bevindt zich hier een trog, want convergentie gaat samen met cyclonale kromming.
3) In de Golf van Biskaje bevindt zich opnieuw een zone met negatieve dikteadvectie. In de bovenlucht bevindt er zich opnieuw een trog.
De hoogterug boven Frankrijk ligt dan weer mooi in een gebied met positieve dikteadvectie.
Vertalen we dit nu even naar de gronddruk:
1) Op hoogte boven Newfoundland troffen we divergentie aan. De lucht zal er dus stijgen doorheen de troposfeer. We kunnen m.a.w. verwachten dat de gronddruk hier zal gaan dalen.
2) Stroomafwaarts treffen we het gebied aan waar we daarnet negatieve dikteadvectie ontdekten. Er heerst convergentie in de bovenlucht met een dalende beweging tot gevolg. We mogen dus gerust veronderstellen dat de luchtdruk hier binnenkort zal gaan dalen.
3) Dezelfde redenering heb ik toegepast bij de drie andere gekozen zones in Europa.
Laten we nu eens 12 uur later kijken wat dit alles heeft teweeggebracht in de hoogte:
1) De hoogterug is reeds scherper geworden. Dit is niet enkel te wijten aan de positieve dikteadvectie, maar ook aan de negatieve dikteadvectie ten westen van deze rug. Tengevolge daarvan wordt daar immers een hoogtetrog uitgediept. Daardoor verandert de amplitude van de stroming, waardoor deze "scherper" wordt.
2) De stroomafwaartse zone met negatieve dikteadvectie is intussen, samen met de trog, verder opgeschoven, door de invloed van de jet, zo valt te zien. De trog is inmiddels scherper geworden.
3) Boven Europa valt vooral op dat de negatieve dikteadvectie zo goed als verdwenen is. Het gevolg is onmiddellijk duidelijk: de trog van 12 uur geleden is nu een pak minder uitgesproken aanwezig.
Wat heeft dit veroorzaakt aan de grond?
1) Een depressie, die 12 uur terug nog niet helemaal te zien was, heeft zich verplaatst in de richting waar ik daarnet dalende gronddruk verwachtte.
2) Ten NO van de Azoren begint de luchtdruk te stijgen.
3) In de buurt van Portugal bevindt er zich nu een trog. De trog die 12 uur geleden nabij Bretagne lag, is oostwaarts opgeschoven en heeft er nu plaats gemaakt voor een wig. De trogas loopt nu via het Kanaal, langs ongeveer de Belgisch-Nederlandse grens richting Duitsland.
Nog eens 12 uur verder:
1) Het hoogtelaag in de buurt van Newfoundland is verder uitgediept. Tegelijkertijd is de rug ten oosten ervan opnieuw scherper geworden.
2) De trog is duidelijker aanwezig. Boven Frankrijk bevindt zich een rug. Beide hebben ervoor gezorgd dat de stroming scherper is geworden.
Aan de grond:
1) De Canadese depressie is weer wat oostwaarts opgeschoven, in de richting van de verwachte drukdalingen.
2)Het hoog beweegt verder NO-waarts
3) Boven de Golf van Biskaje, waar ik drukdalingen voorspelde, bevindt zich nu een depressiekern. De trog met as richting Duitsland heeft zich uitgebreid naar het oosten.
12 uur later:
1) De depressiekern is nauwelijks opgeschoven. Aan de oostkant ervan is een trog ontstaan, daar waar dalend luchtdruk kon worden verwacht.
2) Het hogedrukgebied is maar weinig opgeschoven. De positieve dikteadvectie was 12 uur geleden NO-waarts ook vrij klein. Ik had ze niet eens aangeduid.
3) De depressiekern is verder richting Frankrijk opgeschoven.
Ik sla nu enkele kaartjes over. U mag gerust verder denken...
1) De negatieve en postieve dikteadvectiezones hebben ervoor gezorgd dat de hoogtetrog steeds zuidelijker kwam te liggen, terwijl de rug naar het noorden opschoof.
2) De dikteadvectie boven Europa werd geleidelijk steeds kleiner.
1) De depressie bewoog zich steeds verder in de richting van de positieve dikteadvectie en bevindt zich nu reeds boven Groenland.
Het hogedrukgebied breidde zich verder noordwaarts uit, hoewel er maar weinig negatieve dikteadvectie aanwezig was (groene gebied op dikteadvectiekaarten).
2)De depressie schoof niet ver meer op, maar begon stilaan op te vullen.
Let wel op: niet enkel temperatuurs- en dikteadvectie spelen een rol bij deze ontwikkelingen. Het is uiteraard de combinatie met vorticiteitsadvectie die van belang is. Maar die vorticiteitsadvectie heb ik hier achterwege gelaten. Dat is voor een andere keer...;)
Bericht laatst bijgewerkt: 18-02-2006 01:12